«Ο Θεός δεν έχει ανάγκη από χρυσά σκεύη, αλλά από χρυσές ψυχές.»
«Η Εκκλησία δεν είναι χρυσοχοείο ούτε εργαστήριο αργύρου, αλλά σύναξη αγγέλων· γι' αυτό έχουμε ανάγκη από ψυχές.»
Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος
Υπάρχει μια ιστορία για τη συνάντηση του Αγίου Εφραίμ του Σύρου με τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα. Ο Εφραίμ ο Σύρος ακούγοντας πολλά για τον Μέγα Βασίλειο πηγαίνει στην Καππαδοκία. Εκεί βρίσκει τον Μέγα Βασίλειο να λειτουργεί με πολύτιμα άμφια και απογοητεύεται. Ο Μέγας Βασίλειος όμως αντιλαμβάνεται με τη φώτιση του Αγίου Πνεύματος τη παρουσία του Εφραίμ του Σύρου και τον καλεί να μιλήσουν. Εκεί ο όσιος Εφραίμ καταλαβαίνει τη λάθος εκτίμησή του και έπειτα συζητά πνευματικά θέματα με τον Μέγα Βασίλειο.
Η ιστορία αυτή χρησιμοποιείται κάποιες φορές για να δικαιολογήσουν κληρικοί τα πολυτελή τους άμφια ή μάλλον λέγεται ώστε να μη σκανδαλίζεται ο κόσμος για τα άμφια αυτά.
Υπάρχουν κάποια προβλήματα σε αυτή την υπόθεση. Πρώτον ότι η συνάντηση είναι αμφίβολή και πιθανά πρόκειται για θρύλο ή αγιογραφικό ανέκδοτο που είχε σκοπό τη διδαχή και μάλλον γράφτηκε τέσσερεις αιώνες μετά την εποχή των δύο αγίων.
Δεύτερον, η χρήση του παραδείγματος του Βασιλείου του Μεγάλου ως "δικαιολογία" για τα ακριβά μας άμφια(αλλά και τα ακριβά σκεύη), φτάνει στα όρια της προσβολής. Ο Μέγας Βασίλειος είχε ήδη φτιάξει τη Βασιλειάδα, εκείνο το πρότυπο και μοναδικό συγκρότημα που περιλάμβανε νοσοκομείο, πτωχοκομείο, γηροκομείο, ορφανοτροφείο και άλλα ιδρύματα χρησιμοποιώντας την προσωπική του περιουσία που είχε κληρονομήσει και άλλες δωρεές. Όταν λοιπόν μιμούμαστε τον Άγιο στα λειτουργικά άμφια καλό θα είναι να τον έχουμε μιμηθεί πρώτα στη θυσία του και τη προσφορά του.
Από την άλλη, όταν ο επίτροπος του αυτοκράτορα πήγε να εισπράξει φόρο από τους ανθρώπους της επαρχίας του Μεγάλου Βασιλείου αυτός στάθηκε εμπόδιο. Όταν ο επίτροπος τον απείλησε με κατάσχεση των υπαρχόντων του, ο Μέγας Βασίλειος του είπε ότι έχει μόνο το τριμμένο χιτώνα του. Άρα είτε ο Άγιος είπε ψέματα είτε δεν είχε πολυτελή άμφια στη κατοχή του είτε αν υπήρχαν πολυτελή άμφια, αυτά ανήκαν στην Εκκλησία και όχι στον κάθε ιερέα ατομικά.
Άξια αναφοράς είναι και η προσπάθεια "θεολογικοποίησης" των ακριβών αμφίων. Πως το χρυσό και τα πετράδια συμβολίζουν το Φως του Χριστού.
Εδώ να κάνω μια παύση. Είναι ευχάριστο το γεγονός ότι κάποιοι προσπαθούν έστω κι έτσι να δικαιολογήσουν την αμφίεσή τους διότι αυτό δείχνει ότι κάπου μέσα τους τους ελέγχει κάτι, υπάρχει μια κάποια συνείδηση. Από την άλλη, θα έπρεπε να υπάρχει και μια συστολή και μια ντροπή όταν ξεστομίζουμε τέτοια πράγματα.
Τα ακριβά άμφια μπήκαν στη ζωή της Εκκλησίας τους κατοπινούς αιώνες και υπάρχουν αρκετά κείμενα Πατέρων και εκκλησιαστικών συγγραφέων που το αποδεικνύουν. Άρα η Εκκλησία δεν πίστευε ότι με γυαλάκια και χρυσές κλωστές διαχέει το φως του Χριστού στη γη. Ακόμα πουθενά, μα πουθενά δεν ταυτίζονται τα χρυσοποίκιλτα άμφια με την Βασιλεία των Ουρανών. Αυτά ήρθαν αργότερα, με την παύση των διωγμών και την σύσφιξη των σχέσεων Αυτοκρατορίας και Εκκλησίας και την εισροή πλούτου στα ταμεία της διοικούσας Εκκλησίας.
Τέλος, προσπαθούν κάποιοι να κάνουν κάτι ακόμα χειρότερο. Να πείσουν πως όλα αυτά είναι δώρα. Ποιος κάνει τέτοια δώρα; Και γιατί δίνονται τέτοια ποσά σε τέτοιου είδους δώρα; Και γιατί οι ιερείς, εμείς που διδάσκουμε εγκράτεια, πτωχεία, ασκητικότητα, δεχόμαστε τέτοια δώρα; Και το πράγμα γίνεται χειρότερο. "Το οικονομεί ο Θεός" λένε, "και έρχονται τέτοια ακριβά πράγματα στη κατοχή μας". Κάνουμε τον Θεό συνένοχο στη ματαιοδοξία μας και στην υπερηφάνεια μας.
Ε, λοιπόν, αυτοί είμαστε. Όχι όλοι ευτυχώς...αλλά γενικά, αυτοί είμαστε. Και δε ντρεπόμαστε καθόλου. Δυστυχώς.
Υγ. Τα άμφια έχουν συμβολισμό, το κάθε τι που φοράμε και οφείλουν αν είναι κατά το δυνατόν προσεγμένα(κάτι που δεν κάνω εγώ ποτέ). Όμως ο συμβολισμός τους δεν βρίσκεται στο είδος του υφάσματος αλλά στο κάθε κομμάτι των αμφίων. Αυτά τα ολίγα και όπου έχω κάνει λάθος ας με διορθώσει κάποιος...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου