Arvo Pärt De Profundis

 

Ανοιχτός ναός

 

Η εκκλησία  δεν μπορεί να είναι παρά ένας τόπος όπου θα γκρεμίζονται τελικά οι διαχωρισμοί. Το μόνο που έχει σημασία είναι η πίστη μας. Ούτε το εισόδημα μπορεί να μας κάνει να ξεχωρίσουμε, ούτε η μόρφωσή μας, ούτε το επάγγελμά μας ούτε κάτι άλλο. Ούτε φυσικά και το κατά πόσο έχουμε καταφέρει να ξεπεράσουμε την αμαρτωλότητά μας. Ο εκατομμυριούχος δεν μπορεί να είναι ανώτερος από τον άπορο, ο δικαστής από τον οικοδόμο αλλά ούτε και αυτός που έχει κατανικήσει τα πάθη του από αυτόν που είναι ακόμα δέσμιός τους και τα πολεμά.

Η εκκλησία, ο ναός πρέπει να είναι μια ανοιχτή αγκαλιά που περιμένει τον καθένα να έρθει είτε στη λειτουργία της Κυριακής ή κάποιας άλλης ημέρας αλλά και για να προσευχηθεί όταν δεν τελείται κάποια ακολουθία ή λειτουργία. Βλέπω συχνά σε ναούς διάφορα εμπόδια και κλειστά θυρόφυλλα ώστε ο κόσμος να μην πατήσει στον σολέα ή στο ένα μέρος του ναού ή στο άλλο. Δεν συζητάω για την περίπτωση που τα μάρμαρα του δαπέδου έχουν μόλις καθαριστεί (έχω μια εμπειρία πολύ άσχημη κι από αυτό...).Ας τ' αφήσουμε αυτά! Δεν είμαστε μουσεία ούτε και στρατόπεδα. Η ιερότητα του χώρου του ναού αυξάνει ανάλογα με το πόσο ανοικτός είναι ο ναός! 

Φυσικά όταν έχεις έναν ναό εντελώς ανοικτό, κινδυνεύεις να πέσεις θύμα κακόβουλων και κλεφτών και να απωλέσεις ίσως και κάποιο σημαντικό κειμήλιο. Ας είναι! Ένας τέτοιος κίνδυνος και μια τέτοια απώλεια είναι ευπρόσδεκτα προκειμένου ο κάθε άνθρωπος να αισθανθεί τη ζεστασιά του Κυρίου καθώς εισέρχεται στον ναό. 

Od kako sam ja devojce - Kulin ban

 

Ο καθρέπτης

 

Ἕνας γλάρος πετᾶ πάνω ἀπό τόν ὠκεανό καί κάθε κίνηση τῶν πτερύγων του φαίνεται στόν ὑδάτινο καθρέπτη. Πολύ καθαρότερα φαίνεται κάθε κίνηση τοῦ πνεύματός μας στόν καθρέπτη τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ, στόν Ὁποῖο καθρεπτίζεται ὁλόκληρος ὁ κόσμος.

Προσέχουμε κάθε κίνηση τῆς ψυχῆς μας, ἀφοῦ κάθε κίνηση τῆς ψυχῆς μας παραμένει γιά πάντα ἀποτυπωμένη στό συμπαντικό πνεῦμα, στό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Στό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ ἀποτυπώθηκαν, σάν σέ καθρέπτη, καί οἱ παλιοί φυτικοί κάτοικοι αὐτοῦ τοῦ τόπου, πού ἔζησαν πρίν ἀπό ἐμᾶς, προ αμνημονεύτων ετών, ὅταν αὐτός ὁ τόπος ἦταν βυθός τῆς θάλασσας, τήν ὁποία ὁ Θεός στέγνωσε γιά νά δημιουργήσει γιά μᾶς τόπο κατοικίας.

Τό τέλειο Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ εἶναι ταυτόχρονα καί τέλειος καθρέπτης τῶν σκέψεών μας. Ὁ φόβος ἀπ’ αὐτόν τόν καθρέπτη ἄς ἀποτινάξει ἀπό τήν ψυχή μας ὅλες τίς εὐτελεῖς καί αἰσχρές σκέψεις. Θέλετε ἡ πίστις σας στόν Θεό νά εἶναι σταθερή καί χρήσιμη, τότε οἱ σκέψεις σας πρέπει νά εἶναι καθαρές καί ἅγιες, ὅπως καθαρός καί ἅγιος εἶναι ὁ Θεός. Διαφορετικά θά εἶστε πάντοτε ὀλιγόπιστοι.Θέλετε νά γίνετε φίλοι τῆς ἀνθρωπότητας, τότε οἱ σκέψεις σας πρέπει νά εἶναι εὐρείες ὅπως ἡ ἀνθρωπότητα. Διαφορετικά θά εἶστε ὑποκριτές.

Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς, Οι κληρονόμοι του Ουρανού, εκδ. Παρρησία

Για τη Θεία Λειτουργία, ένα δεύτερο κείμενο

 

Ένα επιπλέον στοιχείο της Θείας Λειτουργίας που θα ήθελα να υπογραμμίσω είναι το τι εκπέμπει ο λειτουργός. Πολύ συνηθισμένο στη Θεία Λειτουργία είναι το αυστηρό ύφος, οι παρατηρήσεις (είτε σε ψάλτες είτε στον κόσμο), η έλλειψη ενός χαμόγελου ή μιας κάποιας ζεστασιάς. 

Τονίζω για άλλη μια φορά, πως αυτά που γράφω είναι καθαρά προσωπικά. Πως το βλέπω εγώ και πως τελώ τη Θεία Λειτουργία όταν λειτουργώ μόνος μου. 

Πέρα από την σχετική ησυχία που ανέφερα στο χθεσινό κείμενο(δεν εννοώ απουσία ψαλμωδίας ή έστω υποτονικού ψαλσίματος, μιλάω για απουσία τάσης επίδειξης) όταν λειτουργώ, είναι μέλημά μου να υπάρχει η αίσθηση ενός χαμόγελου ή μίας αγκαλιάς. 

Δεν μπορώ να υποστηρίξω ότι το πετυχαίνω πάντα ή έστω ότι το πετυχαίνω τις περισσότερες φορές. Αλλά αυτό που θα ήθελα να βγαίνει όταν κάποιος έρχεται σε μία λειτουργία είναι η ζεστασιά.

Αυτοί που έρχονται, που προσεύχονται, που ευχαριστούν, που παρακαλούν για κάτι -ανεξαρτήτως από το πόσο εντυπωσιακή ή απλή ακούγεται η Θεία Λειτουργία- να καταλάβουν πως απευθύνονται σε έναν Θεό - Πατέρα που ακούει, που συγχωρεί, που συμπάσχει μαζί τους. Και εκείνη την ώρα, αυτός που πρέπει να το εκπέμψει, είναι ο ιερέας-λειτουργός. 

Αν εγώ είμαι γκρινιάρης, απότομος, νευρικός ή ο,τιδήποτε παρόμοιο, αυτή είναι και η λειτουργία που κάνω και αυτή είναι μια παραμορφωμένη εικόνα του Θεού που δείχνω στον κόσμο. 

Δεν θα γίνει η λειτουργία μια συνάντηση για να λέμε αστεία και να κάνουμε χαβαλέ προφανώς. Αν και είναι παρατηρημένο ότι στιγμές που στη λειτουργία εμφανίζονται σημάδια χαβαλέ παρουσιάζονται σε πολύ αυστηρούς λειτουργούς, οι οποίοι δεν αντέχουν πιθανόν την ίδια τους την αυστηρότητα/σοβαροφάνεια. 

Όμως όταν επικρατεί ηρεμία, όταν υπάρχει χαμόγελο, πρώτα εντός του ιερού ώστε αυτό να διαχέεται και στον υπόλοιπο ναό, την ώρα της λειτουργίας, τότε ο πιστός αισθάνεται την θαλπωρή που ο ίδιος ο Χριστός εξέπεμπε όταν έλεγε "δεύτε οι κοπιώντες και πεφορτισμένοι καγώ αναπαύσω υμάς". 

Σίγουρα θα υπάρχουν ενστάσεις και αντιρρήσεις από πολλούς και αυτό δεν είναι κακό. Όπως έγραψα και παραπάνω, δεν γράφω αυτό το κείμενο για να πω πως αυτή είναι η μόνη σωστή προσέγγιση. Εξηγώ ποια είναι η δική μου προσέγγιση και γιατί την έχω επιλέξει. 

Κανένα από τα κείμενα που γράφω ή ανεβάζω δεν έχουν την πρόθεση να διεκδικήσουν τη θέση κάποιας απόλυτης αλήθειας ή μιας φοβερής λύσης. Δεν έχω τέτοιες γνώσεις ώστε να παρουσιάσω κάτι τέτοιο. Υπάρχουν πολλοί αυτοδικαιωμένοι και επηρμένοι άνθρωποι άλλωστε στο διαδίκτυο που το πιστεύουν αυτό για τον εαυτό τους. Δε σκοπεύω να ενισχύσω τις γραμμές τους. 

БALKANSKY feat Theodosii Spassov & Haig Yazdjian - Pusta Mladost

 

Για τη Θεία Λειτουργία

 

Το παρακάτω κείμενο το γράφω σαν απάντηση σε ερωτήματα και παρατηρήσεις που έθεσε ένας καλός φίλος και ενορίτης, γιατρός -το αναφέρω για να δείξω πόσο ενοχλητικοί γίνονται οι γιατροί ακόμα κι όταν ΔΕΝ σου λένε να κόψεις τα γλυκά και τα τηγανητά - για τη θεία λειτουργία. 

Λοιπόν, υπάρχει μια ιδιομορφία στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Ενώ υπάρχει το συγκεκριμένο τυπικό,  τη Λειτουργία μπορεί ο κάθε ιερέας να την προσαρμόσει -μέσα σε κάποια πλαίσια- στην προσωπικότητά του. Γι' αυτό μπορούμε να βρούμε λειτουργίες, πομπώδεις, ιεροπρεπείς, πιο μουσικές,  πιο "μυστικές", απλές ή και κάπως "θεατρικές" κλπ. Ανάλογα με τον χαρακτήρα του ιερέα. Υπάρχει έτσι μια ποικιλία χωρίς να χάνεται η ενότητα. 

Δεν θα κάτσω να πω ποια είναι η σωστή και ποια όχι, δεν ξέρω καν αν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει ο σωστός τρόπος τέλεσης. Υπάρχει σίγουρα λάθος τρόπος. Είναι αυτός που προβάλλει υπερβολικά τον ιερέα- μάλλον ο τρόπος με τον οποίο ο ιερέας προβάλλει τον εαυτό του  σε βαθμό που κρύβει τον ίδιο τον Χριστό. 

Θα πω πως προσπαθώ εγώ να τελέσω τη λειτουργία όταν λειτουργώ μόνος μου. Η δική μου αισθητική, ο τρόπος πίστης μου και προσέγγισης της Εκκλησίας είναι ο μυστικός τρόπος. Η Λειτουργία είναι ένα μυστήριο, το μέγιστο μυστήριο, η στιγμή που ο ουρανός και η γη ενώνονται, η προσευχόμενη και η θριαμβεύουσα εκκλησία συναντώνται και από κοινού τελούν τη λειτουργία. 

Σε μια τέτοια στιγμή δεν υπάρχει περιθώριο για φανφάρες, επιδείξεις και καλλιτεχνικές ακροβασίες. Τα άμφια οφείλουν να είναι απλά. Η φωνή χαμηλή - όχι σιγανή- οι κινήσεις που προβλέπονται να φανερώνουν το μυστικό που υπάρχει, το οποίο είναι ορατό σε όλους αλλά φανερό σε λίγους. Ακόμα και ο όποιος στολισμός δε χρειάζεται να πέφτει σε υπερβολές που να αναδίδουν μια κακής ποιότητας αισθητική. 

Οι ψάλτες οφείλουν να ψέλνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο χωρίς όμως να προσπαθούν να κάνουν επίδειξη των φωνητικών ικανοτήτων τους. Στη βυζαντινή μουσική αυτό οδηγεί σε ένα είδος αμανέ, στη δυτικότροπη όπως έχουμε στην ενορία μας σε όπερα. Κανένα από τα δύο δεν είναι επιθυμητό. Η ψαλμωδία είναι μουσική προσευχή και όχι συναυλία.  

Το κήρυγμα - απαραίτητο στοιχείο- να είναι σύντομο και απλό. Δεν είναι ώρα ούτε για μεγάλες θεολογίες ούτε για φιλοσοφίες του ημίωρου. Πέντε λεπτά είναι υπεραρκετά, μιλάς για μία πτυχή της ευαγγελικής ή αποστολικής περικοπής, καταλαβαίνουν όλοι σχεδόν και δεν κουράζονται ώστε να βγουν τελείως από το κλίμα του μυστηρίου. 

Αλλά κυρίως, ο ιερέας πρέπει να έχει συναίσθηση πως είναι ο αντιπρόσωπος των ανθρώπων στον Θεό. Στέκεται στην Αγία Τράπεζα για να μεταφέρει τα παράπονα, τους φόβους, τις ελπίδες, τις ανησυχίες και τις ευχαριστίες του λαού στον Θεό. Δεν είναι -το υπογραμμίζω το "δεν"- εκπρόσωπος του Θεού στους ανθρώπους. 

Κυρίως όμως είναι μύστης. Είναι γέφυρα, είναι αυτός που συνδέει τα ουράνια με τα επίγεια. Και εκείνη την ώρα αυτό πρέπει να έχει στο μυαλό του. Όχι, αν θα βγουν φωτογραφίες, όχι πώς θα ψάλλουν οι ψάλτες, όχι τι θα κάνουν οι επίτροποι ή ο νεωκόρος. Με αυτά, με ότι στραβό γίνει, μπορεί να ασχοληθεί μετά τη λειτουργία κάνοντας τις όποιες συζητήσεις-παρατηρήσεις. 

Αυτή είναι η δική μου αντίληψη και προσέγγιση. Δεν είναι η μόνη σωστή, ίσως για τους ακαδημαϊκούς θεολόγους και λειτουργιολόγους -τους οποίους όπως καταλαβαίνετε δε συμπαθώ ιδιαίτερα- να είναι και λάθος. Δεν πειράζει. Δε με νοιάζει η άποψή τους έτσι κι αλλιώς!

Η απολυτρωτική δράση του Χριστού

 

Ἡ ἀπολυτρωτικὴ δράση τοῦ Χριστοῦ, θεμελίου τῶν πάντων, κατανοεῖται ἐπίσης ὡς ἀναδημιουργία καὶ παρουσιάζεται στὰ συμφραζόμενα τῆς δημιουργίας (πρβλ. Κολ 1,15-20· 1 Κορ 8,6· Ἑβρ 1,2· Ἐφ 1,1-22). Τὸ ζήτημα εἶναι ἰδιαιτέρως ξεκάθαρο στὸν πρόλογο τοῦ Κατὰ Ἰωάννην. Σύμφωνα μὲ ὁρισμένους ἐρμηνευτές, ὁλόκληρο τὸ ἐν λόγῳ Εὐαγγέλιο εἶναι θεμελιωμένο σὲ αὐτὴ τὴν ἰδέα.

Τὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ εἶναι μιὰ νέα δημιουργία. Υπό αὐτὸ τὸ πρίσμα ὁ ἀπόστολος Παῦλος κάνει λόγο γιὰ καινὴ κτίση ἐν Χριστῷ (2 Κορ 5,17· Γαλ 6,15).Ἀκόμα περισσότερο, ἐντὸς αὐτῆς τῆς καινῆς κτίσεως, δηλαδή ἐντὸς τῆς σωτηρίας ποὺ κομίζει ὁ Χριστός, εἶναι ποὺ ἡ δημιουργία ἀποκτᾷ τὸ πλήρες νόημά της (πρβλ. Ρωμ 8). Ἀλλὰ τὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ παρουσιάζεται ταυτόχρονα ὡς ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ ἀπὸ ὅλες τὶς συνέπειές της: τὴ λεηλασία, τὴν ἀδικία, τὸ μῖσος. Μὲ τὸ νὰ ἀπελευθερώνει τοὺς ἀνθρώπους ἐκπληρώνει – μὲ τρόπο ἀπρόσμενο – τὶς ἐπαγγελίες τῶν προφητῶν καὶ δημιουργεῖ ἕναν νέο ἐκλεκτὸ λαό, στὴν κλίμακα, αὐτὴ τὴ φορά, ὁλόκληρης τῆς ἀνθρωπότητας. Δημιουργία καὶ σωτηρία ἔχουν λοιπόν κυρίως «χριστολογικὴ» σημασία: τὰ πάντα ἐν Χριστῷ δημιουργήθηκαν, τὰ πάντα ἐν Χριστῷ σώζονται (πρβλ. Κολ 1,15-20).

Isihia - Anahoret

 

Περπάτημα χωρίς προορισμό

 Όταν έχω την ευκαιρία, περπατώ χωρίς να πηγαίνω κάπου. Απλώς περπατώ. Ακολουθώ τους δρόμους και αφήνομαι για λίγο. Αυτές οι σπάνιες περιπτώσεις αποτελούν ένα ιδιαίτερο κομμάτι, όπου η προσωπική προσευχή μου γίνεται πολύ πιο ουσιαστική, πολύ πιο μυστική. Κάθε βήμα μοιάζει με τις αναπνοές που χρησιμοποιούν ορισμένοι ορθόδοξοι όταν λένε την μονολόγιστη ευχή, κάθε στροφή σε κάποιο στενό, αποκτά συγγένεια με τον στροβιλισμό των δερβίσηδων, κάθε μικρό σταμάτημα θυμίζει τα ωμ των ινδουιστών και των βουδιστών.

Όλο αυτό το περπάτημα αποκτά την αίσθηση μιας προσωπικής τελετουργίας, πολλές φορές με ένα κομποσκοίνι στα χέρια ή με κάποια σκέψη εκκλησιαστικού τύπου ή με κάποια μικρή προσευχή ή κάποιο στίχο(αν και πολύ λίγους θυμάμαι απ' έξω) ή -αυτό το κάνω πιο συχνά- όταν έχω στο μυαλό μου κάποια από τις εκφωνήσεις της λειτουργίας. 

Άλλες φορές δεν σκέφτομαι τίποτα από όλα αυτά. Είμαι εγώ, ο δρόμος και ο Θεός. Και ίσως αυτές τις απολαμβάνω περισσότερο...ίσως και όχι...δε ξέρω. 

Τέλος πάντων. Αυτό το περπάτημα χωρίς προορισμό είναι ένας από τους τρόπους που έχω βρει. Αν βοηθά και ο καιρός κι έχει -για παράδειγμα- μια ενδιαφέρουσα συννεφιά ή αν πετάνε γλάροι ή κουρούνες κάνοντας φασαρία με τα κρωξίματά τους ακόμα καλύτερα 

Δεν το προτείνω σε κανέναν. Ο κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και βρίσκει δικούς του τρόπους για να προσεύχεται. Όποιος θέλει. Αυτά και για σήμερα...Καλή εβδομάδα!

Τα νοσοκομεία...

 

Τα νοσοκομεία είναι τα όργανα που χρησιμοποιεί ο διάβολος για σκοπούς δικούς του, για να κρατήσει το βασίλειό του. Διαιωνίζουν διαστροφές, δυστυχία, εκφυλισμό, σκλαβιά. Είχα εντελώς παραδρομίσει όταν σκεφτόμουν πως θα 'πρεπε να λάβω ιατρική εκπαίδευση. Θα 'ταν αμαρτία μου να συμμετάσχω, με οιονδήποτε τρόπο, στις αθλιότητες που γίνονται στα νοσοκομεία. Άμα δεν υπήρχαν νοσοκομεία γι' αφροδίσια και φθισικούς, θα 'χαμε λιγότερη φυματίωση και διαφθορά. 

Μαχάτμα Γκάντι - Επανάσταση χωρίς βία - εκδ. Gutenberg

Gordan - Šara

 

Ο νοσοκομειακός θάνατος

 

Ο νοσοκομειακός θάνατος είναι τώρα ενδημικός. Την περασμένη εικοσιπενταετία το επί τοις εκατό ποσοστό των Αμερικανών που πεθαίνουν στο νοσοκομείο αυξήθηκε κατά 33%. Το επί τοις εκατό ποσοστό των νοσοκομειακών θανάτων σε άλλες χώρες αυξήθηκε ακόμη περισσότερο. Ο θάνατος χωρίς την παρουσία γιατρού φέρνει στο μυαλό χοντροκεφαλιά, προνόμιο ή συμφορά. Το κόστος των τελευταίων ημερών ενός πολίτη έχει αυξηθεί κατά 1.200%, σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς – πολύ ταχύτερα από όσο το κόστος της συνολικής υγειονομικής περίθαλψης. Συγχρόνως, τουλάχιστον στις Η.Π.Α., οι δαπάνες της κηδείας έχουν σταθεροποιηθεί· ο ρυθμός αυξήσεώς τους συμβαδίζει με την άνοδο του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή. Η πιο περίπλοκη φάση των καταληκτικών τελετουργιών εκτυλίσσεται τώρα γύρω από τον ετοιμοθάνατο ασθενή και, υπό τον ιατρικό έλεγχο, έχει διαχωριστεί από την τελετή της κηδείας και της ταφής των υπολειμμάτων του. Μ’ αυτή τη μετατόπιση των υψηλών δαπανών από τον τάφο στον θάλαμο του νοσοκομείου, που αντανακλά τη φρίκη ενός θανάτου χωρίς την παρουσία γιατρού, ο ασφαλισμένος πληρώνει για να συμμετάσχει στις επικήδειες τελετές που γίνονται για εκείνον τον ίδιο.

Ιβάν Ίλιτς - Ιατρική Νέμεση, η απαλλοτρίωση της υγείας - εκδ. Νησίδες

Ο πλούσιος, ο Λάζαρος, οι άνθρωποι και ο όχλος

 

Αυτή τη φορά, διαβάζοντας τη παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου, ας μην ασχοληθούμε με τον πλούτο και τα κακά που φέρνει. Ούτε με το πως οι πλούσιοι θα χάσουν τον Παράδεισο. Αυτά είναι πράγματα ξεκάθαρα και στη διδασκαλία του Χριστού και στων Αποστόλων και στις ζωές των Αγίων. Πιο καθαρή είναι η επιστολή του Ιακώβου του Αδελφοθέου, ο οποίος παρομοιάζει τους πλούσιους με σφαχτά. Και -σύμφωνα με τον Ιάκωβο τον Αδελφόθεο- όλοι οι πλούσιοι έχουν με αδικία συσσωρεύσει τον πλούτο τους. 

Ας το αφήσουμε αυτό όμως, ώστε να μην αναγκάσουμε τους αγαπητούς θεολόγους και ιεροκήρυκες να καταφύγουν σε σειρά θεολογικών και φιλοσοφικών ακροβατισμών ώστε να αλλάξουν τη σημασία των παραπάνω. 

Ας σταθούμε σε ένα άλλο σημείο της περικοπής. Όταν ο πλούσιος αφού έχει πεθάνει και βρίσκεται στη κόλαση, ζητά από τον Αβραάμ να επιτρέψει στον Λάζαρο, ο οποίος βρίσκεται στον παράδεισο, να βρέξει το δάχτυλό του και να τον δροσίσει, ο Αβραάμ εξηγεί στον πλούσιο πως αυτός τη ζωή του την έζησε μέσα στις ανέσεις και τη χλιδή, αδιαφορώντας για τους υπόλοιπους που υπέφεραν και ιδιαίτερα για τον Λάζαρο. Ο δε Λάζαρος που υπέφερε σε όλη τη ζωή του χωρίς να κατηγορήσει τον Θεό ή κάποιον άλλον για τα βάσανά του, απολαμβάνει τα αγαθά της αιώνιας ζωής. 

Το νόημα εδώ -κατά τη γνώμη μου- είναι πως η παρούσα ζωή μας είναι αυτή που φτιάχνει τη μέλλουσα. Δεν πρέπει να πέσουμε στο λάθος να θεωρήσουμε πως η ζωή εδώ είναι ψεύτικη, μια παραίσθηση, μια οφθαλμαπάτη. Η ζωή εδώ, η μάταιη, η απατηλή σε ένα βαθμό, είναι το θεμέλιο της επόμενης. Εδώ χτίζεται η επόμενη ζωή. Θέλει κάποιος να ζει μόνο για τον εαυτό του και την οικογένειά του, αδιαφορώντας για όλους τους άλλους; Θα έχει τη μοίρα του πλούσιου της παραβολής, ο οποίος κι αυτός ενδιαφερόταν για τους συγγενείς του. 

Εδώ κρύβεται και η απατηλότητα της παρούσας ζωής, που αναφέραμε -σχεδόν αντιφατικά- παραπάνω. Ο έπαινος της κοινωνίας για κάποιον, πως είναι οικογενειάρχης, πως είναι καλοστεκούμενος οικονομικά, είναι ουσιαστικά καταδίκη στα μάτια του Θεού αν σταματήσει κάποιος εκεί. Αν δε δείξει ενδιαφέρον και για τους υπόλοιπους ανθρώπους. Το στενό συμφέρον, ατομικό και οικογενειακό, όταν γίνεται το μόνο κριτήριο της ζωής σου, σε οδηγεί στον Άδη. 

Ο δε φτωχός Λάζαρος, δε πήγε στον παράδεισο επειδή ήταν φτωχός και ταλαιπωρημένος αλλά επειδή ήταν η αδιαφορία του πλουσίου που τον οδήγησε σε αυτή τη κατάσταση. Ο Θεός δεν έφτιαξε έναν κόσμο που να ταλαιπωρούνται οι πολλοί και να χαίρονται οι λίγοι. Έφτιαξε έναν κόσμο όπου τα αγαθά θα μοιράζονται σε όλους ανάλογα με τις ανάγκες τους. Μας το λέει ο Γρηγόριος ο Θεολόγος, ο Μέγας Βασίλειος, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, μας το δείχνει με τη ζωή του ο Άγιος Φιλάρετος ο Ελεήμων και ο Ιωάννης ο Αρχιεπίσκοπος Αλεξάνδρειας ο Ελεήμων. Και μόνο όσοι εργάζονται προς αυτή τη κατεύθυνση, χωρίς να αφήσουν τον φθόνο και το μίσος να πάρουν τον έλεγχο των πράξεών τους - ο Λάζαρος δε μίσησε τον πλούσιο- μόνο αυτοί θα κληθούν στη Βασιλεία των Ουρανών. 

Κάποιοι θα κοροϊδέψουν και θα ειρωνευτούν τα παραπάνω. Στη πραγματικότητα όλη τη πίστη μας. Αυτό δε μας ενδιαφέρει και δε μας αφορά. Εκείνοι οι άνθρωποι είναι σαν τους συγγενείς του πλούσιου. Ακόμα και αν δουν νεκρούς να ζωντανεύουν μετά από λίγο πάλι θα συνεχίσουν να λένε και να πιστεύουν τα ίδια. Τα σχόλια και τα λόγια τους μηδαμινή αξία έχουν ακόμα κι αν αποθεώνονται από τον κόσμο όλο. Άλλωστε αυτός ο κόσμος, ο όχλος όπως αναφέρεται συχνά στις ευαγγελικές διηγήσεις,  αποθέωνε και καλοτύχιζε πάντα ανθρώπους σαν τον πλούσιο της σημερινής παραβολής. Εμάς μας ενδιαφέρει ο Θεός και οι άνθρωποι, όχι ο όχλος.

Lenhart Tapes - Mejremo (feat. Tijana Stanković)