Σπίθες Ανανέωσης: Η Απογοήτευση και η Ανάδυση ενός Νέου Ρομαντισμού

 

https://dlondon7.substack.com/p/sparks-of-renewal-disillusionment?utm_source=chatgpt.com

του Daniel Wortel-London

Το άνοιγμα της Τρίτης Συμφωνίας του Κόπλαντ. Το αμφιθέατρο του Λούις Σάλιβαν. Τα ηλιοβασιλέματα του Τζορτζ Ίνες. Ένα ποίημα του Γουίτμαν. Το «Racing in the Street».

Ως έφηβος στη δεκαετία του ’90, βυθισμένος σε έναν πολιτισμό που ένιωθα πως είχε μολυνθεί πέρα από κάθε ελπίδα σωτηρίας, γαντζώθηκα σ’ αυτά τα έργα τέχνης όπως ο ναυαγός γαντζώνεται στα συντρίμμια: ελπίζοντας πως κάποια μέρα, αν κατάφερνα να βγω στη στεριά, εκείνο από το οποίο κρατιόμουν θα μου έδινε καύσιμο για μια φωτιά που θα έδινε ζωή.

Σήμερα είμαστε όλοι ναυαγοί. Όμως μέσα στις πολλαπλές κρίσεις μας, κάποιοι από εμάς ανάβουν φωτιές στις παραλίες — και κάποιοι άλλοι τις προσέχουν.

Παρατηρητές με οξυδερκές βλέμμα, σε διάσπαρτα άρθρα, διακρίνουν το θρόισμα νέων συναισθηματικών διαθέσεων, νέων «δομών του συναισθήματος». Έναν Νέο Ρομαντισμό. Μια νέα ειλικρίνεια. Μια εμφάνιση του Μεταμοντερνισμού. Ένα σμήνος από «μετά-» προσεγγίσεις (μεταφιλελευθερισμός, μεταλαϊκισμός, μεταανάπτυξη, αναρτήσεις στο Substack…). Η επικίνδυνη αλλά αναγκαία πράξη του να διακρίνουμε τι γεννιέται και τι πεθαίνει στη σημερινή μας συγκυρία μάς καλεί ξανά. Κανείς μας δεν μπορεί να απαντήσει πλήρως. Όλοι μας πρέπει να προσπαθήσουμε.

Αυτή είναι η πρώτη μου απόπειρα. Αντλώ έμπνευση από διεισδυτικούς στοχαστές όπως ο Ρος Μπάρκαν και ο Τεντ Τζόια, οι οποίοι και οι δύο βλέπουν να αναδύεται ένα νέο πολιτισμικό μέτωπο. Ένα μέτωπο που αμφισβητεί τις παιδαριώδεις αισιοδοξίες και τις εύκολες απαισιοδοξίες που κατέστησαν δυνατές τις καταστροφές της εποχής μας.

Κι εγώ βλέπω αυτούς τους σπόρους πολιτισμικής εξέγερσης. Θαυμάζω τις αναλογίες που κάνουν αυτοί οι συγγραφείς ανάμεσα στη δική μας εποχή και την πρώιμη ρομαντική περίοδο — αναμφισβήτητα την τελευταία στιγμή στη δυτική Ιστορία κατά την οποία πολιτισμικές και κοινωνικές επαναστάσεις προχώρησαν με επιτυχία ταυτόχρονα.

Υπήρχαν όμως δύο μορφές ρομαντικού ριζοσπαστισμού. Η πιο γνωστή ήταν ο ατομικός αισθητισμός, που ενσαρκώθηκε από τον Όσκαρ Ουάιλντ. Η άλλη ήταν το κοινοτιστικό, παραγωγιστικό όραμα που ανέδειξε ο Γουίλιαμ Μόρις. Πιστεύω πως και οι δύο αυτές τάσεις αποκτούν σήμερα ολοένα μεγαλύτερη παρουσία στον πολιτισμό μας — και η αυξανόμενη απογοήτευσή μας από την πολιτική όπως ασκείται συνήθως θα τις επιταχύνει ακόμη περισσότερο. Το καθήκον μας είναι να αναγνωρίσουμε, να καλλιεργήσουμε και να συνυφάνουμε αυτές τις δύο τάσεις, ώστε να μπορέσουν να στηρίξουν το είδος των κοινοτήτων που χρειάζονται οι άνθρωποι και ο πλανήτης μας.

Αυτό το δοκίμιο είναι η πρώτη μου απόπειρα να χαράξω τα περιγράμματα αυτής της σύνθεσης — μια αναζήτηση αυτού που θα μπορούσε να μας στηρίξει καθώς συγκεντρωνόμαστε γύρω από τις φλόγες του αναδυόμενου.

Μεταμοντερνισμός 101

Αφετηρία μας είναι, ελπίζω, ο μεταμοντερνισμός. Τα διακριτικά του γνωρίσματα είναι οικεία: επιφάνεια αντί για βάθος, ειρωνεία αντί για δέσμευση, ροή αντί για τόπο. Κατά τη δεκαετία του 1990, ό,τι είχε απομείνει στην εφηβική μου ψυχή από την κεντροευρωπαϊκή Bildung εξεγέρθηκε εναντίον του. Δεν υπήρχε όμως τρόπος διαφυγής: ακόμη και εκείνοι οι θεωρητικοί που αποκάλυπταν τον μεταμοντερνισμό ως την «πολιτισμική λογική του ύστερου καπιταλισμού» δεν ενδιαφέρονταν να οικοδομήσουν ένα συλλογικό υποκείμενο που θα μπορούσε να του αντισταθεί. Ανάμεσα στις μηδενιστικές κριτικές των ακαδημαϊκών και την παιδαριώδη σαβούρα της τηλεόρασης, αποσύρθηκα ευχαρίστως στο δικό μου Kultur.

Και ύστερα συνέβη η 11η Σεπτεμβρίου.

Ίσως, όπως παρατηρεί ο Τζον Μπάσκιν, τα στοιχεία ενός μετα-μεταμοντέρνου πολιτισμού ήταν ήδη ορατά πριν από το 2001 (Γουές Άντερσον, Σούφτζαν Στίβενς, Stuckism). Όμως δύο εικόνες, τραβηγμένες με διαφορά λίγων εβδομάδων, αποτελούν ίσως την πλησιέστερη απεικόνιση του «πριν» και του «μετά» του μεταμοντερνισμού που θα μπορούσαμε να έχουμε. Η μία ήταν μιας ομάδας φαινομενικά αποστασιοποιημένων χίπστερ — στο Γουίλιαμσμπεργκ, μάλιστα — να απολαμβάνουν τη θέα μπροστά στο φλεγόμενο κέντρο της πόλης. Η άλλη, που έχει μείνει περισσότερο στη μνήμη παρά έχει αποτυπωθεί σε εικόνες, ήταν άγνωστοι άνθρωποι να κλαίνε ο ένας στην αγκαλιά του άλλου σε δημόσια πάρκα, μπροστά σε αυτοσχέδια μνημεία.

Με ποιους θα προτιμούσατε να είστε;

Εξακολουθούμε, φυσικά, να ζούμε στον κόσμο που δημιούργησε ο μεταμοντερνισμός — πουθενά περισσότερο απ’ ό,τι στο διαδίκτυο. Υπάρχουν όμως και διαφορές. Η οικονομική διαστρωμάτωση, η κλιματική κρίση, η Covid-19, ένας πολυπολικός κόσμος: όλα αυτά διέκοψαν τις απρόσκοπτες ροές ανθρώπων και εμπορευμάτων που είχαν καταστήσει δυνατό τον μεταμοντερνισμό. Σε αυτές τις χωρικές ρήξεις προστέθηκε μια νέα χρονική κινητικότητα: η Ιστορία βρίσκεται και πάλι σε κίνηση, όχι μόνο με τη μορφή της «ανάπτυξης» και της «επέκτασης» — των μεταμοντέρνων υποκατάστατων της προόδου — αλλά και με τη δυνατότητα κρίσιμων καμπών, παρακμής, αποκάλυψης: και ίσως ακόμη και βελτίωσης.

Όλες αυτές οι ιστορικές εξελίξεις αποτελούν το έδαφος για μια νέα εποχή μεταμοντερνισμού: τη «δομή του συναισθήματος που αναδύεται κατά τη δεκαετία του 2000 και έχει καταστεί η κυρίαρχη πολιτισμική λογική των δυτικών καπιταλιστικών κοινωνιών». Είναι ένας μη ικανοποιητικός όρος, εξίσου μη ικανοποιητικός όσο και ο «μεταμοντερνισμός»: δεν παύει όμως να είναι χρήσιμος. Χαρακτηρίζει τις ευαισθησίες της εποχής μας ως μια διαρκή ταλάντωση ανάμεσα στα κατάλοιπα του μεταμοντερνισμού, στις αναβιώσεις του μοντερνισμού και στα πρώτα σκιρτήματα εντελώς νέων πολιτισμικών λεξιλογίων.

Με αυτά δεδομένα, υπάρχουν ορισμένα στοιχεία του πολιτισμού μας που ταλαντεύεται και τα οποία τον διακρίνουν σαφώς από ό,τι προηγήθηκε. Η ειλικρίνεια, όπως αντικατοπτρίζεται σε όλα, από τον poptimism μέχρι τον λαϊκισμό, από τα reaction videos μέχρι τα subreddits, χαρακτηρίζει μεγάλο μέρος της πρώιμης πρώιμης εποχής του μεταμοντερνισμού (2001–2016). Η παρόρμηση να δημιουργείς, να γράφεις και να μοιράζεσαι τα πάθη σου με άλλους. Η ώθηση προς την αυτομόρφωση, ακόμη και προς την αυτοβελτίωση. Η επιθυμία να αποκτήσει το έργο σου νόημα και σκοπό.

Οι εκλογές μετά το 2024 είναι απίθανο να μεταβάλουν αυτή την τάση, αν και θα μπορούσαν να πήξουν και να ανακατευθύνουν αυτή την «ειλικρίνεια» προς ορισμένα ενδιαφέροντα πολιτικά εγχειρήματα, όπως θα συζητήσω αργότερα. Η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς ως μέσα μεταρρύθμισης, ή ως θεσμούς ικανούς να μεταρρυθμιστούν, είναι πιθανό να συνεχιστεί. Ο μηδενισμός απέναντι στον ακτιβισμό γενικότερα ενδέχεται να καταλάβει μεγαλύτερο μέρος του πολιτισμικού μας περιβάλλοντος.

Ο μεταμοντερνισμός, όμως, δεν είναι τίποτε αν όχι διαλεκτικός. Τα επόμενα χρόνια θα βλέπουμε όλο και περισσότερο την κουλτούρα μας να ταλαντεύεται μπρος και πίσω ανάμεσα στον ακτιβισμό και τον ησυχασμό, στην ελπίδα και την απόγνωση — ιδιαίτερα υπό το φως της περαιτέρω ανεργίας που θα προκαλέσει η τεχνητή νοημοσύνη, της συνεχιζόμενης κλιματικής αλλαγής και άλλων διαφόρων δυσοίωνων εξελίξεων. Το γεγονός ότι ανθεί μια κοινότητα «αισιόδοξων που περιμένουν την καταστροφή» αποτελεί σύμπτωμα της διπολικότητας της εποχής μας.

Τι είδους πολιτικές δυνατότητες θα ανοίξουν ή θα κλείσουν αυτές οι τάσεις; Μην ανησυχείτε, σύντομα θα αρχίσω να απαντώ σε αυτά τα ερωτήματα. Πριν από αυτό, όμως, θέλω να εξετάσω ορισμένα σχόλια γύρω από το θέμα: κυρίως εκείνα που παρουσιάζουν αυτές τις εξελίξεις ως προάγγελους ενός νέου ρομαντισμού.

Ερωτευμένοι με τον καπιταλισμό

Ο ρομαντισμός βρίσκεται στον αέρα. Ο Τεντ Τζόια έχει γράψει για το πώς «σιγοβράζει η αντίδραση στην κυριαρχία της τεχνολογίας πάνω στην καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα στους θεοειδείς αλγορίθμους — των οποίων ο πραγματικός υπολογισμός παραμένει ιδιοκτησιακός — που κυβερνούν ολόκληρη την ψηφιακή ύπαρξη». Ο Ρος Μπάρκαν έχει προχωρήσει ακόμη περισσότερο σε αυτή την ερμηνεία, γράφοντας στις 19 Ιανουαρίου για μια «έλξη προς τον ρομαντισμό» που πρόκειται να βιώσει ο πολιτισμός μας. Ο ίδιος και άλλοι παραλληλίζουν την εποχή μας με εκείνη της ρομαντικής περιόδου, όταν οι καλλιτέχνες υπερασπίζονταν κατά παρόμοιο τρόπο «το δημιουργικό πνεύμα» απέναντι στον «επιστημονισμό και τις αξιώσεις του».

Στην πραγματικότητα, όμως, μεγάλο μέρος αυτού που γνωρίζουμε ως ρομαντισμό ήταν απολύτως συμβατό με τον Διαφωτισμό και τα δύο παιδιά του: τον σύγχρονο φιλελευθερισμό και τον σύγχρονο καπιταλισμό. Ευθυγραμμίστηκε απόλυτα με τα μεγάλα κινήματα υπέρ της φιλελεύθερης δημοκρατίας που σάρωσαν τη Δύση στις αρχές του δέκατου ένατου αιώνα, προσδίδοντάς τους μια ορμή και μια ζωντάνια που ίσως διαφορετικά να μην είχαν. Η μουσική βροντή του Μπετόβεν ενάντια στη ναπολεόντεια τυραννία αντηχούσε μέσα από μια ανερχόμενη μεσαία τάξη που εξεγειρόταν εναντίον των ασφυκτικών ορθοδοξιών των φεουδαρχικών προνομίων.

Όταν όμως οι πολιτικές νίκες της μεσαίας τάξης είχαν επιτευχθεί και οι εξεγέρσεις του 1848 είχαν ηττηθεί, μεγάλο μέρος του δυτικού ρομαντισμού άρχισε να σαπίζει. Ο αστός έγινε γνώστης και συλλέκτης, αγοράζοντας καλαισθησία και συναισθηματική εκτόνωση μέσα από τα εμπορευματοποιημένα πάθη των άλλων. Ο πλούσιος που δάκρυζε στην όπερα, ο υπάλληλος που ονειρευόταν τη μεσαιωνική ηρωική ζωή, το νεογοτθικό αρχοντικό ενός βιομηχάνου: αυτό ήταν σε μεγάλο βαθμό εκείνο στο οποίο περιορίστηκε το όνειρο του ρομαντισμού. Οι καλλιτέχνες αναγκάζονταν είτε να ικανοποιούν αυτούς τους Φιλισταίους είτε να γυρίζουν την πλάτη τους στην αγορά στο όνομα της «τέχνης για την τέχνη» και της αμόλυντης ψυχής τους. Και στις δύο περιπτώσεις, τα κύρια ρεύματα της δυτικής τέχνης στράφηκαν προς τα μέσα, μακριά από τα μεγάλα συλλογικά κινήματα που τους είχαν δώσει ζωή, καθοδηγούμενα από τις αστικές απαιτήσεις, την καλλιτεχνική ιδιοτροπία ή και από τα δύο.

Μία από τις μεγάλες εξαιρέσεις σε αυτή την υποχώρηση ήταν ο Όσκαρ Ουάιλντ. Αυτό μπορεί να φαίνεται παράδοξο, δεδομένης της φήμης του Ουάιλντ ως του κατεξοχήν αισθητιστή. Όμως στο σπουδαίο δοκίμιό του του 1891, Η ψυχή του ανθρώπου υπό τον σοσιαλισμό, ο Ουάιλντ υποστήριξε ότι μόνο ένα κοινωνικό κίνημα για την εξίσωση των συνθηκών και την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας θα μπορούσε να επιτρέψει στην τέχνη και την ατομικότητα να ανθίσουν.

Όπως είχαν τα πράγματα, ο καπιταλισμός έπνιγε την ατομική δημιουργικότητα, εξαθλιώνοντας τους ανθρώπους και υποχρεώνοντάς τους σε μονότονη, αλλοτριωτική εργασία. Απαλλαγμένοι από την «τυραννία της ανάγκης» και τις επιταγές των ιδιοκτητών της ιδιωτικής περιουσίας, οι άνθρωποι θα ήταν ελεύθεροι να αφιερωθούν στην καλλιέργεια των δικών τους καλλιτεχνικών οραμάτων. Αυτό θα επέτρεπε έναν ατομικισμό «πολύ πιο ελεύθερο, πολύ πιο εκλεπτυσμένο και πολύ πιο έντονο από ό,τι είναι σήμερα».

Το όραμα του Ουάιλντ για έναν αισθητικό ριζοσπαστισμό έχει μεγάλη απήχηση, όπως θα δούμε, στον σύγχρονο πολιτισμό μας. Την ίδια όμως εποχή που έγραφε εκείνος, άνθιζε μια άλλη, εντελώς διαφορετική μορφή ρομαντικού ριζοσπαστισμού: μια μορφή που δεν οικοδομούνταν γύρω από το απερίσπαστο άτομο, αλλά γύρω από την ισχυρή κοινότητα.

Ο Άλλος Ρομαντισμός

Όποια επίπεδα αποξένωσης και κατακερματισμού κι αν πιστεύουμε ότι βιώνουμε σήμερα, δεν συγκρίνονται με τις καταστροφές που υπέστη ο μέσος Ευρωπαίος του δέκατου ένατου αιώνα. Ξεριζωμένος από την αγκαλιά κοινοτήτων αιώνων, πεταμένος στην ανώνυμη και κατακερματισμένη μεγαλούπολη, υποχρεωμένος σε εργασία του πιο εξευτελιστικού και απομονωτικού είδους, αποκομμένος από τις γνώριμες παραδόσεις και αξίες που έδιναν νόημα στη ζωή του: έτσι έμοιαζε η «πρόοδος» για τις μάζες. Δεν είναι περίεργο που τα ποσοστά αυτοκτονιών αυξάνονταν όσο προχωρούσε ο αιώνας.

Πολλοί καλλιτέχνες και ριζοσπάστες συμμερίζονταν αυτή την οπτική. Οι ποικιλόμορφοι τοπικοί πολιτισμοί που είχαν προσφέρει στήριγμα στους ανθρώπους ασφυκτιούσαν κάτω από τον πολιτικό απολυταρχισμό, την καπιταλιστική εκμετάλλευση και την αλλοτριωτική μεγαλούπολη. Σχετικά λίγοι, ωστόσο, επιθυμούσαν μια επιστροφή στην ορθοδοξία και την ομοιομορφία του παλιού χωριού. Αντί γι’ αυτό, ήθελαν να δημιουργήσουν κοινότητες οργανωμένες γύρω από τις ανάγκες και τα όνειρα όλων των συμμετεχόντων τους, όπου η οικονομική και πολιτική ζωή θα διαπνεόταν από τη δημοκρατία και όπου ο πολιτισμός θα παραγόταν συλλογικά, όπως και θα καταναλωνόταν συλλογικά. Ήθελαν, με λίγα λόγια, μια κοινότητα ίσων.

Η μορφή που ενσάρκωσε καλύτερα τις κοινοτιστικές τάσεις του ρομαντισμού ήταν ο Γουίλιαμ Μόρις.

Γεννημένος σε οικογένεια της μεσαίας τάξης, ο Γουίλιαμ Μόρις μεγάλωσε αντιδρώντας, όπως και ο Ουάιλντ, στη φτηνιάρικη μαζική παραγωγή διακοσμητικών αντικειμένων της εποχής του. Όπως και ο Ουάιλντ, απεχθανόταν τον τρόπο με τον οποίο αυτή εξαθλίωνε τους εργάτες, αποξενώνοντάς τους παράλληλα από τα προϊόντα της εργασίας τους. Και οι δύο απεχθάνονταν τον μηχανοποιημένο μόχθο και τον χοντροκομμένο ωφελιμισμό που μετέτρεπε την ανθρωπότητα σε αναλώσιμα γρανάζια.

Υπήρχαν, ωστόσο, δύο σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Πρώτον, ο Μόρις έβλεπε την τέχνη με κοινωνικούς και κοινοτικούς όρους — τον καθεδρικό ναό, όχι το ποίημα. Μόνο οι ισχυρές κοινότητες μπορούσαν να δημιουργήσουν μεγάλη τέχνη. Και δεύτερον, ο Μόρις έβλεπε την τέχνη ως κάτι που ενσαρκώνεται μέσα στην εργασία, όχι ως απελευθέρωση από την εργασία. Η τέχνη είναι «η έκφραση της χαράς του ανθρώπου από την εργασία».

Αφού διάβασε τα έργα του Μαρξ και του Χένρι Τζορτζ, η πολιτική συνείδηση του Μόρις εμβαθύνθηκε, καθώς εντόπισε τη βαθύτερη αιτία της εξωτερικής σήψης του μηχανοποιημένου πολιτισμού. «Διαπίστωσα ότι οι αιτίες της χυδαιότητας του πολιτισμού», έγραψε, «βρίσκονταν βαθύτερα απ’ όσο είχα φανταστεί, και σιγά σιγά οδηγήθηκα στο συμπέρασμα ότι όλες αυτές οι ασχήμιες δεν είναι παρά η εξωτερική έκφραση της έμφυτης ηθικής εξαχρείωσης στην οποία μας υποχρεώνει η σημερινή μορφή της κοινωνίας». Μόνο μια ισότιμη και ελεύθερη κοινωνία, υποστήριζε, θα μπορούσε να προσφέρει τις υλικές προϋποθέσεις για μια ζωή που θα άξιζε να βιωθεί, για έναν πλουσιότερο πολιτισμό, για μια πιο ολοκληρωμένη ανθρωπότητα.

Για να επιτευχθεί αυτό, ο Μόρις αναγνώριζε ότι θα χρειαζόταν μια νέα οικονομική βάση, οργανωμένη γύρω από τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών και όχι γύρω από το κράτος ή τον μεμονωμένο καπιταλιστή. Για να οικοδομηθεί όμως αυτή η βάση, απαιτούνταν η εκπαίδευση της επιθυμίας. Γι’ αυτό ο Μόρις έγραψε ουτοπικά μυθιστορήματα όπως το Ειδήσεις από το Πουθενά, προκειμένου να δώσει στους ανθρώπους μια γεύση του πώς θα μπορούσε να είναι η αληθινή κοινότητα και να τους εμπνεύσει να την πραγματοποιήσουν. Ήταν μια ταπεινή δουλειά — αλλά αναγκαία δουλειά. Όπως δήλωσε ο σύντροφος ρομαντικός Γκούσταβ Λαντάουερ: «Παρόλο που είμαστε λίγοι, πρέπει να αρχίσουμε· επειδή είμαστε λίγοι, πρέπει να αρχίσουμε με μικρά βήματα. Μόλις αρχίσουμε, όμως, θα μπορέσουμε να δείξουμε σε όλους όσοι μπορούν να δουν τι πραγματικά είναι ο σοσιαλισμός, η χαρά και η κοινότητα! Τότε θα ξέρουμε: σύντομα θα είμαστε πολλοί».

Ανάβοντας τις φωτιές

Ποιες είναι, λοιπόν, οι πολιτισμικές δυνατότητες της δικής μας εποχής; Ποια στοιχεία του ρομαντισμού αναβράζουν μέσα στη σημερινή μας πραγματικότητα; Και πώς μπορούμε να αντλήσουμε από αυτές τις «αναδυόμενες δομές του συναισθήματος», ώστε να οικοδομήσουμε κάτι πιο άξιο για ακμαία άτομα και κοινότητες;

Από τη μία πλευρά, βλέπουμε σημάδια επιστροφής στην κοινότητα. Παρά όλη τη συζήτηση για τη μοναξιά και τα άδεια γήπεδα μπόουλινγκ, πραγματικά πιστεύω ότι υπάρχει μια πείνα για κοινότητα, για συλλογικές εμπειρίες, που μπορεί κανείς να βρει σε όλα, από τις λαϊκιστικές συγκεντρώσεις μέχρι τα subreddits. Δεν είναι όλα αυτά τα κινήματα προοδευτικά, αλλά η δίψα για σύνδεση είναι απτή.

Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι υπάρχουν κινήματα για την ανοικοδόμηση της civic infrastructure που είναι απαραίτητη για μια υγιή κοινοτική ζωή: όχι μόνο με τη δημιουργία περισσότερων δημόσιων πάρκων και βιβλιοθηκών, αλλά και με τη δημιουργία των ειδών οικονομικών δραστηριοτήτων που λειτουργούν ως άγκυρες για την κοινότητα.

Παράλληλα με αυτή τη στροφή προς την κοινότητα, παρατηρείται μια επιστροφή στον αισθητισμό. Ειρωνικά, η ανεργία που θα δημιουργήσει η τεχνητή νοημοσύνη πιθανότατα θα αναγκάσει περισσότερους ανθρώπους να αναζητήσουν νόημα στη ζωή τους έξω από την εργασία — κάτι που, όπως θυμόμαστε, αποτελούσε το βασικό μοτίβο της πρώιμης μεταμοντέρνας κουλτούρας. Αυτό, μαζί με τη διατάραξη της πολιτιστικής βιομηχανίας, θα αναγκάσει τους καλλιτέχνες να δημιουργούν για τον εαυτό τους, αν όχι για την αγορά. Μια επιστροφή στην «τέχνη για την τέχνη» αναδύεται.

Οι εξελίξεις αυτές θα επιταχυνθούν από την πολιτική εξάντληση της εποχής μας. Η απογοήτευση από τους θεσμούς, είτε ως μέσα είτε ως στόχους μεταρρύθμισης, όπως έχει επισημάνει ο Ρος Μπάρκαν, βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Η απογοήτευση από αυτό που ο Άντον Γιάγκερ έχει αποκαλέσει hyperpolitics πλησιάζει σε σημείο καμπής. Αυτό μπορεί να είναι προσωρινό, όπως επιβάλλει η φύση του μεταμοντερνισμού. Στο μεταξύ, όμως, οι άνθρωποι θα διοχετεύσουν μέρος του πάθους που κάποτε αφιέρωναν στην πολιτική και την εργασία σε εναλλακτικά κανάλια.

Το μη πολιτικό, όμως, δεν είναι ποτέ απλώς μη πολιτικό. Όπως η οικονομία μας εξαρτάται από «μη οικονομικές» δραστηριότητες για να ευδοκιμήσει — τη σκουριά, τους φυσικούς πόρους — έτσι και τα πολιτικά μας κινήματα εξαρτώνται από «μη πολιτικούς» παράγοντες για να επιτύχουν. Πιο συγκεκριμένα, δεν μπορούμε να έχουμε ισχυρά πολιτικά κινήματα χωρίς πρώτα να οικοδομήσουμε ισχυρούς πολιτισμούς και ισχυρές κοινότητες που θα μπορούν να τα στηρίξουν. Έχω υποστηρίξει αυτή την άποψη σε πρόσφατο κείμενό μου και πιστεύω ότι η Αριστερά αρχίζει να το αναγνωρίζει.

Και εδώ ακριβώς βλέπω μια υπόσχεση στη μετατόπιση του κλίματος της εποχής μας μακριά από την πολιτική όπως ασκείται συνήθως. Επιστρέφοντας στην τέχνη και την κοινότητα, μπορούμε να δημιουργήσουμε τις βασικές συνθήκες που απαιτούνται για τα μετασχηματιστικά πολιτικά κινήματα που μπορούν και πρέπει να επιστρέψουν. Η επιστροφή στην τέχνη και την κοινότητα θα μας βοηθήσει να οικοδομήσουμε τις σχέσεις, να γεννήσουμε τα οράματα και να καλλιεργήσουμε το οικοσύστημα που μπορούν να στηρίξουν πιο ανοιχτά πολιτικές δράσεις από τους απογόνους του Ουάιλντ και του Μόρις. Πάνω απ’ όλα, μπορούν να θρέψουν την αίσθηση αυτενέργειας που χρειαζόμαστε για να αντισταθούμε: όπως έχει δηλώσει η Αλέξις Φρανς, «οι τέχνες είναι μετασχηματιστικές επειδή βοηθούν τους ανθρώπους να δουν τον εαυτό τους και να αγγίξουν τις δικές τους δυνατότητες δημιουργίας». Και τα πολιτικά κινήματα που θα δημιουργήσουν αυτοί οι καλλιτέχνες-ακτιβιστές μπορούν, με τη σειρά τους, να καλλιεργήσουν τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που θα επέτρεπαν στους καλλιτέχνες και στις κοινότητες να ανθίσουν.

Σε αυτή τη στιγμή αβεβαιότητας, όπου η πολιτική εξάντληση και οι πολιτισμικές μετατοπίσεις διαπλέκονται, η αναζωπύρωση της τέχνης και της κοινότητας προσφέρει όχι μόνο παρηγοριά αλλά και ένα θεμέλιο για ανανέωση. Αγκαλιάζοντας τις δύο αυτές τάσεις — τον αισθητισμό και τον συλλογικισμό — που αμφότερες έχουν ισχυρές αντιστοιχίες με τη μεταμοντέρνα εποχή μας, μπορούμε να δημιουργήσουμε χώρους όπου τα άτομα θα βρίσκουν νόημα και έκφραση και όπου οι κοινότητες θα ακμάζουν χάρη στον κοινό σκοπό και τη φροντίδα. Αυτές οι προσπάθειες δεν αποτελούν αντιπερισπασμό από την πολιτική δράση — αποτελούν τις προϋποθέσεις της. Είναι το έδαφος μέσα στο οποίο μπορούν να ριζώσουν μετασχηματιστικά κινήματα, προσφέροντας τις σχέσεις, τη φαντασία και την αίσθηση αυτενέργειας που είναι απαραίτητες για να αμφισβητηθεί η υπάρχουσα τάξη πραγμάτων.

Αν θέλουμε να οικοδομήσουμε κάτι πιο άξιο για ακμαία άτομα και κοινότητες, πρέπει πρώτα να ανάψουμε αυτές τις φωτιές, καλλιεργώντας τις σπίθες της δημιουργικότητας και της αλληλεγγύης που θα φωτίσουν τον δρόμο μπροστά μας. Στην τέχνη και την κοινότητα μπορεί ακόμη να βρούμε τα εργαλεία για να αλλάξουμε τον κόσμο μας.

Η εποχή του Νεορομαντισμού - Για τη διαίσθηση και την αντίσταση σε έναν κόσμο που ελέγχεται πλήρως

 

https://airesidency.substack.com/p/the-age-of-neo-romanticism?utm_source=chatgpt.com

Της Emily Manges

Όταν πρόκειται για το γούστο, πάντα πίστευα ότι είναι σημαντικό να ξέρεις τα όριά σου. Θα είμαι ο πρώτος που θα παραδεχτεί ότι δεν είχα ποτέ ιδιαίτερα καλό κινηματογραφικό γούστο. Έχω καλό γούστο στην τέχνη και καλό γούστο στο design. Και δεν εννοώ «γούστο» με την έννοια που έχει αποκτήσει στον τεχνολογικό λόγο, αλλά με την παλαιότερη έννοια, πιο κοντά στο «ξέρω για τι πράγμα μιλάω» — ή ίσως σε ένα κάποιο *je ne sais quoi*.

Το λέω αυτό ως διευκρίνιση για όσα πρόκειται να πω: μου άρεσαν πραγματικά τα *Ανεμοδαρμένα Ύψη*. Κάντε μου μήνυση, αλλά το να περάσω δύο ώρες στα εξαιρετικά ανακλινόμενα καθίσματα του AMC Lower East Side, παρακολουθώντας όμορφους ανθρώπους με όμορφα ρούχα, μέσα σε άγρια, κινηματογραφικά τοπία, ήταν μια πραγματικά υπέροχη εμπειρία.

Τα τοπία ήταν εκείνα που έμειναν περισσότερο μέσα μου. Προφανώς ήταν εκπληκτικά, αλλά ταυτόχρονα καθρέφτιζαν και την εσωτερική ζωή των ηρώων: άγρια και φορτισμένα σε κάποιες σκηνές, υπερβολικά ελεγχόμενα και περιποιημένα σε άλλες. Ο κόσμος αυτός έμοιαζε σαν να είχε βγει από έναν πίνακα του Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ.

*Σκηνή από τα Ανεμοδαρμένα Ύψη*

Πέρα από τα *Ανεμοδαρμένα Ύψη* και το *Hamnet*, κι άλλα σημάδια νεορομαντισμού έχουν αρχίσει να εμφανίζονται σε ολόκληρο τον πολιτισμό. Η αστρολογία, το ταρό, ακόμη και μια κάποια «μαγισσίστικη» διάθεση δεν βρίσκονται πλέον στο περιθώριο.

Ο Ρομαντισμός, που εμφανίστηκε στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, ήταν ταυτόχρονα φιλοσοφία και αισθητική. Έδινε προτεραιότητα στη φύση, το δέος και τον μυστικισμό, αντί για την καθαρή ορθολογικότητα. Υποστήριζε ότι οι σημαντικότερες αλήθειες δεν είναι πάντοτε και οι πιο εύκολα αναγνώσιμες ή κατανοητές.

Αισθητικά, ο Ρομαντισμός ενισχύει την ατμόσφαιρα. Στρέφεται προς τη φύση και τον μυστικισμό μέσα από σβησμένα πράσινα και μπλε, διάχυτο φως και μια αίσθηση κίνησης ή αιώρησης. Το αποτέλεσμα είναι καθηλωτικό· νιώθεις σαν να έχεις τοποθετηθεί μέσα στη σκηνή.

**Ρομαντισμός και εκβιομηχάνιση**

Στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, καθώς ο βιομηχανικός καπιταλισμός και ο ορθολογισμός του Διαφωτισμού εδραιώνονταν, οι ρομαντικοί καλλιτέχνες άρχισαν να διατυπώνουν μια διαφορετική αντίληψη για την ανθρώπινη εμπειρία. Ενώ ο Διαφωτισμός έδινε έμφαση στη σαφήνεια και την τάξη, ο Ρομαντισμός στράφηκε προς την αμφισημία, το συναίσθημα και τα όρια της λογικής.

Αυτό φαίνεται πιο καθαρά στη ζωγραφική. Ο Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ συχνά τοποθετούσε μια μοναχική μορφή μπροστά σε απέραντα βουνά, ωκεανούς ή ορίζοντες γεμάτους ομίχλη. Ο άνθρωπος είναι μικρός, αλλά όχι ασήμαντος, και ο θεατής καλείται να έρθει αντιμέτωπος με την κλίμακα της φύσης.

Κάσπαρ Ντάβιντ Φρίντριχ, *Δύο άνδρες ατενίζουν το φεγγάρι*, περ. 1825–1830, λάδι σε μουσαμά

Σε ένα διαφορετικό πεδίο, ο Χένρι Φουζέλι στράφηκε προς το παράλογο. Οι ονειρικές μορφές του αιωρούνται ανάμεσα στον εφιάλτη και την αποκάλυψη, καθιστώντας ορατό τον εσωτερικό κόσμο πολύ πριν ο Υπερρεαλισμός τον διαμορφώσει ως καλλιτεχνικό ρεύμα. Στη Γαλλία, ο Αν-Λουί Ζιροντέ εισήγαγε μια πιο ψυχρή, πιο ανοίκεια ατμόσφαιρα, με σώματα εξιδανικευμένα αλλά παράξενα αποκομμένα από κάθε σταθερότητα, παγιδευμένα ανάμεσα στην κλασική μορφή και τη φασματική παρουσία.

Ο Ρομαντισμός και η εκβιομηχάνιση εξελίχθηκαν παράλληλα, ανταποκρινόμενα ο καθένας στην ίδια μεταβολή. Το ένα επιδίωκε να οργανώσει τον κόσμο σε συστήματα. Το άλλο προσπαθούσε να κρατήσει ζωντανό εκείνο που αντιστεκόταν στα συστήματα.

Χένρι Φουζέλι, *Ο Εφιάλτης*, περ. 1781, λάδι σε μουσαμά

Αν-Λουί Ζιροντέ, *Ο ύπνος του Ενδυμίωνα (Le Sommeil d’Endymion ή Effet de lune)*, 1791, λάδι σε μουσαμά

**Μια επιθυμία για αύρα**

Οι περίοδοι κατά τις οποίες αναβιώνει ο Ρομαντισμός τείνουν να εμφανίζονται ξανά γύρω από μεγάλες τεχνολογικές μεταβάσεις. Η σημερινή νεορομαντική ευαισθησία μοιάζει προφανώς να αποτελεί μια αντίδραση στην τυποποίηση της νόησης — στην τεχνητή νοημοσύνη.

Είναι πάντα δύσκολο να προσδιορίσεις την αισθητική μιας εποχής ενώ τη ζεις· είναι σαν το νερό μέσα στο οποίο κολυμπάμε. Αυτό μοιάζει ιδιαίτερα αληθινό σήμερα, καθώς υπάρχουν λιγότερες κεντρικές δυνάμεις που διαμορφώνουν το γούστο. Δεν υπάρχουν ακαδημίες, ούτε κυρίαρχοι πολιτιστικοί θεματοφύλακες. Κι όμως, σε πλατφόρμες όπως το Cosmos, το TikTok και το X, ορισμένα μοτίβα επανέρχονται διαρκώς: ομίχλη, ερείπια, ουράνιο φως, μοναχικές μορφές. Ακόμη και το αρχέτυπο του ρομαντικού, ο «Art Hoe», είναι πλέον απόλυτα mainstream.

Καθώς τα συστήματα γίνονται ολοένα καλύτερα στο να μοντελοποιούν και να προβλέπουν τον κόσμο, η έλξη προς ό,τι αντιστέκεται στη μοντελοποίηση γίνεται ισχυρότερη. Όσο πιο εύκολα αναγνώσιμο γίνεται το καθετί, τόσο περισσότερη αξία συγκεντρώνεται γύρω από εκείνο που παραμένει ακριβώς έξω από αυτή την αναγνωσιμότητα.

Sarah Jane-Perman, *Χωρίς τίτλο*

**Διαμεσολαβώντας την εσωτερική φωνή**

Αν η εκβιομηχάνιση έστρεψε τους ανθρώπους προς τη φύση και η νεωτερικότητα τους έστρεψε προς τα μέσα, προς το ασυνείδητο, τότε η τεχνητή νοημοσύνη μοιάζει να στρέφει την προσοχή προς κάτι ελαφρώς διαφορετικό: τη διαίσθηση.

Έχω παρατηρήσει πόσοι από τους φίλους μου «καταρρέουν και καταφεύγουν στο Chat», ζητώντας από τα μοντέλα συμβουλές για τις σχέσεις τους, τις αποφάσεις τους, ακόμη και για το πώς αισθάνονται. Ως έναν βαθμό, λειτουργεί. Όμως η εισαγωγή ενός ενδιάμεσου σε αυτόν τον κύκλο κινδυνεύει να αμβλύνει το εσωτερικό σήμα.

Ποιο θα επικρατήσει με τον καιρό, η ήσυχη φωνή μέσα στο κεφάλι σου ή το Chat;

Ίσως το ανανεωμένο ενδιαφέρον για εναλλακτικά συστήματα πεποιθήσεων, και αυτή η ευρύτερη επιστροφή στον νεορομαντισμό, να είναι λιγότερο αισθητική και περισσότερο δομική. Ένας τρόπος να ξαναχτίσουμε πλαίσια που δίνουν προτεραιότητα στην εσωτερική γνώση. Γιατί το σήμα γίνεται όλο και πιο αδύναμο όσο περισσότερο το αναθέτεις σε άλλους.

Zarina Sembinova, *Νέα Μυθολογία*, Nasty Magazine

Η ανάδυση ενός νέου ρομαντισμού

 

https://www.theguardian.com/commentisfree/2023/dec/28/new-romanticism-technology-backlash

Οι πολιτισμικές ανατροπές μπορεί να είναι ένας γρίφος εν εξελίξει. Τάσεις που εκ των υστέρων μοιάζουν αυτονόητες, στο παρόν γίνονται δύσκολα κατανοητές ή δεν γίνονται αντιληπτές καθόλου. Ζούμε σήμερα σε ταραγμένους καιρούς, στο τέλος μιας πανδημίας που σκότωσε εκατομμύρια ανθρώπους και, για ένα διάστημα, αναδιοργάνωσε την ύπαρξη όπως την γνωρίζαμε. Σηματοδότησε, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη κρίση των νεότερων χρόνων, μια νέα εποχή: ο κόσμος της δεκαετίας του 2010 αποσπάστηκε οριστικά από τη θέση του.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τι θα ακολουθήσει — όχι μέσα σε τόσους πολέμους και τόση πολιτική αστάθεια, με την άνοδο αυταρχικών ηγετών σε ολόκληρο τον κόσμο και με το ενδεχόμενο μιας δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ να μοιάζει ολοένα πιο πιθανό. Μέσα σε αυτή την αναταραχή —ή κάτω από την επιφάνειά της— μπορούμε τουλάχιστον να διατυπώσουμε μια υπόθεση: μια αλλαγή έχει ήδη έρθει και θα πρέπει να της δώσουμε ένα όνομα. Μια εξέγερση, συνειδητή και ασυνείδητη ταυτόχρονα, έχει αρχίσει. Συμβαίνει τόσο στο διαδίκτυο όσο και έξω από αυτό — και είναι πιθανό πως κάποτε οι νέοι θα προτιμήσουν να τη διεξαγάγουν στον πραγματικό κόσμο. Με τον δικό της τρόπο, θυμίζει μια μεγάλη αλλαγή που συνέβη πριν από περισσότερους από δύο αιώνες, μέσα από τις στάχτες των Ναπολεόντειων πολέμων.

Ο νέος ρομαντισμός έχει φτάσει, συγκρουόμενος με τον εμπειρισμό που κυριάρχησε για ένα σημαντικό μέρος αυτού του αιώνα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, απορρίπτοντάς τον ανοιχτά. Φουντώνει η αντίδραση στην κυριαρχία της τεχνολογίας πάνω στην καθημερινή ζωή, ιδιαίτερα απέναντι στους θεϊκούς, θαρρείς, αλγορίθμους — των οποίων ο πραγματικός υπολογισμός παραμένει ιδιοκτησιακό μυστικό — που κυβερνούν ολόκληρη την ψηφιακή ύπαρξη.

Το περίφημο σύνθημα της φιλελεύθερης Αριστεράς κατά τους πρώτους μήνες της πανδημίας —«εμπιστευτείτε την επιστήμη»— έχει ξεθωριάσει. Η λατρεία των επιστημόνων-γραφειοκρατών, όπως ο Άντονι Φάουτσι, υποχωρεί, όπως υποχωρεί και η ηρωοποίηση των φαρμακευτικών κολοσσών που ανέπτυξαν, με ομοσπονδιακή βοήθεια, τα εμβόλια κατά της Covid.

Η προσέλευση στις εκκλησίες, επί μακρόν βαρόμετρο της αμερικανικής πίστης στο αόρατο, εξακολουθεί να καταρρέει. Στη θέση της, όμως, δεν εμφανίστηκε ο μαχητικός Νέος Αθεϊσμός που είχε επηρεάσει τη δημόσια συζήτηση για ένα διάστημα στη δεκαετία του 2000. Αντίθετα, αυτό που θα μπορούσαμε χαλαρά να ονομάσουμε «πνευματικότητα» —μια προσήλωση στην αστρολογία, τη μαγεία, τη μαγγανεία και το λεγόμενο manifestation, δηλαδή την πεποίθηση ότι μπορείς να κάνεις τα πράγματα πραγματικότητα μέσω της δύναμης της πρόθεσης και της σκέψης— έχει αναδυθεί, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Παραδόξως, η διαδικτυακή ζωή έχει λειτουργήσει ως καταλύτης αυτής της πνευματικότητας, με έφηβους αποκρυφιστές στο TikTok και influencers του «manifesting» να συγκεντρώνουν ολοένα περισσότερους ακολούθους.

Όπως παρατήρησε πρόσφατα ο συγγραφέας Τεντ Τζόια, όλα αυτά μπορεί να ήταν αναπόφευκτα, δεδομένης της κοινωνικής αναστάτωσης των τελευταίων είκοσι ετών. Την ημέρα των Χριστουγέννων του 2003 δεν υπήρχαν το Facebook, το Instagram, το YouTube, το X (Twitter) ή το TikTok. Η Google ήταν απλώς μια δημοφιλής μηχανή αναζήτησης που ανταγωνιζόταν εταιρείες όπως η Netscape Navigator για μερίδιο αγοράς. Η Amazon δεν είχε ακόμη σαρώσει τους κολοσσούς του λιανικού εμπορίου του 20ού αιώνα. Δεν υπήρχε iPhone· τα κινητά τηλέφωνα δεν ήταν πανταχού παρόντα και μπορούσαν απλώς να πραγματοποιούν κλήσεις και να στέλνουν μηνύματα.

Τότε η διαδικτυακή ζωή ήταν ξεκάθαρα διαχωρισμένη από τον χώρο στον οποίο πραγματικά ζούσε κανείς: κουβέντιαζες με τους φίλους σου, πήγαινες για ψώνια στο εμπορικό κέντρο και συναντιόσουν με άλλους ανθρώπους σε φυσικούς χώρους για να παίξετε βιντεοπαιχνίδια. Το «σερφάρισμα στο διαδίκτυο» ήταν μια ξεχωριστή δραστηριότητα που γινόταν μπροστά σε έναν επιτραπέζιο υπολογιστή. Είχε κάθε μέρα μια σαφή αρχή και ένα σαφές τέλος.

Η ψηφιακή έκρηξη θα άλλαζε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τον κόσμο και αλληλεπιδρούμε μεταξύ μας. Τα τέλη της δεκαετίας του 2000 χαρακτηρίστηκαν από αυτό που ίσως ήταν η τελευταία μεγάλη έκρηξη τεχνολογικής αισιοδοξίας για πολλές δεκαετίες. Το Facebook θεωρήθηκε, εν μέρει, υπεύθυνο για την εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα, του πρώτου μαύρου προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ τα νέα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η συνακόλουθη τεχνολογία των smartphones αντιμετωπίζονταν με κάτι που έμοιαζε με μεσσιανικό δέος. Το «μάθε να γράφεις κώδικα» ήταν το σύνθημα της εποχής, ενώ οι θετικές επιστήμες, η τεχνολογία, η μηχανική και τα μαθηματικά (STEM) θεωρούνταν το μοναδικό εισιτήριο για το αμερικανικό όνειρο. Όταν πέθανε ο Στιβ Τζομπς το 2011, ήταν σαν να είχε φύγει από κοντά μας ένας ακόμη Γκάντι, ενώ η ίδια η ύπαρξη της Apple θεωρούνταν ένα αδιαμφισβήτητο καλό.

Η απρόσμενη εκλογή του Τραμπ θα άλλαζε για πάντα τον τρόπο με τον οποίο γινόταν αντιληπτό το Facebook — δεν ήταν πλέον απλώς ένα πεδίο δοκιμής για τη νεαρή φιλελεύθερη πρωτοπορία — και οι άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης άρχισαν να γίνονται ολοένα πιο τρομακτικοί χώροι για να μεγαλώσει κανείς. Το Instagram κατέστρεψε την εικόνα που είχαν οι άνθρωποι για το σώμα τους, τα smartphones μετέτρεψαν τον σχολικό εκφοβισμό σε μια δραστηριότητα που διαρκούσε όλο το εικοσιτετράωρο και η κατάθλιψη στους εφήβους, ακόμη και πριν από την εμφάνιση της Covid, αυξήθηκε απότομα.

Οι ενήλικες δεν τα πήγαιναν πολύ καλύτερα. Για χιλιάδες χρόνια, οι ώριμοι άνθρωποι γνώριζαν πώς να μένουν μόνοι με τις σκέψεις τους και να αντέχουν την πλήξη. Οι εθιστικές ψυχαγωγίες των smartphones έκαψαν την ικανότητα συγκέντρωσης. Την ίδια στιγμή, η αγορά κατακλύστηκε ξαφνικά από υποαπασχολούμενους αποφοίτους πληροφορικής και διοίκησης επιχειρήσεων. Η άνοδος των επιτοκίων στραγγάλισε την οικονομία των νεοφυών επιχειρήσεων. Δεν θα υπήρχε κάποιο «Uber 2.0».

Τίποτα από όλα αυτά, πλέον, δεν είναι καινούργιο. Καινούργιος όμως είναι αυτός ο ρομαντισμός της δεκαετίας του 2020 — και μπορεί να καθρεφτίζει κάτι που συνέβη πολύ παλαιότερα. Στα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα, ο ορθολογισμός φαινόταν να κυριαρχεί, καθώς οι ραγδαίες τεχνολογικές αλλαγές που έφερε η Βιομηχανική Επανάσταση υπόσχονταν τα δικά τους αλγοριθμικά μοντέλα για την καθημερινή ζωή. Οι μηχανές αντικαθιστούσαν τους παλιούς τεχνίτες και οι εργάτες που παρέμεναν στις δουλειές τους τιμωρούνταν σε όλες τις ώρες που ήταν ξύπνιοι, αναγκασμένοι να πετυχαίνουν στόχους παραγωγικότητας που μια γενιά νωρίτερα θα έμοιαζαν επιστημονική φαντασία. Ο άνθρωπος ως άτομο, με σάρκα και αίμα, δεν είχε αξία μικρότερη ποτέ άλλοτε, τώρα που θαύματα όπως η εκκοκκιστική μηχανή και η ατμομηχανή με καύσιμο τον άνθρακα μπορούσαν να επιτελέσουν τόσα πολλά.

Ο Ρομαντισμός ήταν η μεγάλη, αιματηρή κραυγή εναντίον όλων αυτών. Οι Λουδίτες ξεκίνησαν καίγοντας εργοστάσια ολοσχερώς. Οι καλλιτέχνες κήρυξαν τον πόλεμο στις αρχές του Διαφωτισμού που, όπως φαινόταν, είχαν γεννήσει τη νέα βιομηχανική αγγαρεία. Ο *Φρανκενστάιν* της Μέρι Σέλεϊ αποτέλεσε μια τρομακτική απάντηση σε εκείνους που πίστευαν ότι η επιστήμη μπορούσε να προσφέρει μόνο άφθονα αγαθά. Ο Μπετόβεν εξαπέλυσε ριζοσπαστικές συμφωνίες, με μια έκταση και μια συναισθηματική ένταση που δεν είχαν γνωρίσει ποτέ άλλοτε οι δυτικές μουσικές. Η Αγγλίδα μυθιστοριογράφος Αν Ράντκλιφ έγραψε μια προφητική υπεράσπιση του τρόμου ως λογοτεχνικού μέσου, καθώς το Γοτθικό —το σκοτάδι που καταπίνει το φως— επέστρεφε θριαμβευτικά στη μόδα.

Οι ποιητές και οι ζωγράφοι, οι influencers της εποχής τους, μαστίγωναν τους παλιούς θεούς της λογικής και της ευπρέπειας. Ήταν ο Γουίλιαμ Γουόρντσγουορθ και ο Σάμιουελ Τέιλορ Κόλεριτζ, που με τις *Λυρικές Μπαλάντες* εξαπέλυαν επίθεση στις βρετανικές πολιτιστικές ελίτ, καθώς και ο Πέρσι Μπις Σέλεϊ και ο λόρδος Μπάιρον, που μέσα στην ποίησή τους εκτοξεύονταν από τη βαθιά έκσταση στη δειλινή θλίψη. Ο Γουίλιαμ Μπλέικ, πολιορκημένος από οράματα δέντρων που έλαμπαν από αγγέλους, πίστευε ότι η φαντασία ήταν το ζωτικότερο στοιχείο της ανθρώπινης ύπαρξης και έγινε ο προάγγελος γενεών μεταφυσικών εξεγερμένων και επαναστατών. Ο Ραλφ Γουόλντο Έμερσον μιλούσε για το αόρατο μάτι και την υπερψυχή.

Δεν ήταν όλοι οι παλιοί ρομαντικοί αντίθετοι στην ιουδαιοχριστιανική θρησκεία. Ωστόσο, όπως και οι νέοι της εποχής μας, έλκονταν από πνευματικές σφαίρες που λειτουργούσαν πολύ πέρα από τις βιβλικές διδασκαλίες ή τις ορθολογιστικές αρχές. Ήταν βαθιά επιφυλακτικοί απέναντι στην εισβολή της τεχνολογίας στο ανθρώπινο πνεύμα. Τελικά, φοβούνταν ένα απάνθρωπο μέλλον — και γι’ αυτό εξεγείρονταν. Οι σημερινοί ρομαντικοί, ακόμη στα πρώτα τους βήματα, αισθάνονται κάτι παρόμοιο. Γιατί αλλιώς, σε μια τόσο αλγοριθμική και πνιγμένη στα δεδομένα εποχή —όπου τόσο μεγάλο μέρος της ύπαρξης μπορεί να ποσοτικοποιηθεί και να γίνει γνωστό— θα είχε ξαφνικά η μαγεία τόσο μεγάλη επιρροή;

Η μεγαλύτερη ελπίδα του νέου ρομαντισμού είναι, κατά κάποιον τρόπο, η τέχνη — και όχι η κυριαρχία των ψηφιακών τσαρλατάνων που υπόσχονται ότι όλα τα πλούτη της ζωής βρίσκονται στο χέρι μας, αρκεί να οραματιστούμε αρκετά έντονα ή να προφέρουμε το σωστό ξόρκι. Το να αγκαλιάζεις το παραφυσικό ή να πιστεύεις ολόψυχα ότι η θέση των άστρων μπορεί να καθορίζει την προσωπικότητα μπορεί να είναι αθώα διασκέδαση — μέχρις ότου οι αυταπάτες καταλάβουν ολόκληρη τη ζωή και έρθει η απελπισία όταν, αναπόφευκτα, δεν εκπληρώσουν την υπόσχεσή τους.

Η ανορθολογικότητα από μόνη της δεν αποτελεί αρετή, και ορισμένοι από τους ρομαντικούς του 19ου και του 21ου αιώνα υποκύπτουν στα ίδια παλιά σκουπίδια: στη μαγεία ως δήθεν μοναδικό δίαυλο προς την υπέρβαση. Το ότι αυτός ο πνευματισμός εξαπλώθηκε μαζί με την τεχνολογία αποτελεί μια ειρωνεία αντάξια της εποχής.

Υπάρχει, ωστόσο, λογική μέσα στην αντι-λογική. Η επιστήμη είναι επιστήμη, όχι θρησκεία, αλλά για πολλούς μήνες του 2020 και του 2021 αντιμετωπίστηκε σαν θρησκεία, ακόμη και όταν οι επιστήμονες απέτυχαν, σε αρκετές εντυπωσιακές περιπτώσεις, να εξηγήσουν και να προβλέψουν επαρκώς τον ιό που βρισκόταν ανάμεσά μας. Οι μάσκες ήταν άχρηστες, αναποτελεσματικές —μέχρι που δεν ήταν. Τα εμβόλια ήταν μια θαυματουργή θεραπεία που μπορούσε να σταματήσει αμέσως τη μετάδοση της Covid —μέχρι που ο ιός συνέχισε να κυκλοφορεί. Ο Φάουτσι ήταν ένας ήρωας-είδωλο, ο οποίος παρ’ όλα αυτά έγινε το πρόσωπο μιας χαοτικής αμερικανικής αντιμετώπισης της πανδημίας, καθώς ο μύθος γύρω από το πρόσωπό του διογκωνόταν μαζί με τον αριθμό των νεκρών της χώρας.

Η εμπιστοσύνη στην επιστήμη δεν κατέρρευσε την ίδια στιγμή με την εμπιστοσύνη στους τεχνολογικούς κολοσσούς, όμως δεν είναι και τόσο διαφορετικά πράγματα όταν τα εξετάσουμε υπό το πρίσμα της υπερβολής γύρω από την πρόοδο. Οι νέοι ρομαντικοί αναρωτιούνται: τι καλό μας έκανε τελικά όλο αυτό; Άξιζαν οι υπερσύγχρονες συσκευές GPS, οι κάμερες και οι συσκευές βίντεο; Είναι πολύ νωρίς για να προβλέψουμε μια αναβίωση των Λουδιτών, όμως έχει ήδη υπάρξει τουλάχιστον μία δημοσιογραφική αναφορά για μια ομάδα εφήβων που εγκατέλειψαν εντελώς τα smartphones, επειδή «τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα τηλέφωνα δεν είναι η πραγματική ζωή».

Η επιστήμη έφερε αυτές τις επαναστάσεις· η επιστήμη συμπύκνωσε υπολογιστική ισχύ που κάποτε ήταν αδιανόητη σε μία και μόνη συσκευή που χωρά στην παλάμη. Τώρα η επιστήμη υπόσχεται ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός με την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία μοιάζει αποφασισμένη να αντικαταστήσει ακόμη και τις ίδιες τις τέχνες — οι μηχανές θα δημιουργούν πλέον μέτρια τέχνη, μουσική, λογοτεχνία, ακόμη και δημοσιογραφία γεμάτη πραγματολογικά λάθη.

Η περίοδος της διασκέδασης έχει περάσει. Η σύγχρονη δημιουργική τάξη, ήδη αρκετά καταπονημένη και βομβαρδισμένη επί δύο δεκαετίες από την ψηφιακή τεχνολογία, η οποία έχει κάνει τη μουσική, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο δραματικά φθηνότερα, είναι έτοιμη για μάχη — όπως απέδειξαν οι επιτυχημένες απεργίες των σεναριογράφων και των ηθοποιών νωρίτερα μέσα στη χρονιά. Νεότερες πλατφόρμες συγγραφής, όπως το Substack, υπόσχονται έναν τρόπο επικοινωνίας χωρίς αλγοριθμική διαμεσολάβηση, όπου το υπέροχα ατημέλητο και παράξενο βρίσκει νέους αναγνώστες. Όπως είναι φυσικό, σύμφωνα με τη ρομαντική παράδοση, το Substack ανυψώνει το άτομο.

Προς το παρόν, η αδηφάγα τεχνολογία εξακολουθεί να απολαμβάνει μαζική αποδοχή. Τα smartphones είναι πανταχού παρόντα. Το Facebook, η Apple, η Amazon και η Google είναι ηγεμονικές δυνάμεις. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ σμιλεύει το φαραωνικό συγκρότημά του στη Χαβάη. Αυτός και οι όμοιοί του κατέχουν το παρόν. Το αν θα κατέχουν για πάντα και το μέλλον δεν είναι πλέον ξεκάθαρο. Η αλλαγή των γενεών είναι σκληρή για όσους βρίσκονται στην κορυφή. Και ο ρομαντισμός δεν πρόκειται να μείνει ακίνητος· υπόσχεται, τουλάχιστον, μια άγρια και ασταθή φλόγα. Τι θα κάψει αυτή η φλόγα μένει να το δούμε.

— Ο Ρος Μπάρκαν είναι συγγραφέας με έδρα τη Νέα Υόρκη.

Πυρηνικός Χειμώνας

 

https://anarchypress.wordpress.com/2026/04/27/%cf%80%cf%85%cf%81%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%cf%8c%cf%82-%cf%87%ce%b5%ce%b9%ce%bc%cf%8e%ce%bd%ce%b1%cf%82/

Με αφορμή της συμπλήρωσης των 40 χρόνων από την έκλυση ραδιενέργειας στο πυρηνικό εργοστάσιο του Τσερνόμπιλ αναδημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από την μπροσούρα που εκδόθηκε για ιστορικούς λόγους τον Φλεβάρη του 2026 από την Πρωτοβουλία αναρχικών συλλογικοτήτων ενάντια στη λεηλασία της φύσης με τίτλο: Πυρηνική ενέργεια και πυρηνικά όπλα: μια διαρκής απειλή

Οι συνέπειες μιας πιθανής χρήσης πυρηνικών όπλων σήμερα είναι εξαιρετικά δύσκολο να περιοριστούν σε τοπικό επίπεδο. Η μαζική δολοφονία αμάχων από τις ΗΠΑ στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι, με τη χρήση πυρηνικών βομβών, συνέβη σε μια εποχή κατά την οποία οι πυρηνικές δυνατότητες των κρατών, με εξαίρεση τις ΗΠΑ, ήταν πρακτικά ανύπαρκτες. Στις μέρες μας ωστόσο, τουλάχιστον 9 κράτη αποδεδειγμένα διαθέτουν πυρηνικά όπλα, με τον συνολικό αριθμό των πυρηνικών κεφαλών να ανέρχεται σε αρκετές χιλιάδες.

Η ευρεία χρήση πυρηνικών όπλων είναι πιθανό να πυροδοτήσει πολύπλοκα κλιματικά φαινόμενα με διαπλανητικές συνέπειες. Η έκλυση εκατομμυρίων τόνων τοξικών και ραδιενεργών ενώσεων, καθώς και αιθάλης, ως αποτέλεσμα τόσο των πυρηνικών βομβαρδισμών όσο και των εκτεταμένων πυρκαγιών που θα προκαλούνταν, ακόμη και με τη χρήση λιγότερου από το 0,03% των πυρηνικών όπλων που διαθέτουν σήμερα οι λεγόμενες «πυρηνικές δυνάμεις», θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα μεταπυρηνικό κλιματικό σενάριο γνωστό ως «πυρηνικός χειμώνας».

Το αποτέλεσμα θα ήταν μια δραστική μεταβολή του παγκόσμιου κλίματος, με πτώση της μέσης θερμοκρασίας της Γης κατά 5–10°C (ανάλογα με την έκταση του φαινομένου), καταστρέφοντας την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων και οδηγώντας σε εκτεταμένο λιμό ακόμη και πληθυσμούς που θα βρίσκονται γεωγραφικά μακριά από τα πεδία των συγκρούσεων.

Όσο για τα περιστατικά διαρροής ραδιενέργειας που έχουν γίνει γνωστά, τα τελευταία μόνο μέχρι το 2011 ξεπερνούν τα 800. Δεν χρειάζονται ούτε σεισμοί ούτε τσουνάμι για να εκδηλωθεί ένα «ατύχημα». Μόνο στην ανεπτυγμένη τεχνολογικά Ιαπωνία, τις τελευταίες δεκαετίες έχουν επίσημα καταγραφεί τα παρακάτω «ατυχήματα»: Τοκάι Μούρα (Σεπτέμβριος 1999), Σίκα (1999), Καζιβαζάκι Καρίβα (2007). Αξιοσημείωτα, επίσης, είναι και αυτά που συνέβησαν το ίδιο διάστημα στο Ντέβιντ Μπες, (ΗΠΑ, 2002), το Φόρσμαρκ (Σουηδία, 2006) και το Κοζλοντούι (Βουλγαρία, 2006).

Τσερνόμπιλ, Ουκρανία, 26η Απριλίου 1986. Σημειώνεται έκρηξη στο πυρηνικό αντιδραστήρα 4 που λειτουργεί από το 1977, με αποτέλεσμα η ραδιενέργεια να μολύνει έως και τα τρία τέταρτα της Ευρώπης. Μετά την καταστροφή, το κράτος της Ουκρανίας και οι αρμόδιες αρχές εκκένωσαν καθυστερημένα την περιοχή, απομακρύνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους από μια έκταση 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Οι επιπτώσεις της θα λογοκριθούν αρχικά και στον ελλαδικό χώρο από τα κρατικά μέσα. Παραμονές Πάσχα, οι κυβερνώντες ενδιαφέρονταν πρωτίστως για το πώς θα διοχετευθούν τα αρνιά στην αγορά και όχι να αποκαλυφθεί ότι ραδιενεργό νέφος έχει κατέλθει στην περιοχή της Κεντρικής Μακεδονίας. Δεν είναι υπερβολή εάν ισχυριστούμε ότι η μόνη αντικειμενική πληροφόρηση που υπήρχε για το Τσερνόμπιλ, κατά τις πρώτες δυο εβδομάδες, προερχόταν από τον αναρχικό και αντιεξουσιαστικό χώρο αλλά και τα οικολογικά κινήματα. Τα μεγάλα κόμματα ενδιαφέρονταν για την αγορά, ενώ το ΚΚΕ αναμεταδίδοντας την σοβιετική προπαγάνδα έγραφε στο πρωτοσέλιδο του για

«αντισοβιετικό νέφος» και «αντισοβιετική υστερία».

Δεκαετίες αργότερα, μελέτες αναφέρουν αύξηση της παιδικής λευχαιμίας σε Γερμανία, Ελλάδα και Λευκορωσία, ενώ οι ανθρώπινες απώλειες που προκάλεσε το «ατύχημα» υπολογίζεται πως ξεπερνούν τις 200 χιλιάδες, με τον αριθμό όσων προσβλήθηκαν άμεσα από τη ραδιενέργεια να ανέρχεται σε 1 εκατομμύριο.

Την Πρωτομαγιά του 1986, όλη η Γαλλία βρίσκεται υπό το ραδιενεργό νέφος, όλες οι πυρηνικές εγκαταστάσεις εντοπίζουν σημαντική ραδιενέργεια και ενημερώνουν σχετικά την υπηρεσία του καθηγητή Πελερέν. Στις 2 Μαΐου, ο τελευταίος, σε ανακοίνωσή του τονίζει ότι «προληπτικοί έλεγχοι του ιωδίου δεν δικαιολογούνται ούτε είναι σκόπιμοι». Στις 6 Μαΐου, το γαλλικό υπουργείο Γεωργίας εκδίδει ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία η γαλλική επικράτεια, λόγω της απόστασής της, δεν επηρεάζεται από τις συνέπειες του Τσερνόμπιλ. Στις 10 Μαΐου, ο Πελερέν παραδέχεται ότι τα επίπεδα ραδιενέργειας ήταν προβληματικά από τις 30 Απριλίου…

Τοκάι Μούρα, Ιαπωνία, Σεπτέμβριος 1999: Μετά από παραβίαση των πρωτοκόλλων ασφαλείας, προκλήθηκε ανεξέλεγκτη πυρηνική αντίδραση και διαρροή σημαντικών ποσοτήτων ραδιενέργειας προς τις γύρω περιοχές. Το επίπεδο της ακτινοβολίας περιμετρικά του σταθμού ήταν περίπου 15 χιλιάδες φορές

πάνω από τα φυσιολογικά όρια. Τα χαρακτηριστικά του ατυχήματος ήταν παρόμοια με αυτά του Τσερνόμπιλ: παραβίαση πρωτοκόλλων ασφαλείας και μία σειρά «ανθρώπινων λαθών». Οι έρευνες, παράλληλα, έδειξαν ότι η εταιρεία παραβίαζε τα πρωτόκολλα ασφαλείας με σκοπό να αυξήσει την παραγωγή, ενώ δεν υπήρχε πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης για τέτοιου είδους ατυχήματα, καθώς κανείς δεν τα θεωρούσε πιθανά.

Σίκα, Ιαπωνία, 1999: Κατά τη διάρκεια τακτικού ελέγχου των συστημάτων ασφαλείας, τρεις ράβδοι ελέγχου «έπεσαν» από τον αντιδραστήρα με αποτέλεσμα την έναρξη μίας ανεξέλεγκτης πυρηνικής αντίδρασης. Τα εφεδρικά συστήματα ασφαλείας δεν λειτούργησαν και οι τεχνικοί έπρεπε να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα χειροκίνητα. Το ατύχημα κρατήθηκε μυστικό και αναφέρθηκε στην πυρηνική αρχή της χώρας μετά από 8 χρόνια!

Καζιβαζάκι – Καρίβα, Ιαπωνία, 2007: Ένας σεισμός μεγέθους 6,7 της κλίμακας ρίχτερ χτύπησε τον μεγαλύτερο πυρηνικό σταθμό του κόσμου, που αποτελείται από 7 μεγάλους αντιδραστήρες, στη δυτική Ιαπωνία. Κανένας από τους αντιδραστήρες δεν είχε σχεδιαστεί για έναν σεισμό τέτοιου μεγέθους, καθώς η περιοχή θεωρούνταν χαμηλής σεισμικής δραστηριότητας. Λόγω των κατεστραμμένων δρόμων, χρειάστηκαν πολλές ώρες για τους πυροσβέστες να φτάσουν στον σταθμό και να θέσουν την κατάσταση υπό έλεγχο, ενώ μία μεγάλη εκκένωση θα ήταν αδύνατη για τον ίδιο λόγο. Η ζημιά στον σταθμό ήταν μεγάλη, με αποτέλεσμα να τεθεί για μεγάλο διάστημα εκτός λειτουργίας, ενώ μέχρι και σήμερα κάποιοι από τους αντιδραστήρες δεν λειτουργούν.

Έτσι, στη μετά Τσερνόμπιλ εποχή, που υποτίθεται ότι όλα θα αναθεωρούνταν από άποψη ασφάλειας και που οι επιστήμονες διαλαλούν την ωφελιμότητα της πυρηνικής ενέργειας, έχουν καταγραφεί διεθνώς τα παρακάτω σοβαρά γεγονότα:

Φόρσμαρκ, Σουηδία, 2006: Μετά από βραχυκύκλωμα, σταμάτησε η λειτουργία ψύξης του αντιδραστήρα, ενώ δεν λειτούργησαν και οι εφεδρικές ντιζελογεννήτριες. Πέρασαν περίπου 22 λεπτά πριν κατορθώσει το προσωπικό να επαναφέρει το σύστημα ψύξης. Μετά από ειδικό έλεγχο, εντοπίστηκε παρόμοιο ελάττωμα και σε άλλους αντιδραστήρες.

Κοζλοντούι, Βουλγαρία, 2006: Σε αντιδραστήρα πεπιεσμένου ύδατος, οι ράβδοι ελέγχου κόλλησαν με αποτέλεσμα για ένα διάστημα ο αντιδραστήρας να λειτουργεί χωρίς σύστημα παύσης σε περίπτωση ανάγκης. Το περιστατικό γνωστοποιήθηκε επισήμως αρκετούς μήνες αργότερα. Σύμφωνα με τον πρώην επικεφαλής της βουλγαρικής υπηρεσίας πυρηνικής ασφαλείας, ήταν «σαν να οδηγούσες ένα τρένο με την ανώτατη ταχύτητα χωρίς να έχεις φρένα».

Ντέβιντ Μπες, ΗΠΑ, 2002: Ανακαλύφθηκε ότι είχε διαβρωθεί το μεταλλικό περίβλημα του δοχείου πιέσεως του αντιδραστήρα, αν και υποτίθεται ότι ο πυρήνας ελεγχόταν τακτικά. Η διάβρωση είχε περάσει απαρατήρητη περίπου για μία δεκαετία! Οι υπεύθυνοι τεχνικοί καταδικάστηκαν για πλαστογράφηση αναφορών επιθεωρήσεων.

Φουκοσίμα Νταΐτσι, 11 Μαρτίου 2011: Μεγάλος σεισμός και τσουνάμι προκάλεσαν σοβαρές καταστροφές σε τρεις πυρηνικούς αντιδραστήρες, στον πυρηνικό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Μεγάλες ποσότητες ραδιενέργειας απελευθερώθηκαν στο περιβάλλον. Μεγάλα τμήματα των εκτάσεων γύρω από τον Φουκοσίμα Νταΐτσι μολύνθηκαν, περισσότεροι από 18 χιλιάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους λόγω του σεισμού και του τσουνάμι, ενώ 160 χιλιάδες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στην περιοχή λόγω της ραδιενεργής μόλυνσης. Τον Οκτώβριο του 2016, το ιαπωνικό Υπουργείο Υγείας επιβεβαίωσε επίσημα περιπτώσεις λευχαιμίας εργαζομένων στο κατεστραμμένο πυρηνικό εργοστάσιο, που σχετίζονται άμεσα με το ατύχημα.

Η ραδιενεργή έκλυση από τους 3 κατεστραμμένους αντιδραστήρες συνεχίστηκε για πολλά χρόνια, τόσο στην ατμόσφαιρα όσο και με τη μορφή ραδιενεργού ύδατος 300 τόνων, το οποίο καθημερινά κατέληγε στον Ειρηνικό ωκεανό, μολύνοντας τη θαλάσσια τροφική αλυσίδα. Τα δοχεία με τα απόβλητα επί του παρόντος αποθηκεύονται «προσωρινά» σε περισσότερες από 113 χιλιάδες θέσεις γύρω από το εργοστάσιο, ενώ τα επόμενα χρόνια θα προστεθούν περισσότερα εκατομμύρια τόνοι πυρηνικών αποβλήτων. Είναι ενδεικτικό ότι, σε σύγκριση με το «ατύχημα» στο Τσερνόμπιλ, το οποίο αφορούσε έναν αντιδραστήρα και 57,6 τόνους ραδιενεργού υλικού που εκτινάχθηκαν στην ατμόσφαιρα, στην πυρηνική καταστροφή στη Φουκοσίμα ενεπλάκησαν 6 πυρηνικοί αντιδραστήρες και η ΙΑΕΑ (Ιnternational Atomic Energy Agency) κάνει αναφορά για 2.800 τόνους υψηλού ραδιενεργού υλικού από παλιούς πυρηνικούς αντιδραστήρες!

Στην παρούσα συγκυρία, η νέα παγκόσμια τάξη κατασκευάζεται εκ νέου μέσω των ολοκληρωτικών πολέμων και των απειλών των παγκόσμιων πυρηνικών δυνάμεων, οι οποίες διαρκώς επικαλούνται και επιδεικνύουν τα καταστροφικότερα όπλα που διαθέτουν -πυρηνικά ή μη- και απειλούν με αφανισμό στο όνομα της «επιβίωσής» τους, ξεκαθαρίζοντας ότι η έκβαση στους πολέμους που συμμετέχουν (είτε στην Ουκρανία είτε στη Μέση Ανατολή) αποτελεί «υπαρξιακό ζήτημα».

Τα πυρηνικά όπλα για άλλη μια φορά βγαίνουν από τις σκιές της «μετα πολεμικής» παγκόσμιας «τάξης» με εκκωφαντικό τρόπο. Στις περιοχές του πλανήτη που είναι πιο πιθανό να οδηγήσουν τις ΗΠΑ σε σύγκρουση –στην Κορεατική Χερσόνησο, το Στενό της Ταϊβάν, την ανατολική Ευρώπη και τον Περσικό Κόλπο– οι αντίπαλοι των ΗΠΑ φαίνεται να αποκτούν, να ενισχύουν ή να απειλούν να χρησιμοποιήσουν πυρηνικά όπλα. Η Βόρεια Κορέα αναπτύσσει διηπειρωτικούς βαλλιστικούς πυραύλους που μπορούν να φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Κίνα διπλασιάζει το μέγεθος του οπλοστασίου της. Το ρωσικό κράτος απειλεί να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα στον πόλεμό του στην Ουκρανία, ενώ ήδη ΗΠΑ και Ισραήλ επιτέθηκαν στο πυρηνικό πρόγραμμα του ιρανικού κράτους.

Η συζήτηση για χρήση των πυρηνικών όπλων αποτελεί πλέον μέρος της «νέας κανονικότητας», βρισκόμενη διαρκώς στην ημερήσια διάταξη, όπως και οι προβλέψεις για την κλιμάκωση του πολέμου. Οι γερμανικές αρχές προειδοποιούν για μεγάλο επιθετικό πόλεμο στην Ευρώπη και κατασκευάζουν πυρηνικά καταφύγια, η Νορβηγία συγκεντρώνει δισκία ιωδίου κατά της ραδιενεργού ακτινοβολίας, στη Φινλανδία ιστότοποι συμβουλεύουν τον γενικό πληθυσμό πώς θα μπορέσει να επιβιώσει για 72 ώρες αν ξεσπάσει πυρηνικός πόλεμος, ενώ το σουηδικό κράτος διανέμει μέσω του μηχανισμού της πολιτικής προστασίας φυλλάδια με οδηγίες για την αντιμετώπιση πυρηνικής επίθεσης.

Στην ίδια κατεύθυνση, έκθεση της Ε.Ε. προτρέπει τους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς να αποθηκεύουν αγαθά «βασικής αυτάρκειας» που θα διαρκέσουν τουλάχιστον 72 ώρες, υπό τον φόβο πιθανών ελλείψεων σε περίπτωση «ένοπλης επίθεσης με συμβατικά μέσα» ή άλλες «εχθρικές δραστηριότητες, όπως «κυβερνοεπιθέσεις ή χρήση χημικών, βιολογικά, ραδιολογικά ή πυρηνικά όπλα». Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του γερμανού υπουργού άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, οι «αυτοκρατορικές φαντασιώσεις» του Βλαντίμιρ Πούτιν απειλούν την Ευρώπη, ενώ, όπως ισχυρίστηκε, «ορισμένοι στρατιωτικοί ιστορικοί πιστεύουν ακόμη ότι έχουμε ήδη ζήσει το τελευταίο ειρηνικό καλοκαίρι». Την ίδια στιγμή, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δεσμεύεται, 80 χρόνια μετά τον τερματισμό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, να κάνει τη Bundeswehr τον ισχυρότερο στρατό της Ευρώπης.

Ήδη από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις αρχές Μαρτίου στις Βρυξέλλες, αποφασίστηκε και ανακοινώθηκε ότι η ΕΕ «ξεκλειδώνει» νέα κεφάλαια, «για να διευκολύνει σημαντικές αμυντικές δαπάνες σε εθνικό επίπεδο σε όλα τα κράτη μέλη». Επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κλήθηκε «να προτείνει πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης για την άμυνα σε επίπεδο ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω πρόσθετων δυνατοτήτων και κινήτρων που προσφέρονται σε όλα τα κράτη μέλη». Παραμονή της συγκεκριμένης συνόδου της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε επισήμως την «Λευκή Βίβλο για την ευρωπαϊκή άμυνα», ενώ ανακοίνωσε επενδύσεις ύψους 800 δις ευρώ στην ευρωπαϊκή άμυνα. Μ’ άλλα λόγια, ο πόλεμος που για δεκαετίες αφορούσε μόνο τη λεγόμενη περιφέρεια αποκτά και πάλι «υπαρξιακή διάσταση» για τη λεγόμενη συλλογική Δύση. Οι πολεμικές λύσεις όχι μόνο δεν αποτελούν παρελθόν αλλά αφορούν το τώρα και η κλιμάκωσή τους το άμεσο μέλλον.

Η διατήρηση και ενίσχυση της πολεμικής «κρίσης», ιδιαίτερα υπό την απειλή ενός πυρηνικού εφιάλτη, απαιτεί την συναίνεση υπάκουων κοινωνιών, έτοιμων να δεχθούν κάθε λογής «θυσίες»· απαιτεί την αναπαλαίωση των εθνικών ταυτοτήτων, την επανασυσπείρωση γύρω από το έθνος-κράτος και, φυσικά, την επίταση της κοινωνικής επιτήρησης και της κρατικής καταστολής.

Η τεχνολογία ισχυρότερη από την επιθυμία για ελευθερία

 

Ας εξηγήσουμε τον λόγο για τον οποίο η τεχνολογία είναι μία πιο ισχυρή κοινωνική δύναμη από την επιθυμία για ελευθερία. 

Μια τεχνολογική εξέλιξη που φαίνεται ότι δεν απειλεί την ελευθερία, συχνά αποδεικνύεται ότι την απειλεί πολύ σοβαρά αργότερα. Για παράδειγμα η μηχανοκίνητη μεταφορά. Ένας άνθρωπος που στο παρελθόν περπατούσε μπορούσε να πάει όπου θέλει,  με τον δικό του ρυθμό, δίχως να τηρεί κανόνες κυκλοφορίας, και ήταν ανεξάρτητος από τα τεχνολογικά συστήματα υποστήριξης. Όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα μηχανοκίνητα οχήματα, φάνηκε ότι αυξάνουν την ελευθερία του ανθρώπου. Δεν αφαίρεσαν την ελευθερία από τον άνθρωπο που περπατούσε, κανείς δεν ήταν υποχρεωμένος να έχει αυτοκίνητο αν δεν ήθελε να έχει, και όποιος αποφάσιζε να αγοράσει ένα, μπορούσε να ταξιδεύει γρηγορότερα και μακρύτερα από τον άνθρωπο που περπατούσε. Όμως η εισαγωγή της μηχανοκίνητης μεταφοράς σύντομα άλλαξε την κοινωνία, κατά τέτοιον τρόπο ώστε περιόρισε σε μεγάλο βαθμό την ελευθερία της μετακίνησης του ανθρώπου.  Όταν τα αυτοκίνητα έγιναν πολυάριθμα ήταν πλέον απαραίτητο να υπάρχει εκτεταμένος έλεγχος της χρήσεώς τους. Οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να πάνε όπου θέλουν με το αυτοκίνητό τους και ακολουθώντας το δικό τους ρυθμό, ειδικά σε πυκνοκατοικημένες περιοχές. Η κίνησή τους ρυθμιζόταν από την ροή της κυκλοφορίας και από τους διάφορους κανόνες οδικής κυκλοφορίας. Επίσης άρχισαν να δεσμεύονται από διάφορες υποχρεώσεις: τις απαιτήσεις της χορηγήσεως αδείας, τις εξετάσεις οδήγησης, την ανανέωση της άδειας κυκλοφορίας, την ασφάλιση, την συντήρηση που απαιτείται για την ασφάλεια του οχήματος, τις μηνιαίες δόσεις για την αγορά του.  Επιπλέον, η χρήση της μηχανοκίνητης μεταφοράς δεν ήταν πια προαιρετική. Μετά την εισαγωγή της μηχανοκίνητης μεταφοράς η διάταξη των πόλεών μας έχει αλλάξει κατά τέτοιον τρόπο, ώστε οι άνθρωποι στην πλειονότητά τους δεν ζουν πια σε απόσταση βαδίσματος από τον τόπο εργασίας τους, από τις αγορές και από τους χώρους ψυχαγωγίας, κι έτσι είναι υποχρεωμένοι να εξαρτώνται από το αυτοκίνητο για την μεταφορά τους. Ειδάλλως πρέπει να χρησιμοποιούν τα δημόσια μέσα συγκοινωνίας πράγμα που σημαίνει ότι θα έχουν ακόμη μικρότερο έλεγχο στην μετακίνησή τους από ό,τι αν οδηγούσαν αυτοκίνητο. Ακόμη και η ελευθερία του περιπατητή είναι τώρα σε μεγάλο βαθμό περιορισμένη. Μέσα στην πόλη συνεχώς πρέπει να σταματά και να περιμένει στα φανάρια, που είναι ρυθμισμένα για να εξυπηρετούν την κίνηση των αυτοκινήτων. Στην εξοχή η μηχανοκίνητη κυκλοφορία καθιστά επικίνδυνο και δυσάρεστο το περπάτημα κατά μήκος του αυτοκινητοδρόμου.(Σημειώστε αυτό το σημαντικό σημείο που αναφέραμε σχετικά με την περίπτωση της μηχανοκίνητης κυκλοφορίας: Όταν εισάγεται ένα νέο είδος τεχνολογίας ως εναλλακτική λύση που ένα άτομο μπορεί να δεχτεί ή να μη δεχτεί, αυτό το επίτευγμα δεν παραμένει απαραιτήτως προαιρετικό. Σε πολλές περιπτώσεις η νέα τεχνολογία αλλάζει την κοινωνία κατά τέτοιο τρόπο, που τελικά οι άνθρωποι αναγκάζονται να την χρησιμοποιήσουν).

Τεντ Καζίνσκυ, Η Βιομηχανική κοινωνία και το μέλλον της, εκδ. Έξοδος

Η επιστήμη προχωρεί στα τυφλά

Η επιστήμη προχωρεί στα τυφλά, χωρίς να ενδιαφέρεται για την πραγματική ευημερία του ανθρωπίνου γένους ή για οποιαδήποτε αρχή, και υπακούει μονάχα στις ψυχολογικές ανάγκες των επιστημόνων, των κυβερνητικών αξιωματούχων και των διοικητικών στελεχών των εταιρειών που παρέχουν τα κονδύλια για την έρευνα

Τεντ Καζίνσκυ, Η βιομηχανική κοινωνία και το μέλλον της, εκδ. Έξοδος

Ανισότητα μέσω μεταφορών

 

Οι άνθρωποι κινούνται μια χαρά με τα πόδια τους. Το πρωτόγονο αυτό μέσο μετακίνησης θα φανεί σε μια πιο επιμελή ανάλυση ακόμη αποτελεσματικότερο, αν το συγκρίνουμε με τα χάλια των ανθρώπων στις σύγχρονες πόλεις ή σε εκβιομηχανισμένα αγροκτήματα. Θα φανεί ιδιαίτερα ελκυστικό, από τη στιγμή που θα καταλάβουμε ότι οι αμερικάνοι σήμερα βαδίζουν κατά μέσο όρο τόσα χιλιόμετρα όσα και οι πρόγονοί τους -τα περισσότερα απ' αυτά μέσα σε σήραγγες, χώρους πάρκινγκ και καταστήματα.

Οι άνθρωποι που πηγαίνουν με τα πόδια είναι λίγο-πολύ ίσοι. Οι άνθρωποι που εξαρτώνται αποκλειστικά από τα πόδια τους κινούνται όπως θέλουν, με ταχύτητα 4-6 χιλιόμετρα την ώρα, προς οποιαδήποτε κατεύθυνση και προς οποιονδήποτε τόπο στον οποίο δεν τους απαγορεύουν την πρόσβαση οι νόμοι ή η φύση. Μία βελτίωση αυτής της εκ γενετής κινητικότητας με μια νέα τεχνολογία των μεταφορών θα πρέπει να περιμένουμε πως θα κατοχυρώσει τις αξίες αυτές και θα προσθέσει και ορισμένες καινούργιες, όπως μεγαλύτερη εμβέλεια, εξοικονόμηση χρόνου, άνεση ή περισσότερες δυνατότητες για τους ανάπηρους. Δεν έχει γίνει κάτι τέτοιο μέχρι σήμερα. Απεναντίας, η ανάπτυξη της βιομηχανίας των μεταφορών έφερε παντού τα αντίθετα αποτελέσματα. Από τη στιγμή που οι μηχανές της μπόρεσαν να κινητοποιήσουν μεγαλύτερη από μία συγκεκριμένη ενέργεια ανά επιβάτη, η βιομηχανία αυτή έκανε πιο άνισους τους ανθρώπους μεταξύ τους, περιόρισε την κινητικότητα τους σε ένα σύστημα βιομηχανικά προσδιορισμένων δρόμων και δημιούργησε πρωτοφανή στενότητα χρόνου. Όταν η ταχύτητα των οχημάτων τους ξεπερνά ένα κατώφλι, οι πολίτες γίνονται καταναλωτές μεταφοράς στον καθημερινό κύκλο από το σπίτι στη δουλειά και τανάπαλιν. Τον κύκλο αυτόν το υπουργείο εμπορίου των ΗΠΑ τον ονομάζει "εκδρομή" σε αντιδιαστολή προς το "ταξίδι" για το οποίο οι Αμερικάνοι φεύγουν από το σπίτι με την οδοντόβουρτσά τους. 

Περισσότερη ενέργεια στο σύστημα μεταφορών σημαίνει ότι περισσότεροι άνθρωποι κινούνται ταχύτερα σε μια μεγαλύτερη έκταση κατά τη διάρκεια της κάθε μέρας.  Η ημερήσια ακτίνα του κύκλου που διανύει ο καθένας αυξάνεται σε βάρος της δυνατότητας να συναντήσει τυχαία ένα γνωστό ή να διασχίσει το πάρκο πηγαίνοντας στη δουλειά. Οι λίγοι απολαμβάνουν εξαιρετικά προνόμια, που τα πληρώνουν με την υποδούλωσή τους οι πολλοί. Μία ελίτ διανύει απεριόριστες αποστάσεις κατά τη διάρκεια μιας ζωής πανάνετων ταξιδιών, ενώ η πλειονότητα ξοδεύει ένα ολοένα πιο μεγάλο κομμάτι της ζωής της σε εκδρομές που κάνει άθελά της. Οι λίγοι καβαλάνε τα μαγικά χαλιά τους, για να ταξιδέψουν από το ένα μακρινό σημείο στο άλλο(η εφήμερη ύπαρξή τους τα καθιστά σπάνια και ελκυστικά), ενώ οι πολλοί αναγκάζονται να κάνουν εκδρομές ολοένα πιο μακρινές και ολοένα πιο γρήγορα και να σπαταλούν ολοένα περισσότερο χρόνο για να προετοιμαστούν για τις εκδρομές τους και να συνέλθουν μετά από αυτές.

Ιβάν Ίλιτς, Ενέργεια και ισοτιμία(Στον σοσιαλισμό φτάνεις μόνο με ποδήλατο), εκδ. Νησίδες.

Η παγίδα της ταχύτητας

 

Όποτε η μέγιστη ταχύτητα κάθε είδους μέσου που μεταφέρει ανθρώπους από το σπίτι στη δουλειά και τανάπαλιν γίνεται μεγαλύτερη από μία συγκεκριμένη, ο χρόνος μεταφοράς και το κόστος μετακίνησης για τον μέσο επιβάτη αυξάνονται. Αν η μέγιστη ταχύτητα σε οποιοδήποτε σημείο ενός συστήματος μεταφοράς του ανθρώπου από το σπίτι στη δουλειά και τανάπαλιν γίνεται μεγαλύτερη από μία συγκεκριμένη ταχύτητα, οι περισσότεροι άνθρωποι υποχρεώνονται να χάνουν περισσότερο χρόνο σε μποτιλιαρίσματα ή να περιμένουν πιο πολύ για ανταποκρίσεις ή να αποκαθιστούν περισσότερο καιρό την υγεία τους έπειτα από ατυχήματα. Θα πρέπει να ξοδεύουν και περισσότερο χρόνο εργασίας για να πληρώνουν για το σύστημα μεταφοράς/μετακίνησης που υποχρεώνονται να χρησιμοποιούν. 

Η μετακίνηση των ανθρώπων από τη δουλειά στο σπίτι και τανάπαλιν είναι αντιοικονομική, όταν δέχεται σε οποιοδήποτε σημείο του συστήματος ταχύτητες πολύ μεγαλύτερες από την ταχύτητα του ποδηλάτου. Από τη στιγμή που θα ξεπεραστεί το φράγμα της ταχύτητας του ποδηλάτου σε οποιοδήποτε σημείο του συστήματος, αυξάνεται ο συνολικός κατά κεφαλήν χρόνος που ξοδεύουν οι άνθρωποι κάθε μήνα για να χρησιμοποιούν τη βιομηχανία των μεταφορών/μετακινήσεων.

Ιβάνς Ίλλιτς- Εργαλεία για την καλή ζωή - εκδ. Νησίδες

Ταχύτητα, απόσταση, χρόνος

 

Πέρα από μια ορισμένη ταχύτητα, τα μηχανοκίνητα οχήματα δημιουργούν απόσταση την οποία μόνο αυτά μπορούν να συρρικνώσουν. Δημιουργούν αποστάσεις για όλους και τις συρρικνώνουν μόνο για λίγους. Ένας νέος χωματόδρομος μέσα από την έρημο φέρνει την πόλη εντός οπτικού πεδίου, αλλά όχι σε κοντινή απόσταση, για τους περισσότερους Βραζιλιάνους αγρότες που αυτοσυντηρούνται. Ο νέος δρόμος ταχείας κυκλοφορίας επεκτείνει το Σικάγο, αλλά ρουφάει όσους έχουν όχημα μακριά από ένα κέντρο που μετατρέπεται σε γκέτο

Ιβάν Ίλιτς

Χωροχρονικό πείραμα

 

https://www.fosonline.gr/plus/epikairotita/article/222169/epistimones-kovoyn-dromo-ston-xoroxrono-meso-texnitis-skoylikotrypas

Σε ένα πείραμα που αγγίζει το μεγαλύτερο μέρος των μυστηρίων της σύγχρονης Φυσικής, ομάδα ερευνητών με επικεφαλής την Ελληνίδα επιστήμονα, Μαρία Σπυροπούλου, ανακοίνωσε ότι προσομοίασε ένα ζεύγος από μαύρες τρύπες σε έναν κβαντικό υπολογιστή και έστειλε ένα μήνυμα ανάμεσά τους μέσω ενός συντομότερου «μονοπατιού» στον χωροχρόνο, που είναι γνωστό και ως «σκουληκότρυπα» (wormhole).

Στη Φυσική, «σκουληκότρυπα» είναι μια υποθετική τοπολογική ιδιότητα του χωροχρόνου που σχηματίζει μία σήραγγα, η οποία συνδέει δύο απομακρυσμένα σημεία του. Θα μπορούσε να αποτελεί στην ουσία ένα… «κόψιμο δρόμου».

Ποιος έριξε τον πύραυλο στη Σελήνη;

 

https://www.fosonline.gr/plus/epikairotita/article/194176/vrethike-o-mystiriodis-pyraylos-poy-epese-sti-selini-eikones

Στις 4 Μαρτίου 2022, ένας πύραυλος έπεσε στη “σκοτεινή” πλευρά της Σελήνης και καμία χώρα δεν ανέλαβε την ευθύνη, ενώ μέχρι και σήμερα η προέλευσή του παραμένει άγνωστη.

Τώρα, το Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) της NASA, εντόπισε το σημείο όπου έπεσε ο πύραυλος, ο οποίος για άγνωστο έως τώρα λόγο, δημιούργησε όχι έναν αλλά δύο κρατήρες. Συγκεκριμένα, το σημείο σύγκρουσης αποτελείται από έναν ανατολικό κρατήρα 18 μέτρων ο οποίος ενώνεται με ένα κρατήρα 16 μέτρων στα δυτικά.

Ένα βήμα προς το κβαντικό διαδίκτυο

 

https://www.ertnews.gr/eidiseis/epistimi/technologia/kvantiko-diadiktyo-akoma-pio-konta-toy-me-tin-proti-tilemetafora-kvantikon-pliroforion-apo-ollandoys-ereynites/

Την τηλεμεταφορά κβαντικών πληροφοριών σε ένα απλό δίκτυο τριών κόμβων, πέτυχαν ερευνητές στην Ολλανδία, κάτι που λογίζεται ως μια «πρωτιά» που συνιστά σημαντικό βήμα προόδου για ένα μελλοντικό κβαντικό Ίντερνετ.

Όπως ανακοινώθηκε σχετικά, το επίτευγμα κατέστη εφικτό χάρη στη βελτίωση της κβαντικής μνήμης και της ποιότητας των κβαντικών συνδέσμων ανάμεσα στους τρεις κόμβους του δικτύου. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Τεχνολογίας του Ντελφτ και του Οργανισμού Εφαρμοσμένης Επιστημονικής Έρευνας (ΤΝΟ) της Ολλανδίας, με επικεφαλής τον Ρόναλντ Χάνσον, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature», διευκρίνισαν ότι η εκτεταμένη χρήση της τηλεμεταφοράς σε ένα κβαντικό δίκτυο θα απαιτήσει χρόνο, καθώς θα χρειαστούν αρκετές ακόμη τεχνικές πρόοδοι έως την τελική ανάπτυξη ενός μεγάλης κλίμακας κβαντικού διαδικτύου.

Ένας αρουραίος που θα σώζει ζωές

 

https://ecozen.gr/2022/04/enas-arouraios-robot-pou-tha-sozei-anthropines-zoes/

Σύνταξη: ecozen, gr

Κινέζοι επιστήμονες δήλωσαν ότι έχουν αναπτύξει έναν αρουραίο ρομπότ που ελπίζουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αποστολές διάσωσης σε σημεία που έχει συμβεί κάποια φυσική ή άλλου είδους καταστροφή. Κάποια από αυτά τα ρομπότ έχουν μορφή ζώων (σκύλων, ερπετών κ.α.).

Ένας αρουραίος στη …διάσωση

Ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας του Πεκίνου δημιούργησαν το πρώτο ρομποτικό αρουραίο σχεδιασμένο για αποστολές έρευνας και διάσωσης. Το ρομπότ που ονομάζεται SQuRo μιμείται όλες τις  κινήσεις και δυνατότητες που διαθέτουν οι αρουραίοι για να κινούνται αποτελεσματικά σε μικρούς χώρους και δύσβατα σημεία. Επιπλέον το ρομπότ μπορεί να μεταφέρει φορτία ισοδύναμα με 91% το βάρος του.

Από την Κίνα το πρώτο αυτοοδηγούμενο και υψηλής ταχύτητας τρένο στον κόσμο

 

https://ecozen.gr/2022/02/to-pio-grigoro-treno-ston-kosmo-perna-apo-ta-egkata-tou-sinikou-teichous/

Εντυπωσιάζει το πρώτο αυτοοδηγούμενο και υψηλής ταχύτητας τρένο στον κόσμο, το οποίο θα μεταφέρει αθλητές και αξιωματούχους μεταξύ των δύο κύριων πόλεων που φιλοξενούν τους χειμερινούς Ολυμπιακούς αγώνες στην ιστορική γραμμή Πεκίνο-Zhangjiakou… ακριβώς κάτω από το Σινικό Τείχος.

Το γεγονός ότι αυτό το υπερταχητικό τρένο μπορεί να οδηγηθεί μόνο του, το καθιστά εξόχως εντυπωσιακό. Ωστόσο μέσα από αυτή τη διαδρομή των 56 λεπτών, το τρένο θα περνά από τον σταθμό Badaling Great Wall που είναι το πιο δημοφιλές  σημείο του Σινικού τείχους και κορυφαίο σε επισκεψιμότητα τουριστών.

Ανοίγει ο δρόμος για μία πλήρως αυτοματοποιημένη χειρουργική στο μέλλον

 

https://ecozen.gr/2022/01/h-proti-laparoskopiki-cheirourgiki-epemvasi-apo-robot-stis-ipa/

Ένα ρομπότ πραγματοποίησε με επιτυχία χειρουργική επέμβαση σε έντερο γουρουνιού, χωρίς καμία ανθρώπινη βοήθεια ή παρέμβαση, ανοίγοντας τον δρόμο για μία πλήρως αυτοματοποιημένη χειρουργική στο μέλλον.

Το ρομπότ «κλήθηκε» να πραγματοποιήσει μία επέμβαση που απαιτεί υψηλό επίπεδο ακρίβειας επαναλαμβανόμενων κινήσεων, την αναστόμωση του εντέρου.

Η σύνδεση των δύο άκρων ενός εντέρου θεωρείται ένα από τα δυσκολότερα βήματα στη γαστρεντερική χειρουργική. Το παραμικρό τρέμουλο ή λάθος του χεριού του χειρουργού μπορεί να έχει ως συνέπεια καταστροφικές επιπλοκές για τον ασθενή.

Η θρησκεία διαδικτυακά

Νίκη Χασάπη, Θεολόγος MSc Θεολογίας

https://www.pemptousia.gr/2022/01/i-thriskia-diadiktiaka/

 Στην περίπτωση αυτή, ο χρήστης μιας ιστοσελίδας θρησκευτικού περιεχομένου δεν αποκτά μόνο πρόσβαση σε πληροφορίες, αλλά έχει τη δυνατότητα συμμετοχής σε θρησκευτικές πρακτικές, όπως η Θεία λειτουργία, η προσευχή, ακόμη και η εξομολόγηση[1]. Συχνά η διαχωριστική γραμμή μεταξύ παροχής πληροφόρησης από μια ιστοσελίδα και κάλεσμα για συμμετοχή σε online πρακτικές δεν είναι ευδιάκριτη και τα όρια μεταξύ τους είναι ασαφή. Αν και το διαδίκτυο θεωρείται ως ένα αυτοαναφορικό μέσο[2], οι χρήστες εκκινούν από προϋπάρχουσες θρησκευτικές παραδόσεις και θεσμούς, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον διαχωρισμό μεταξύ online θρησκείας και offline θρησκείας.

Ολοένα και περισσότερες ιστοσελίδες χριστιανικών ομολογιών υιοθετούν πρακτικές πέραν της απλής πληροφόρησης ή ενημέρωσης από την online μετάδοση της Θείας λειτουργίας, τη διοργάνωση online προσευχής ή τον διαμοιρασμό προσευχών μεταξύ των πιστών μέχρι τη δυνατότητα εικονικού ανάματος ενός κεριού.