"Για ποιο λόγο πρέπει να κοπιάζετε;" ρώτησε ο Ίρανος. "Δεν σας αρκεί να ζείτε και να είστε ευτυχισμένοι; Αν δουλεύετε μόνο για να μπορείτε να δουλεύετε ακόμη περισσότερο, πότε θα βρείτε την ευτυχία; Μοχθείτε για να ζήσετε, μα δεν είναι η ζωή καμωμένη από ομορφιά και τραγούδι; Αν δεν ανέχεστε τραγουδιστές ανάμεσά σας, τότε πώς θα απολαύσετε τους καρπούς των κόπων σας; Η εργασία δίχως τραγούδι είναι σαν ένα βαρετό ταξίδι δίχως τέλος. Δεν θα ήταν προτιμότερος ο θάνατος;"
Χ.Φ. Λάβκραφτ, η Αναζήτηση του Ίρανου από το βιβλίο Οι Αρουραίοι μέσα στους τοίχους, εκδ. Αίολος
https://maxmag.gr/vivlio/gotthiki-mythoplasia-i-logotechniki-opsi-toy-tromoy/
Κωνσταντίνος Πέττας
Τι μας έρχεται στο μυαλό όταν ακούμε τον όρο gothic; Σίγουρα ο τρόμος, τα στοιχειωμένα μέρη, κάστρα με συχνές επισκέψεις φαντασμάτων κ.α. Σκεφτόμαστε ίσως τον “Δράκουλα”, τον “Φρανκενστάιν” η ακόμη και κάτι από Game of Thrones ή Άρχοντα των δαχτυλιδιών. Φυσικά, αυτά μπορεί να ανήκουν και στη σφαίρα του fantasy, μα τα όρια δεν είναι πάντοτε ευδιάκριτα. Άλλωστε το goth είναι μιας μορφής fantasy.
Κανενός το μυαλό όμως δεν θα πήγαινε στην ελληνική λογοτεχνία. Στο Σολωμό, στον Αλέξανδρο Ρίζο Ραγκαβή ή στον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Παρ’ όλα αυτά αγαπημένοι μας Έλληνες συγγραφείς μας χάρισαν αλησμόνητες σκηνές γοτθικού τρόμου- ή έστω μιας γοτθικής εσάνς. Μα ας πούμε δυο πράγματα για αυτό το “gothic”.
Οι Λύκοι της Στέπας που δεν βρίσκουν γαλήνη και αδιάκοπα υποφέρουν φρικτά, αυτοί που δεν διαθέτουν την απαιτούμενη ορμή για να φτάσουν στην τραγικότητα, για να ξεφύγουν στον αστρικό χώρο, εκείνοι που νιώθουν πως προορίζονται για το απόλυτο και εντούτοις δεν είναι ικανοί να ζήσουν μαζί του: Σ' αυτούς προσφέρεται, αν έχει γίνει το πνεύμα τους μέσα από τον πόνο δυνατό και ελαστικό, η συμβιβαστική διέξοδος προς το χιούμορ. Το χιούμορ παραμένει πάντα κατά κάποιον τρόπο αστικό, μολονότι ο γνήσιος αστός είναι ανίκανος να το καταλάβει. Στη φανταστική σφαίρα του χιούμορ πραγματοποιούνται τα πολύπλοκα και πολύμορφα ιδανικά όλων των Λύκων της Στέπας: Εδώ υπάρχει η δυνατότητα όχι μόνο να γίνουν ταυτόχρονα αποδεκτοί ο άγιος και ο ακόλαστος, να συγκλίνουν οι αντίθετοι πόλοι, αλλά να συμπεριληφθεί στην αποδοχή αυτή ακόμα και ο αστός. Ένας φανατικά θρήσκος μπορεί ασφαλώς να αποδεχτεί έναν εγκληματία, το ίδιο μπορεί να συμβεί και αντίστροφα, και στους δυο όμως είναι αδύνατον, καθώς και σε όλους τους άλλους απόλυτους, να αποδεχτούν κι εκείνον επίσης τον ουδέτερο, χλιαρό μέσο όρο, την αστικότητα. Μονάχα το χιούμορ, η υπέροχη επινόηση εκείνων που εμποδίστηκαν στην κλίση τους για το μέγιστο έργο, των σχεδόν τραγιών, των εξαιρετικά προικισμένων και δυστυχισμένων, μονάχα το χιούμορ (ίσως η πιο αποκλειστική και ιδιοφυής επίδοση της ανθρωπότητας) κατορθώνει το αδύνατο, καλύπτει και συνδέει όλους τους τομείς της ανθρώπινης ύπαρξης με την ακτινοβολία των πρισμάτων του. Να ζεις μέσα στον κόσμο σαν να μην πρόκειται για τον κόσμο, να σέβεσαι τον νόμο κι ωστόσο να βρίσκεσαι πάνω απ' αυτόν, να έχεις σαν να μην έχεις τίποτε, να παραιτείσαι χωρίς να υπάρχει παραίτηση- όλες αυτές τις προσφιλείς και συχνά διατυπωμένες απαιτήσεις μιας υψηλής σοφίας της ζωής μόνο το χιούμορ είναι ικανό να τις πραγματοποιήσει.
Έρμαν Έσσε, Ο Λύκος της Στέπας, εκδ. Μίνωας
Όταν ένα πρωί ο Gregor Samsa ξύπνησε από τα όνειρά του, βρήκε στο κρεβάτι του τον εαυτό του μεταμορφωμένο σ' ένα τερατώδες έντομο. Ήτα ξαπλωμένο στη σκληρή θωρακισμένη του πλάτη και έβλεπε, όταν σήκωνε λίγο το κεφάλι του, τη θολωτή, καφετιά κοιλιά του διαιρεμένη από τοξωτές σκληρές ραβδώσεις όπου πάνω της, μόλις και μετά βίας συγκρατιόταν η κουβέρτα του κρεβατιού έτοιμη όλη να γλιστρήσει. Τα πολλά του, σε σύγκριση με τον υπόλοιπο όγκο του, αξιοθρήνητα λεπτά πόδια τρεμούλιαζαν αβοήθητα μπροστά στα μάτια.
Φρ. Κάφκα, Η Μεταμόρφωση(απόσπασμα) από το βιβλίο τπου Ν. Τζαβάρα, Λόγια της Τρέλας, εκδ. Ίνδικτος
Σε μια χώρα όπου η φιλοδοξία κάθε νομιμόφρονα πολίτη είναι να έχει περισσότερα από τους άλλους, μου φαίνεται όχι μόνο δίκαιο αλλά και φυσικό την εξουσία να την έχει κάποιος που θα έχει περισσότερα από τους άλλους
Wolinski - Σκέψεις, εκδ. Ροές
Μου ζητάτε να μιλήσω για τον Ιησού. Είναι πολλά αυτά που ΄χω να σας πω, μα δεν έχει φτάσει ακόμα η ώρα. Ο,τιδήποτε ωστόσο, λέω γι' Αυτόν τώρα είναι αληθινό, γιατί τα λόγια ειν' άχρηστα, εκτός κι αν φανερώνουν την αλήθεια.
Ιδού ένας άνθρωπος ατίθασος, ενάντιος σε κάθε τάξη· ένας επαίτης αντίθετος σε κάθε αποχτήματα· ένας μέθυσος που διασκέδαζε με καθάρματα κι απόκληρους.
Δεν ήταν ο περήφανος γιος του Κράτους, μήτε ο προστατευμένος πολίτης της Αυτοκρατορίας. Γι' αυτό ένιωθε περιφρόνηση και για το Κράτος και για την Αυτοκρατορία.
Μπορούσε να ζήσει ελεύθερος κι ανυπάκουος σαν τα πτηνά του ουρανού, γι' αυτό οι κυνηγοί Τον κατέβασαν με τα βέλη τους στη γη.
Κανείς δε μπορεί να γκρεμίσει τους πύργους του χθες και να ξεφύγει απ' τις πέτρες που γκρεμίζονται.
Κανείς δεν μπορεί ν' ανοίξει τους υδατοφράχτες των προγόνων του δίχως να πνιγεί. Αυτός είναι ο νόμος, Επειδή ο Ναζωραίος παραβίασε το νόμο, Εκείνος και οι άφρονες οπαδοί Του έφτασαν στο μηδέν.
Κι έζησαν πολλοί άλλοι σαν κι Εκείνον, άνθρωποι που θα μπορούσαν ν' αλλάξουν την πορεία του πεπρωμένου μας.
Οι ίδιοι άλλαξαν και βρέθηκαν χαμένοι.
Υπάρχει ένα κλήμα δίχως καρπό που φυτρώνει στα τείχη της πόλης. Αναρριχάται και προσκολλάται στις πέτρες. Αν έλεγε το κλήμα, "Με τη δύναμη και το βάρος μου θα καταστρέψω τούτα τα τείχη", τι θ' απαντούσαν τ' άλλα φυτά; Σίγουρα θα γελούσαν με την ηλιθιότητά του.
Λοιπόν, δεν μπορώ παρά να γελάσω μ' αυτόν τον άνθρωπο και τους άφρονες μαθητές Του.
Χαλίλ Γκιμπράν, Ιησούς ο γιος του ανθρώπου, εκδ. Ιάμβλιχος
Έδινε στους ανθρώπους νουθεσίες, συμβουλές για το δρόμο που είχαν πάρει στη ζωή τους, τους ευλογούσε, προσευχόταν για τους πάσχοντες, δεχόταν την έκφραση ευγνωμοσύνης εκείνων τους οποίους βοήθησε είτε να θεραπευθούν, όπως τον διαβεβαίωναν, είτε να διδαχθούν - και άθελά του χαιρόταν για όλα αυτά, συλλογιζόταν τον αντίκτυπο των πράξεών του, την επιρροή τους πάνω στους ανθρώπους. Έβλεπε τον εαυτό του σαν ένα φωστήρα, κι όσο το σκεφτόταν αυτό, τόσο ένιωθε να τρεμοπαίζει, να σβήνει η θεϊκή φλόγα της αλήθειας που έκαιγε μέσα του. "Πόσα από αυτά που κάνω είναι για τον Θεό και πόσα για τους ανθρώπους;" Το ερώτημα αυτό τον βασάνιζε μέρα νύχτα - όχι επειδή δεν ήξερε την απάντηση, αλλά επειδή δεν είχε το θάρρος να παραδεχτεί την αλήθεια. Στα βάθη της ψυχής του αισθανόταν ότι ο διάβολος είχε βάλει το χέρι του δίνοντας άλλο νόημα στις πράξεις του, που δεν υπηρετούσαν πια τον Θεό αλλά τον εγωισμό του. Παλιότερα τον δυσαρεστούσε να τον αποσπούν από την απομόνωσή του, τώρα τον δυσαρεστούσε η απομόνωση. Βέβαια το ενοχλούσαν όλοι αυτοί οι επισκέπτες, τον κούραζαν, αλλά βαθιά μέσα του χαιρόταν που έρχονταν, χαιρόταν που τον εκθείαζαν.
Λ.Τολστόι, Ο Πατήρ Σέργιος, εκδ. Ροές
"Αποτελεί υπεραπλούστευση και σφάλμα να εξισώνουμε το Χάος με αυτό που αποκαλείται αόριστα Φυσική Κατάσταση. Οπωσδήποτε το Χάος υποβόσκει στην αυξανόμενη εντροπία του ακατέργαστου σύμπαντος, εντούτοις γεμίζει εξίσου εύκολα κάθε ρωγμή στην προκλητικότερη των αντιεντροπικών υπερδομών - την οργανωμένη ανθρώπινη κοινωνία"
Γκρέγκορ Μάρκοβιτς
Θεωρία της Κοινωνικής Εντροπίας
- Πρόκειται για φανταστικό, ανύπαρκτο βιβλίο ενός επίσης φανταστικού, ανύπαρκτου συγγραφέα, αποσπάσματα του οποίου περιέχονται στο -πραγματικό- βιβλίο επιστημονικής φαντασίας του Νόρμαν Σπίνραντ, "Οι Πράκτορες του Χάους", εκδ. Τρίτων
"Η θάλασσα είναι η μεγάλη δεξαμενή της φύσης. Από αυτήν ξεκίνησε κατά κάποιον τρόπο η υδρόγειός μας και ποιος ξέρει αν δεν τελειώσει σε αυτήν! Εδώ βασιλεύει η απόλυτη ησυχία. Η θάλασσα δεν ανήκει σε τυράννους. Στην επιφάνειά της μπορούν να έχουν ακόμα αξιώσεις, να πολεμούν, να καταβροχθίζουν ο ένας τον άλλον, να μεταφέρουν κάθε στεριανή φρίκη. Όμως εννέα μέτρα κάτω από τη στάθμη του νερού σταματά η κυριαρχία τους, σβήνει η επιρροή τους, εξαφανίζεται η δύναμή τους. Ω, κύριε, ζήστε! Ζήστε στα έγκατα της θάλασσας! Μόνο εδώ υπάρχει ανεξαρτησία! Εδώ δεν έχω κανένα αφεντικό! Εδώ είμαι ελεύθερος!"
Κάπταιν Νέμο, 20000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα, εκδ. Radnet
Η Μπερνίς υπέθετε ότι το περιεχόμενο της κασέτας ήταν μια χαμηλού κόστους παραγωγή, φτιαγμένη από κάποιον ανταποκριτή του εξωτερικού. Σ' αυτούς τους καιρούς της φτηνής τηλεόρασης, όπου τον πρώτο λόγο για τα πάντα είχαν οι λογιστές, ολοένα και περισσότερα προγράμματα βασίζονταν σ' ένα μοναδικό παρουσιαστή με μια βιντεοκάμερα στο χέρι και με το θράσος να υπονοεί: "Θαυμάστε με μπορώ και βγάζω ολόκληρη εκπομπή μόνος μου". Και όσο για τη γνώμη των θεατών και των κριτικών, αυτή την έγραφαν στα παλιά τους τα παπούτσια οι λογιστές της TV. Το μόνο που τους ενδιέφερε ήταν το κόστος.
Simon Clark, Βαμπιρίκ, εκδ. Η Άγνωστη Καντάθ
«Την ώρα που γράφουμε αυτές τις γραμμές, δεν γνωρίζουμε τα κίνητρα του δράστη της επίθεσης με μαχαίρι κατά του Σαλμάν Ρούσντι. Εξεγέρθηκε κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη, κατά της μείωσης της αγοραστικής δύναμης ή κατά της απαγόρευσης του ποτίσματος στις γλάστρες λόγω καύσωνα;», γράφει ειρωνικά ο Ρις, αρχισυντάκτης του Charlie Hebdo και ένας από τους ελάχιστους επιζήσαντες της επίθεσης από μια ισλαμιστική επίθεση το 2015.
«Ας πάρουμε λοιπόν το ρίσκο να πούμε ότι πρόκειται πιθανόν για έναν πιστό, που είναι επίσης πολύ πιθανόν μουσουλμάνος και ο οποίος διέπραξε την πράξη του ακόμη πιο πιθανόν στο όνομα του φετφά (θρησκευτικό διάταγμα) που εξέδωσε το 1989 ο αγιατολάχ Χομεϊνί κατά του Σαλμάν Ρούσντι, και η οποία τον καταδίκαζε σε θάνατο», αναφέρεται στην ηλεκτρονική έκδοση της γαλλικής σατιρικής εφημερίδας. Μαζί και νέα γελοιογραφία αφιερωμένη στο Ιράν και το διάταγμα που «ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου του 1989 έγινε επικήρυξη για τον Σαλμάν Ρούσντι και απειλή τριών δεκαετιών».
https://strangepress.gr/2022/07/21/to-paraxeno-biblio-gia-tin-pali-tou-kalou-kai-tou-kakou-to-1857/
Το 1857, εκδόθηκε στα ελληνικά ένα πραγματικά παράξενο βιβλίο με τίτλο “Πνευματικός Καθρέπτης, τουτέστιν Η Καρδιά του Ανθρώπου ή Ναός Θεού γίνεται ή Κατοικητήριον του Σατανά”. Πρώτα μεταφράστηκε από τα γαλλικά στα γερμανικά και μετά στα ρωσικά, από όπου, με προσθαφαιρέσεις, μεταφράστηκε κατόπιν και στα ελληνικά από τον Πέτρο αυτάδελφο του Αγίου Θαβωρίου.
Το βιβλίο αυτό ήθελε να αποδείξει ότι ο Διάβολος είναι ο αίτιος της αμαρτίας και της υποδούλωσης του πνεύματος και να βοηθήσει κάθε Χριστιανό “να γνωρίσει την κατάσταση της ψυχής του και να βάλει σε τάξη τον τρόπο ζωής του για τη σωτηρία του”.
https://ardin-rixi.gr/archives/245155
Του Σπύρου Κουτρούλη
Ο Σωτήρης Δημόπουλος μετάφρασε και προλόγισε ένα σημαντικό έργο του Ν. Μπερντιάεφ, Το Νόημα της Ιστορίας, που πρωτοπαρουσιάστηκε με μορφή διαλέξεων στη Μόσχα τον χειμώνα 1919-1920, αλλά εκδόθηκε αρχικά το 1923 και στην ολοκληρωμένη μορφή του το 1936.
Η πιο σημαντική παρατήρηση του συγγραφέα είναι ότι ταυτίζει τον χριστιανισμό με την ελευθερία. Ειδικότερα τονίζει ότι η έννοια της ελευθερίας εισάγεται στην ιστορία χάρη σ’ αυτόν. Η απόφανση αυτή έχει μια σημαντική συνέπεια: αποκλείει τον χριστιανισμό από κάθε είδους δεσποτισμό και ολοκληρωτισμό. Γράφει χαρακτηριστικά: «Ο χριστιανισμός για πρώτη φορά εισήγαγε εκείνη την αντίληψη της ελευθερίας που ήταν άγνωστη στον ελληνικό κόσμο, αλλά η οποία ήταν απαραίτητη για τη συγκρότηση της ιδέας της ιστορίας και της φιλοσοφίας της. Χωρίς την έννοια της ελευθερίας, που καθορίζει τη δραματικότητα και την τραγικότητα της ιστορικής διαδικασίας, δεν είναι δυνατή η κατανόηση της ιστορίας. Και αυτό συμβαίνει διότι η τραγικότητα γεννάται εκ της ελευθερίας, της ελευθερίας της δράσης, του κακού και του σκότους» (σελ. 83). Η ερμηνεία αυτή εξηγεί πειστικά την ύπαρξη του κακού στην ιστορία. Το κακό υπάρχει επειδή ο άνθρωπος είναι ελεύθερος. Βέβαια υποτιμά τη σημασία της ελευθερίας στον αρχαιοελληνικό κόσμο, η οποία δεν εξαντλείται στην αθηναϊκή δημοκρατία, αλλά καρποφορεί στον φιλοσοφικό και τραγικό λόγο.
"Δεν ξέρω τι είναι αυτό που αποζητώ, φίλε ονειροκλέφτη, αλλά ξέρω πως ελπίζω σ' ένα κόσμο όπου οι ισχυροί δεν θα εκμεταλλεύονται τους αδύναμους σαν άμυαλα έντομα, όπου τα θνητά πλάσματα θα μπορούν να πετύχουν την πληρέστερη δυνατή ολοκλήρωση, λοπου όλοι θα είναι αξιοπρεπείς και υγιείς και ποτέ θύματα μερικών που έτυχε να είναι ισχυρότεροι από αυτούς..."
Μαϊκλ Μούρκοκ, Έλρικ του Μενλιμπονέ-Το κάστρο του Μαργαριταριού, εκδ. Αίολος
Επειτα από 15 χρόνια, ένα από τα χειρόγραφα βιβλία με τις «προφητείες» του Νοστράδαμου επιστρέφει στον χώρο όπου βρισκόταν πριν κλαπεί.
Το βιβλίο, που είναι περίπου 300 ετών, είχε ανακαλυφθεί πέρυσι όταν θα έμπαινε σε δημοπρασία σε γερμανικό οίκο.
Δεν είναι σαφές πότε ακριβώς είχε κλαπεί από κέντρο ιστορικών σπουδών στην ιταλική πρωτεύουσα, φαίνεται όμως ότι αυτό συνέβη γύρω στο 2007, γράφει ο Guardian.
https://ardin-rixi.gr/archives/227532
του Κ. Παπαγιώργη, από το Άρδην τ. 14-15, Ιούνιος-Σεπτέμβριος 1998
Ένας εξ απολύτου πεποιθήσεως πιστός, που γράφει στη γλώσσα την οποία τίμησαν και δόξασαν Πατέρες, ασκητές και Άγιοι, έστω και αν δεν είναι ιεροκήρυκας αλλά διακονεί τη λογοτεχνία, τι πιο φυσικό από το να αφιερώσει ένα του διήγημα σε μια μεγάλη μορφή της Ιεράς Παραδόσεως; Εντούτοις, πουθενά ο Παπαδιαμάντης δεν ανασυνθέτει τη ζωή ενός Αγίου, ούτε συναξαρίζει κάποιον Κόλλυβα από τα πατρογονικά του. Η αναφορά στα εκκλησιαστικά κείμενα είναι μόνιμη και επανέρχεται σαν ψαλμωδικός συνειρμός στη γραφίδα του ψάλτη, όπως αμετακίνητη είναι και η θέση του αφηγητή: μιλάει για λαϊκούς, κοσμικούς, ανθρώπους καθημερινούς, που πάσχουν συχνά απλώς και μόνο επειδή ζουν, ποτέ όμως για μια καθαγιασμένη μορφή. Άτυχες κόρες, πολυπαθή γραΐδια, αναξιοπαθούντες νεαροί, νεκροβαπτισμένα βρέφη, απαρηγόρητοι ερωτευμένοι φαίνεται πως ταιριάζουν καλύτερα στην υψηλή παθολογία της γραφής.
Άραγε έχουμε να κάνουμε με μια ειλημμένη θέση που προβάλλει τη λαϊκότητα ως αυθεντική μορφή αγιότητας, ασκώντας έτσι, έμμεσα αλλά αποτελεσματικά, μια κριτική εις βάρος των κατεστημένων εκκλησιαστικών και μοναστικών θεσμών; Για όποιον θέλει να υποστηρίξει μια παρόμοια άποψη, το υλικό αφθονεί. Υπάρχει δαψίλεια χλευασμών για τον ανώτερο κλήρο: «Είχεν έλθει τότε, προ ολίγου καιρού, δια πρώτην φοράν εις τον τόπον, περιοδεύων, ο νεοχειροτόνητος Δεσπότης, όστις, καθώς εκακογλωσούσαν πολλοί, είχε καταρτίσει τιμολόγιον, πρί φίξ, δια τας χειροτονίας των κληρικών» (1). Δαψίλεια μομφών για την κοιλιοδουλεία του («δια τα γαλοπούλα, τους αστακούς και τ’ αυγοτάραχα, κανείς δεν του εζήτησε λογαριασμόν πόσα είχεν εξοδεύσει» (2)). Όπως και για το ήθος των Ριζαρειτών, τους οποίους αντιπαθούσε ο Παπαδιαμάντης: «Και το κάτω-κάτω, κύριε, επέφερεν οιονεί απο-στρέφων τον λόγο προς τον Ριζαρεί-την, αφού δεν σ’ αρέσει, κύριε, η Θρησκεία και το ιερατικόν στάδιον, διατί φορείς ράσα, και διατί οι φιλόστοργοι γονείς σου σε στέλνουν να φοιτάς εις την Ριζάρειον; Έως πότε θα είμεθα αχαρακτήριστοι Γραικύλοι;» (3)
https://antifono.gr/apologitis/
Η απολογητική, εκείνος ο κλάδος της χριστιανικής θεολογίας που αφοσιώνεται στο να υπερασπισθεί με λογικά επιχειρήματα τη χριστιανική πίστη, από κάθε λογής μομφές, κυρίως από μη Χριστιανούς, έχει αρκετή ιστορία πίσω της[1]. Αν και αυτό είναι γνωστό, ίσως είναι λιγότερο γνωστό ευρέως ότι η χριστιανική απολογητική παραμένει ζωντανή και στις μέρες μας. Χαρακτηριστική είναι εδώ η περίπτωση του συγγραφέα Δημήτρη Τσινικόπουλου, το βιβλίο του οποίου Το στοίχημα του Πασκάλ (εκδόσεις Εν Πλω, 2015), με πρόλογο από τον Σωτήρη Γουνελά, αποτελείται από 36 άρθρα-απαντήσεις σε μομφές ενάντια στον Χριστιανισμό. Από πού προέρχονται όμως οι εν λόγω μομφές; Ο υπότιτλος κάνει λόγο για «κριτική» ενάντια στον Νέο Αθεϊσμό, αλλά και στη «θρησκευτική Νεωτερικότητα». Αρχικά, ο Νέος Αθεϊσμός (New Atheism), που ξεκίνησε στα τέλη του 20ού αιώνα και έγινε περισσότερο γνωστό στις αρχές του 21ου, αποτελεί ένα πνευματικό κίνημα του δυτικού κόσμου που υποστηρίζει την περαιτέρω εκκοσμίκευση των κοινωνιών μας και την απόρριψη όλων των θρησκειών, χρησιμοποιώντας μια επιθετική ρητορική που παρομοιάζει τη θρησκευτικότητα γενικά με έναν μολυσματικό ιό ή με ένα είδος παλιμπαιδισμού, που παρεμποδίζει με κάθε τρόπο την κοινωνική πρόοδο της ανθρωπότητας. Για να καταρρίψει τους ισχυρισμούς του, ο συγγραφέας αναφέρεται σε μια σειρά από σημαντικές προσωπικότητες της διανόησης στον δυτικό. Σύμφωνα με τον ίδιο, μεγάλο μέρος των νεοαθεϊστικών κατηγοριών στηρίζεται σε κακόπιστες προκαταλήψεις και παρανοήσεις ενάντια στον Χριστιανισμό. Μέσα στο βιβλίο θίγονται και ορισμένα περισσότερο ακανθώδη και επίκαιρα ζητήματα, ένα από τα οποία είναι αυτό της εξέλιξης των ειδών. Ο συγγραφέας απορρίπτει τον αμερικάνικο «δημιουργισμό», ως ψευδοεπιστημονική προσπάθεια να διασωθεί μια αυστηρά κυριολεκτική ανάγνωση της Βίβλου (π.χ. η δημιουργία του κόσμου σε έξι εικοσιτετράωρα πριν από μόλις 6.000 χρόνια). Μέσα στο βιβλίο τονίζεται ότι οι Χριστιανοί έχουμε πολλές φορές δεν έχουμε φανεί αντάξιοι των περιστάσεων και έχουν προδώσει τα λόγια του Χριστού. Στον βαθμό που το τονίζει αυτό κανείς, έχει δίκαιο.
Γιώργος Σπανός
Κράτησα το βιβλίο “The Screwtape Letters”, για πρώτη φορά στα χέρια μου το 1993, στο Μοναστήρι τού Γέροντος Σοφρωνίου Ζαχάρωφ στο Έσσεξ, (Ι.Μ. Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ) το οποίο επισκεπτόμουν συνήθως Σαββατοκύριακα, για να «ξελαμπικάρω» απ’ τη ζάλη και την πνευματική ένδεια του Λονδίνου, σε Πανεπιστήμιο του οποίου φοιτούσα. Στο μικρό δωμάτιο-βιβλιοπωλείο της Μονής, απάντησα ευγενικά σ’ έναν φίλο που μου το πρότεινε πως, «εμείς (οι Ορθόδοξοι) που έχουμε τους Πατέρες και τόσους Αγίους, τι ανάγκη μπορεί να έχουμε από ξένους συγγραφείς;» Παρόλη την πρωταρχική, και γεμάτη έπαρση (αν και όχι πολύ αδικαιολόγητα), δήλωση μου, κατάφερα ν’ αντιδράσω θετικά όχι μόνο στην πρόταση του, αλλά και σε μία περίεργη έλξη που ένιωσα προς το βιβλίο, λόγω της μοναδικής, πράγματι, στα χρονικά, αλληγορικής γραφής του. Από το ίδιο βράδυ μέχρι και σήμερα, παραμένω εξίσου εντυπωσιασμένος (όπως και τα εκατομμύρια των αναγνωστών του) και πάντα θα ωφελούμαι από την περιεκτικότητα των λόγων και την επιδέξια απόδοση τού σοφού συγγραφέα, τόσων οντολογικών νοημάτων, μέσα από μία αλληλογραφία, που είναι αδύνατον ο οποιοσδήποτε αναγνώστης, να μην αναγνωρίσει σημαντικά κομμάτια που τον αφορούν. Μέχρι να «ξεδιπλώσω» τα πρώτα Γράμματα, είχα ήδη καταλάβει πόσο σημαντικό θα ήταν να μπορεί μια μέρα να διαβαστεί αυτό βιβλίο και στα Ελληνικά. Εν τω μεταξύ όμως, κατά την παραμονή μου στην Αγγλία, έπαιρνα κατά καιρούς απ’ τα διάφορα διδάγματα τού βιβλίου, καταπληκτικές αφορμές για ν’ αναλύσω και να θέσω προς συζήτηση, σε ομιλίες που έκανα, στην Αγία Σοφία τού Bayswater, στις κυριακάτικες συνάξεις που διοργανώναμε με τις δυναμικές παρέες των νεαρών επιστημόνων τού Λονδίνου.
Αν στην ενορία σας υπάρχουν στοιχεία ελιτισμού ή αν η ελιτίστικη νοοτροπία αυτή είναι καλά ριζωμένη, αν δηλαδή υπάρχει το πνεύμα ότι στην...
