Διαβάζοντας για τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο

 

Διαβάζοντας τον βίο του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου, με πιάνει μια κάποια απογοήτευση...Να αναφέρω επιγραμματικά μερικά πράγματα από εκεί. 

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, όταν ανέλαβε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ανάμεσα σε άλλα έκανε και τα εξής: Εκποίησε πολύτιμα εκκλησιαστικά σκεύη και άλλα περιουσιακά στοιχεία για να χρηματοδοτήσει την ανέγερση ιδρυμάτων για τους φτωχούς, τους ξένους και τους ασθενείς καθώς και το καθημερινό συσσίτιο για τους άπορους της Πόλης. Καυτηρίαζε με τους λόγους του την αυθαιρεσία των πλουσίων και των πολιτικών, την επίδειξη πλούτου και την καταδυνάστευση των φτωχών και ασθενέστερων. Ξεχωρίζει η σύγκρουση με την Αυτοκράτειρα για το κτήμα της χήρας που ήθελε η πρώτη να αρπάξει. 

Τα έβαλε με τους ανάξιους κληρικούς κάθε βαθμίδας. Με όσους πλούτιζαν με διάφορους τρόπους, με όσους απολάμβαναν κοσμική ζωή, με όσους ζούσαν μέσα στις απολαύσεις και τις ηδονές, με όσους μοναχούς ή και επισκόπους  συζούσαν με δήθεν μοναχές. Δε δίστασε να διώξει πλειάδα κληρικών που δεν διορθώνονταν, ανάμεσά τους και 13 επισκόπους. 

Σημειώνω μια φράση του: «εάν ο κλήρος που είναι το άλας της γης, παρουσιάζει έκλυτο βίο, πώς θα ζητήσουμε από το ποίμνιο να ζει άγιο και κατά Χριστόν βίο;»

Η αλήθεια είναι ότι έχω βαρεθεί. Δεν έχω βαρεθεί επειδή είμαι καλός κληρικός και οι άλλοι είναι κακοί, δεν είμαι, αλλά έχω βαρεθεί τις δικαιολογίες. Έχω βαρεθεί τις δικαιολογίες που χρησιμοποιούμε για να καλοπιάνουμε τους πλούσιους, αφού από αυτούς περιμένουμε είτε δωρεές είτε διευκολύνσεις. Έχω βαρεθεί να δικαιολογούμε την σιωπή μας απέναντι στους πολιτικούς που πλουτίζουν συνεχώς και φτιάχνουν νόμους για να πλουτίσου κι άλλο οι ήδη πλούσιοι φίλοι τους εις βάρος των πολιτών αυτής της χώρας. Έχω βαρεθεί τις διάφορες θεολογικές αρλούμπες για να δικαιολογήσουμε διάφορους μεγαλοκληρικούς που ζουν ζωή παρόμοια με αυτή μεγαλοστελεχών εταιρειών. Γενικά έχω βαρεθεί να τα βλέπω  και να τα ακούω όλα αυτά.

Δεν είναι το κακό ότι γίνονται αυτά. Είμαστε άνθρωποι και πέφτουμε. Να πέσουμε είναι ανθρώπινο, να βρίσκουμε δικαιολογίες όμως είναι δαιμονικό. 

Κάποιοι λένε ότι είμαι αριστερός. Δεν είμαι. Κάποιοι λένε ότι είμαι αυστηρός. Δεν είμαι. Τέλος πάντων μου λένε διάφορα. Δεν ισχύει τίποτα από όλα αυτά. Απλά έχω βαρεθεί την δικαιολόγηση της παρακμής και την κανονικοποίησή της. Έχω βαρεθεί τις ψευτοθεολογίες, τις δήθεν ψυχολογίες και τις πολιτικολογίες προκειμένου να δικαιολογηθούν όλα αυτά. 

Δεν είμαι θεολόγος, ούτε και θέλω να γίνω. Δεν είμαι φιλόσοφος και δεν μου αρέσει η φιλοσοφία. Ούτε πολιτικός είμαι ούτε ψυχολόγος ούτε τίποτα από όλα αυτά. Είναι εύκολο κάποιος με γνώσεις να μου απαντήσει σε αυτά που λέω και να μείνω να κοιτάζω σαν χαζός χωρίς να έχω τι να πω. Δε θέλω όμως να απαντήσει κάποιος σε εμένα.

Όποιος θέλει, να απαντήσει στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Να διαβάσει τον βίο και τους λόγους του και να μου πει τι στην ευχή γίνεται τελικά. Ποιος έχει δίκιο; Αυτός ή όλες αυτές οι δικαιολογίες που εφευρίσκουμε;  Και μετά ας ξανακάνουμε κουβέντα γιατί αδειάζουν οι εκκλησίες. 

Δεν είμαστε άγιοι, ναι. Αλλά στόχος μας είναι να γίνουμε. Και αν οι κληρικοί δε δίνουμε το παράδειγμα, τότε γιατί να χαλάσει κάποιος το κυριακάτικο πρωινό του και να έρθει να μας δει με τα παράξενα ρούχα μας και να μας ακούσει να ξελαρυγγιαζόμαστε μαζί με τους ψάλτες μας;

Η βία τίποτα καλό δε πετυχαίνει

 

Είπε ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος: Με τις κατάλληλες συμβουλές ας πείθουμε τους κακούς να γίνουν καλοί. Κι αν εκείνοι περιφρονούν τα λόγια μας, ας μην τους εξαναγκάζουμε. Κανένας δεν γίνεται καλύτερος αναγκαστικά. Ούτε  ο Θεός θέλει να γίνονται με τη βία τα κατορθώματα της αρετής, αλλά με την προαίρεση και τη θέλησή μας.

Και θα ρωτήσει κάποιος: "Δεν είναι καλύτερα να γίνει κανείς με τη βία καλός, παρά να μείνει με τη θέλησή του κακός;". Όχι. Γιατί εκείνος που γίνεται καλός με τη βία, θα επιστρέψει πάλι στην κακία. Ενώ εκείνος που γίνεται καλός με την προαίρεσή του, μένει σταθερός και αμετακίνητος στην αρετή.

(από το βιβλίο Θέματα Ζωής,εκδ.Ι.Μ.Παρακλήτου)

Η βία όπως βλέπουμε να λέει ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος δε μπορεί τίποτα να πετύχει. Τίποτα δεν αλλάζει και τίποτα δε γεννά παρά μόνο περισσότερη βία. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θεωρούν πως μπορεί κάτι καλό να προκύψει από τη χρήση βίας αλλά στη πραγματικότητα μόνο ένας φαύλος κύκλος γεννάται όπου η βία οδηγεί και σε άλλη βία και σε άλλη και σε άλλη. Ακόμα κι αν κάποιοι σκοποί, κάποιοι στόχοι, κάποιες νίκες επιτευχθούν θα είναι προσωρινοί αφού ήδη έχει εισχωρήσει στη σκέψη των ηττημένων η προσδοκία ανταπόδοσης της βίας στους νικητές. 

Η βία, είτε φυσική είτε λεκτική είτε με κάποια άλλη μορφή δηλητηριάζει όσους τη χρησιμοποιούν, νικητές και χαμένους. Βλέπουμε σήμερα τις περιοχές στις οποίες η βία προκρίθηκε ως μέσο αντιμετώπισης των όποιων προκλήσεων. Τι γίνεται; Ολοένα και περισσότερο αυξάνεται η χρήση της βίας και λύση δε φαίνεται πουθενά. Ακόμα κι όταν ο ισχυρός φαίνεται πως μπορεί να επιβάλλει πλήρως τα συμφέροντά του, πάντα μένει κάποιος έστω μικρός θύλακας αντίστασης απ' όπου νέα κύματα βίας γεννιούνται. 

Αλλά και στις κοινωνίες. Η βία της ανισότητας, η βία της αδικίας, ακόμα κι όταν ασκείται από το κράτος(ή μάλλον ειδικά τότε) όχι μόνο δε φέρνει κάποιο μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα αλλά τελικά οδηγεί ολόκληρη τη κοινωνία σε ένα χάος αποσάθρωσης. 

Η βία εκφράζεται και ασκείται με πολλές μορφές και πολλούς τρόπους. Αποτελεί ένα είδος καρκίνου που τρώει τη ζωή κάθε οργανωμένης κοινωνίας αλλά και κάθε ανθρώπου ξεχωριστά. Μόνο η απαλλαγή από αυτήν και η απελευθέρωση της σκέψης μας από το δίχτυ της μπορεί να φέρει κάποια στιγμή κάποιου είδους θεραπεία.

Η κοινοκτημοσύνη ως λύση από τους Πατέρες

 

O Μέγας Βασίλειος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος θεωρούν ότι η κοινοκτημοσύνη είναι η λύση του κοινωνικού προβλήματος και προτείνουν την πρωτοχριστιανική κοινότητα των Ιεροσολύμων, όπου όλα ήταν κοινά, σαν πρότυπο για μια δίκαιη οργάνωση των χριστιανικών κοινωνιών. Ο τελευταίος καλεί τους Χριστιανούς της Κωνσταντινούπολης να εφαρμόσουν το κοινωνικό μοντέλο της ισότητας και αλληλεγγύης τονίζοντας ότι αν το κατορθώσουν δε θα υπάρξει ειδωλολάτρης που δε θα τον ελκύσει η χριστιανική πρόταση ζωής. Ο Γάλλος Ορθόδοξος θεολόγος Ολιβιέ Κλεμάν υποστηρίζει, πως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος είναι ο πρώτος χριστιανός, που προσπάθησε να οργανώσει και να εφαρμόσει ένα χριστιανικό πολιτικό σύστημα στηριγμένο στην ισότητα. 

Ο Μέγας Βασίλειος τάσσεται ανοικτά υπέρ μιας κοινωνίας, όπου ο καθένας θα αμείβεται σύμφωνα με τις ανάγκες του. "Αν ο καθένας μετά την ικανοποίηση των αναγκών του άφηνε περίσσευμα για τον στερημένο, δεν θα υπήρχε κανείς πλούσιος και κανείς φτωχός". 

Από το βιβλίο του Ανδρέα Αργυρόπουλου, "Το επαναστατικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών"

Η άνιση κατανομή

Διαμαντὴς Διαμαντόπουλος

http://adrahti.blogspot.com/2022/09/blog-post.html

 […] Ἦταν τόση ἡ προθυμία μὲ τὴν ὁποία ἔδιναν (ὅσοι εἶχαν περιουσίες), ὥστε δὲν ὑπῆρχε οὔτε ἕνας φτωχὸς (στὴν πρώτη χριστιανικὴ κοινότητα τῶν Ἱεροσολύμων). Δὲν ἔδιναν δηλαδὴ μέρος μόνο ἀπὸ τὴν περιουσία τους, κρατώντας τὴν ὑπόλοιπη γιὰ τὸν ἑαυτό τους, οὔτε ὅλα μέν, ἀλλὰ μὲ τὸ αἴσθημα πὼς ἦταν δικά τους καὶ τὰ δώριζαν. Τὴν ἀνωμαλία τῆς ἄνισης κατανομῆς τῶν ἀγαθῶν τὴν εἶχαν ἐξαφανίσει ἀπὸ ἀνάμεσά τους καὶ ζοῦσαν μὲ μαγάλη ἀφθονία ἀγαθιῶν. Καὶ τὸ θεωροῦσαν τοῦτο ἰδιαίτερα τιμητικό. Οὔτε τολμοῦσαν δηλαδὴ νὰ δίνουν οἱ ἴδιοι ἀπ’ ἐυθείας στὰ χέρια τῶν φτωχῶν, οὔτε αἰσθάνονταν περήφανοι ποὺ ἔδιναν, ἀλλὰ μπροστὰ στὰ πόδια τῶν Ἀποστόλων ἔφερναν τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν πώληση τῶν περιουσιῶν τους κι αὐτοὺς ἄφηναν νὰ τὰ διαχειριστοῦν καὶ ἀπόλυτους κύριους τοὺς καθιστοῦσαν, ὥστε ἡ κατανάλωση νὰ γίνεται ἀπὸ ἀγαθὰ ποὺ ἀνῆκαν πιὰ σ’ ὁλόκληρη τὴν κοινότητα κι ὄχι ἀπὸ δικά τους. Αὐτὸς ὁ τρόπος, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, τοὺς βοηθοῦσε καὶ στὸ νὰ μὴν ὑπερηφανεύονται. Ἂν καὶ σήμερα γινόταν τὸ ἴδιο, θὰ ζούσαμε πιὸ εὐτυχισμένοι καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ φτωχοί. […] Γιατὶ εἶναι ἀπ’ ἑαυτοῦ του φανερό, προπαντὸς ὅμως ἀπὸ ὅσα συνέβησαν τότε, πὼς διαθέτοντας τὶς περιουσίες τους οἱ πλούσιοι, ὄχι μόνο δὲν φτώχαιναν, ἀλλὰ καὶ τοὺς φτωχοὺς τοὺς ἔκαναν πλούσιους. […]

ἁγ. ἰωάννου Χρυσοστόμου, Ὁμιλία στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων

Οι δοκιμασίες δεν είναι τιμωρίες

isagiastriados

π. Αντρέα Αγαθοκλέους

Δεν είναι απλό να ευχαριστείς το Θεό την ώρα των δοκιμασιών.  Στα ευχάριστα και χαρούμενα, άνετα βγαίνει το «δόξα τω Θεώ».  Στα δύσκολα και δυσάρεστα, πώς μπορείς να το λες; Όταν οι άγιοι δεν είχαν δοκιμασίες έλεγαν «με εγκατέλειψε ο Θεός».  Πώς εμείς το λέμε όταν έλθουν οι δοκιμασίες και «δεν βλέπουμε άσπρη μέρα»;

Είναι αλήθεια πως η χριστιανική ζωή διαφέρει από την κοσμική, όχι κατά πως νομίζουν μερικοί, ότι η πρώτη είναι όλο άσκηση κι αγώνας και η δεύτερη  διασκέδαση και γλέντι.  Η αντίληψη ότι ο χριστιανός δεν έχει χαρά αλλά ικανοποίηση επειδή εφαρμόζει το θέλημα του Θεού που θέλει κόπους και στερήσεις, φαίνεται πως είναι ένα μεγάλο ψέμα.  Η διαφορά του χριστιανικού από τον κοσμικό τρόπο ζωής, βρίσκεται στη θέα των δοκιμασιών και των θλίψεων, που οπωσδήποτε θα έρθουν στη ζωή.

Αλλά για ποιό λόγο ονομάζεται επιφάνεια όχι η ημέρα κατά την οποία γεννήθηκε, αλλά η ημέρα κατά την οποία βαπτίσθηκε;

imconstantias

Το ότι δηλα­δή η σημερινή εορτή ονομάζεται Επιφάνεια, είναι γνωστό σ’ όλους. Ποιά όμως παρουσία είναι αυτή και ποιά από τα δύο συμβαίνει, είναι μία αυτή ή δύο; Αυτό δεν το γνωρίζουν, πράγμα που αποτελεί την πιο χειρότερη ντροπή και είναι άξιο για πολλά γέλια, διότι, ενώ κάθε χρόνο εορτάζουν την εορτή αυτή, όμως αγνοούν την υπόθεσή της.

Είναι ανάγκη λοιπόν κατ’ αρχή να πω στην αγάπη σας, ότι δεν πρόκειται για μία παρουσία, αλλά για δύο· μία είναι αυτή που έγινε σαν σήμερα, και δεύτερη είναι η μελλον­τική, που θα γίνει με τρόπο ένδοξο κατά τη συντέλεια του κόσμου. Και για την κάθε μία απ’ αυτές ακούσατε σήμερα τον Παύλο να γράφει στον Τίτο και να λέει για μεν τη σημερινή τα εξής: «Παρουσιάσθηκε Η Χάρη Του Θεού, Που Σώζει Όλους Τους Ανθρώπους, Και Μας Διδά­σκει Ν’ Αρνηθούμε Την Ασέβεια Και Τις Κοσμικές Επιθυ­μίες, Και Να Ζήσουμε Κατά Τον Παρόντα Αιώνα Με Σωφρο­σύνη, Δικαιοσύνη Και Ευσέβεια», για δε τη μελλοντική· «Και Ν’ Αναμένουμε Την Πραγματοποίηση Της Μακάριας Ελπίδας Και Την Παρουσία Της Δόξας Του Μεγάλου Θεού Και Σωτήρα Μας Ιησού Χριστού» (Τιτ. 2, 11-13). Αλλά και ο προφήτης για την ίδια εκείνη έλεγε τα εξής· «Ο Ήλιος Θα Μετατρα­πεί Σε Σκοτάδι Και Η Σελήνη Σε Αίμα Προτού Να Έρθει Η Μεγάλη Και Ένδοξη Εκείνη Ημέρα Του Κυρίου» (Ιωήλ 2, 31).

Ιωάννου του Χρυσοστόμου

imconstantias.org

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας το 347μ.Χ. Ο πατέρας του ονομαζόταν Σεκούνδος και η μητέρα του Ανθούσα. Οι γονείς του βαπτίσθηκαν Χριστιανοί, όταν γεννήθηκε ο Άγιος Ιωάννης. Ο Άγιος έμεινε ορφανός από πατέρα λίγο καιρό μετά την γέννηση του. Η μητέρα του δεν ξαναπαντρεύτηκε, θέλοντας να αφιερώσει όλες τις φροντίδες της στην ανατροφή του γιου της.

Το γεγονός ότι η οικογένεια του Αγίου ήταν πολύ πλούσια, επέτρεψε στον Άγιο να διδαχθεί από τους καλύτερους δασκάλους της Αντιόχειας. Από μικρός έδειξε την αγάπη του τόσο για τα γράμματα όσο και για την Χριστιανική πίστη. Το 363μ.Χ., βαπτίσθηκε Χριστιανός. Σε ηλικία 20 ετών, το 367μ.Χ., ξεκίνησε να εργάζεται ως δικανικός ρήτορας (δικηγόρος δηλαδή) στην Αντιόχεια, με μεγάλη επιτυχία. Δεν εξάσκησε πολύ καιρό το επάγγελμα αυτό αφού όνειρο του ήταν να μονάσει και να αφιερωθεί στον Χριστό.

Ἡ κίνηση τοῦ ἀνθρώπου γιὰ ἰδιοκτησία συνιστᾶ κίνηση διασπάσεως τῆς ἑνότητας τῆς δημιουργίας

adrahti

[…] Ἡ ἀρχικὴ τάξη, τὸ θέλημα ἑπομένως τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶναι ἀπήχηση καὶ τῆς ἐσχατολογικῆς μακαριότητας, δὲν ἐμπεριέχει τὸ γεγονὸς καὶ τὴν ἐννοια τῆς ἰδιοκτησίας. Κατὰ τρόπο ὑπερφυή, βέβαια, ὅλα ἦταν καὶ θεωροῦνταν κοινά. Ὅλα γιὰ ὅλους, διότι ὅλα καὶ ὅλοι ἦταν καὶ ἔνιωθαν δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ καὶ δὲν εἶχαν τὶς συνήθεις βιοτικὲς ἀνάγκες.

Ἡ αἴσθηση τῆς ἰδιοκτησίας εἰσῆλθε στὴν ἱστορία μὲ τὴν πτώση τῶν πρωτοπλάστων. Τὴν αἴσθηση αὐτὴ περιγράφει ὁ Χρυσόστομος μὲ τὰ λεξίδια «τὸ ἐμὸν» καὶ  «τὸ σὸν» (π.χ. PG 57, 255 καὶ PG 57, 671), ὑπογραμμίζοντας πάντα ὅτι τὸ αἴσθημα τῆς ἰδιοκτησίας, «τὸ ἐμόν»,ἀποτελεῖ πηγὴ «μύριων κακῶν καὶ πολέμων» (PG 57, 671). Αὐτὸ εἶναι ὑπεύθυνο γιὰ ὅλη τὴν ἀναστάτωση, τὴν ἀντινομία καὶ τὴν ἀντιπαλότητα ποὺ ταλαιπωροῦν τὶς κοινωνίες ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἐποχῶν.

Οἱ διαμάχες τῶν ἀνθρώπων βρίσκονται σὲ ἄμεση ἐξάρτηση ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι κάποιος ἐπεμβαίνει καὶ καθιστᾶ δικό του ἕνα ἀντικείμενο ἢ κάποιο ἀγαθό. Πολὺ περισσότερο, ὅταν ἐπεμβαίνει καὶ ἀποσπᾶ κάτι ἀπὸ τὰ ἀντικείμενα, ποὺ ὁ πλησίον του ἔχει κάνει ἰδιοκτησία του. […]

Γιατί δεν μετέστρεψε τον Ιούδα ο Χριστός;

imconstantias

Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου

«Τότε, αφού πήγε στους αρχιερείς ένας από τους δώδεκα, ο Ιούδας ο Ισκαριώτης, είπε, τι θέλετε να μου δώσετε για να σας τον παραδώσω;»[…]

Και ακριβώς όταν η πόρνη μετανοούσε, όταν καταφιλούσε τα πόδια του Κυρίου, τότε πρόδινε το Δάσκαλο ο μαθητής. Γι’ αυτό είπε «τότε», για να μην κατηγορήσεις για αδυναμία το Δάσκαλο, όταν βλέπεις τον μαθητή του να τον προδίνει. Γιατί τόσο μεγάλη ήταν η δύναμη του Δασκάλου, ώστε να πείθει να Τον ακολουθούν ακόμη και οι πόρνες.

Θα αναρωτιόταν όμως κανείς, Εκείνος που είχε τη δύναμη να μεταστρέφει τις πόρνες και να τις κάνει να Τον ακολουθούν, δεν κατάφερε να κερδίσει την αγάπη του μαθητή του; Είχε τη δύναμη να κερδίσει το μαθητή, αλλά δεν επιθυμούσε να τον μεταβάλει αναγκαστικά στο καλό, ούτε με τη βία να τον προσελκύσει κοντά Του. «Τότε, αφού πήγε». Και το «αφού πήγε» αυτό δεν στερείται κάποιας σημασίας. Γιατί δεν κάλεσαν οι αρχιερείς τον Ιούδα, ούτε αναγκάστηκε, ούτε υποχρεώθηκε, αλλά ο ίδιος μόνος του κι ελεύθερα γέννησε την πονηρή αυτή σκέψη κι έβγαλε αυτή την απόφαση, χωρίς να έχει κανέναν σύμβουλο σ’ αυτό το πονηρό του έργο. «Τότε, αφού πήγε… ένας από τους δώδεκα». Τι σημαίνει το «ένας από τους δώδεκα»; Και αυτός ο λόγος «ένας από τους δώδεκα» δείχνει πως η κατηγορία του Ιούδα είναι πολύ μεγάλη. Γιατί ο Ιησούς είχε και άλλους μαθητές, εβδομήντα συνολικά. Αλλά εκείνοι βρίσκονταν σε δεύτερη θέση και δεν απολάμβαναν τόση τιμή, ούτε είχαν τόση οικειότητα με τον Διδάσκαλο, ούτε γνώριζαν τόσο τα μυστικά Του όσο οι δώδεκα. Αυτοί προπάντων ήταν οι εκλεκτοί, αυτοί αποτελούσαν τον στενό κύκλο του Βασιλιά, αυτοί αποτελούσαν την ομάδα που ήταν κοντά στο Δάσκαλο, και από αυτήν ξεπήδησε ο Ιούδας. Για να μάθεις, λοιπόν, ότι δεν Τον πρόδωσε απλώς κάποιος από τους μαθητές Του, αλλά ένας από τους εκλεκτούς Του, γι’ αυτό αναφέρει ο Ευαγγελιστής το «ένας από τους δώδεκα». Και δε ντρέπεται ο Ματθαίος να το αναφέρει. Αλλά για ποιο λόγο να ντραπεί; Το αναφέρει για να μάθεις πως παντού και πάντα λένε οι Ευαγγελιστές την αλήθεια και δεν αποκρύπτουν τίποτα, ακόμη και αυτά που θεωρούνται αξιοκατάκριτα. Γιατί αυτά που φαίνονται πως είναι αξιοκατάκριτα, αυτά αποδεικνύουν τη φιλανθρωπία του Κυρίου. Ότι δηλαδή προσέφερε τόσα πολλά αγαθά στον προδότη, το ληστή, τον κλέφτη (τον Ιούδα) και συνέχιζε μέχρι την τελευταία στιγμή να τον έχει κοντά Του. Και μάλιστα τον νουθετούσε και τον συμβούλευε και τον φρόντιζε με κάθε τρόπο. Αν εκείνος δεν έδινε σημασία, δεν φταίει ο Κύριος. Και μάρτυρας είναι η πόρνη, και μη πολυπαίρνεις θάρρος προσέχοντας τον Ιούδα. Γιατί και τα δύο αυτά είναι ολέθρια, και το υπέρμετρο θάρρος και η απελπισία (απόγνωση). Γιατί το υπέρμετρο θάρρος κάνει να πέσει κάτω αυτός που στέκεται όρθιος, και η απελπισία εμποδίζει να σηκωθεί αυτός που έχει πέσει. Γι’ αυτό και ο Παύλος συμβούλευε λέγοντας: «Αυτός που νομίζει πως στέκεται, ας προσέχει μην πέσει».

Έχεις τα παραδείγματα και των δύο πως έπεσε δηλαδή ο μαθητής, που νόμιζε πως στεκόταν όρθιος, και πως σηκώθηκε η πόρνη που είχε πέσει. Η σκέψη μας εύκολα παρασύρεται και η θέλησή μας είναι ευμετάβλητη. Γι’ αυτό πρέπει να διαφυλάσσουμε και να οχυρώνουμε τον εαυτό μας από παντού.[…]

Η σιωπή της Σαρακοστής

orthodoxia.info

του Πρωτοπρεσβυτέρου π. Αντωνίου Χρήστου

Εισήλθαμε αδελφοί μου για άλλη μια φορά και χρονιά, στην περίοδο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής.

Την κατεξοχήν κατανυκτική και πυκνή σε Ιερές Ακολουθίες περίοδο της Εκκλησίας μας, σε συνδυασμό πάντα με την έντονη ψυχοσωματική άσκηση και την καλλιέργεια των αρετών, αφού προηγουμένως απαλλαγούμε των παθών και των αμαρτιών μας. Γι αυτήν την σπουδαία και ψυχωφέλιμη περίοδο πολλά έχουν ειπωθεί και περιγραφθεί. Πολλοί την επιχειρούν να την ζήσουν κάθε χρόνο, όμως σε σχέση με το σύνολο των βαπτισμένων είναι πάντα λίγοι που την προσπαθούν και ακόμη λιγότεροι που την καταφέρνουν…!

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο που περιγράψαμε, επιλέξαμε σε αυτό το άρθρο μας να ασχοληθούμε με την αρετή της σιωπής. Μία αρετή τόσο αλλότρια με τις πολύβουες αστικές κοινωνίες που ζούμε, που ξενίζει για την χρησιμότητά της τον σύγχρονο άνθρωπο. Ακόμη και «πιστοί» εντός της Εκκλησίας, τους φαίνεται περιττή ή ανεφάρμοστη στη πράξη ή έστω ότι αφορά λίγους φτασμένους και όχι τον πολύ κόσμο. Αν όμως όλοι την είχαμε διδαχθεί και την επιδιώκαμε στη ζωή μας, ιδιαιτέρως τώρα την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, μεγάλη ωφέλεια θα είχαμε δει στη ζωή μας και θα βάζαμε τις βάσεις για πραγματική πνευματική πρόοδο.

Καταρχήν την αρετή της σιωπής, την συναντούμε μελετώντας την Καινή Διαθήκη στον ίδιο τον Κύριο, τόσο στα συχνά διαστήματα που απομονώνονταν στην έρημο μόνος ή με τους μαθητές του, όσο και στο εξής χαρακτηριστικό απόσπασμα : «καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν πρεσβυτέρων οὐδὲν ἀπεκρίνατο τότε λέγει αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· οὐκ ἀκούεις πόσα σου καταμαρτυροῦσι; καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ πρὸς οὐδὲ ἓν ῥῆμα, ὥστε θαυμάζειν τὸν ἡγεμόνα λίαν» (Μτθ. 27,12-14). Η σιωπή αυτή του Κυρίου δεν ήταν μια παθητική στάση δειλίας, αλλά αφού είναι ο ίδιος Η ΑΛΗΘΕΙΑ και να μιλούσε δεν θα τον καταλάβαιναν, όπως και έγινε στο τέλος στις λίγες φράσεις που είπε στην απολογία Του ο Κύριος.

Ούτε συχνή ούτε αραιή προσέλευση στη Θ.Κοινωνία,αλλά άξια.

Του Αρχιμ. Βασιλείου Μπακογιάννη στην Romfea.gr

---

Μέ ἀφορμή τή μνήμη (13 Νοεμβρίου) τοῦ ἐν Ἁγίοις πατρός ἡμῶν Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, θά σχολιάσουμε τήν «τοποθέτησή» του σ' ἕνα οὐσιῶδες θέμα, πού ἀφορᾶ τό σύνολο τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν: « Πῶς καί πότε πρέπει νά κοινωνοῦμε».

Μιά «τοποθέτηση» πού ἔχει παρερμηνευθεῖ, γιατί λέγεται «ἡ μισή ἀλήθεια, πού εἶναι τό χειρότερο ψέμα», μέ ἀποτέλεσμα ὁ μεγάλος Ἅγιος νά ἀδικεῖται.

Ὁ Ἅγιος ἔλεγε στά πνευματικά του τέκνα: «Βλέπω πώς κάτι δέν πάει καλά μαζί σας. Ὅταν ἔρθει τό Πάσχα εἴτε εἶστε καθαροί εἴτε ὄχι, κοινωνεῖτε ὅλοι.

Ὅμως, στίς ἄλλες μέρες, ἐνῶ εἶστε καθαροί, δέν κοινωνεῖτε. Τί πρόληψη εἶναι αὐτή; Τί συνή­θεια εἶναι αὐτή; Ματαίως γίνεται ἡ Λειτουργία; Ματαίως λειτουργοῦμε;

Πές μου, ἄν ἤσουν καλεσμένος σέ «τραπέζι», ἕτοιμος νά συμφάγεις, ἀλλά σηκώνεσαι καί φεύγεις, δέν προσ­βάλ­λεις μέ αὐτό τόν οἰκοδοσπότη πού σέ κάλεσε;

Δέν θά ἦταν καλύτερα νά μήν παρευρεθεῖς καθόλου; Ἔ! Τό ἴδιο ἰσχύει καί γιά σένα, πού παρευρίσκεσαι στή Λειτουργία καί φεύγεις ἀκοινώ­νητος». (P.G.62:29). Ἄν μείνουμε σ' αὐτό, βγάζουμε τό συμπέρασμα, ὅτι ὁ Ἅγιος ἦταν ὑπέρ τῆς καθημερινῆς Θ. Κοινωνίας.

Ὅμως, ὁ Ἅγιος εἶπε καί ἄλλα: «Διόρθου τά πλημμελήματα (=τά μικρομαρτήματα) καί οὕτω μετά καθαροῦ τοῦ συνειδότος τῇ ἱερᾷ ἅπτου τραπέζη καί τῆς ἁγίας μέτεχε θυσίας». (P.G.49: 322).

«Παρακαλῶ, θερμοπαρακαλῶ, ἱκετεύω καί μέ ὅλη μου τήν ψυχή ἀξιώνω, «πετάξτε» ἀπό πάνω σας κάθε ἁμαρτία, καί τότε νά κοινωνήσετε». (P.G. 49:229).

«Ὅπως ὁ πόρνος δέν ἐπιτρέπεται νά εἰσέλθει στό Ναό, ἔτσι καί ὁ φθονερός. Πολύ δέ περισσότερο ὁ φθονερός». (P.G. 57:432). «Θά μοῦ πεῖς, πώς δέν πορνεύεις. Καί λοιπόν; Ποιά ἡ ὠφέλεια, τή στιγμή πού εἶσαι φιλάργυρος;!» (P.G. 60:219).

«Ὅποιος κατακρίνει ἱερέα, εἶναι ἀνάξιος νά περάσει τήν ἐξώπορτα τοῦ Ναοῦ» (P.G.51: 204). Εἶναι λοιπόν ἄξιοι ὅλοι αὐτοί νά κοινωνοῦν σέ κάθε Λειτουργία;

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

imconstantias.org.cy

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος γεννήθηκε στην Αντιόχεια της Συρίας το 347 μ.Χ. Ο πατέρας του ήταν ο Σεκούνδος και η μητέρα του η Ανθούσα. Σε πολύ νεαρή ηλικία ο άγιος έχασε τον πατέρα του. Η μητέρα του δεν ξανά παντρεύτηκε και αφιερώθηκε στην ανατροφή του Ιωάννη, όπου το μεγάλωσε με τον καλύτερο χριστιανικό τρόπο. Ο Άγιος διακρινόταν για το ευφυέστατο μυαλό του γι’ αυτό και σπούδασε πολλές επιστήμες στην Αντιόχεια.

Όταν τελείωσε τις σπουδές του επέστρεψε πίσω στην Αντιόχεια όπου ασκήτεψε στην έρημο για πέντε χρόνια, μελετώντας την Αγία Γραφή. Στη συνέχεια, εξαιτίας μιας ασθένειας που τον ταλαιπωρούσε αναγκάστηκε να επιστρέψει πίσω στη γενέτειρα του. Όταν επέστρεψε, λόγω του θεάρεστου έργου του, χειροτονήθηκε το 381 μ.Χ. ως διάκονος από τον Αρχιεπίσκοπο Αντιόχειας, Μελέτιο και στη συνέχεια πρεσβύτερος. Κατά την ιερατική του διακονία ανέπτυξε όλα τα ψυχικά του χαρίσματα, με θείο ζήλο και πρωτοφανή ευγλωττία στα κηρύγματα του. Έσειε και συγκλόνιζε τα πλήθη της Αντιόχειας και συγκινούσε τις ψυχές τους βαθύτατα. Έτσι, η φήμη του έφτασε μέχρι τη Βασιλεύουσα, με αποτέλεσμα στις 15 Δεκεμβρίου 397 μ.Χ., με την ομόφωνη ψήφο του βασιλιά Αρκαδίου και του κλήρου, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, κάτι που ο ίδιος δεν επεδίωξε ποτέ. Από τη θέση αυτή ο Άγιος Χρυσόστομος υπήρξε ένα αυστηρός ασκητής και δεινός ερμηνευτής της Αγίας Γραφής, γεγονός που φαίνεται από τα πολλά συγγράμματα που έγραψε, όπου διασώθηκαν 804, περίπου. Σημαντικό επίσης έργο του Χρυσοστόμου είναι και η Θεία Λειτουργία, που τελούμε σχεδόν κάθε Κυριακή, με λίγες μόνο μετατροπές.

Η χρήση της γλώσσας από τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο

agiazoni

Μπαμπινιώτης Γεώργιος (Καθηγητής Γλωσσολογίας Πανεπιστημίου 'Αθηνῶν)



Εἶναι γνωστό ὅτι στούς Τρεῖς Ἱεράρχες ὀφείλεται κατ' ἐξοχήν ἡ ὑπέρβαση τῆς ἀντιθέσεως Ἑλληνισμοῦ καί Χριστιανισμοῦ καί ἡ οἰκοδόμηση τοῦ ἑλληνοχριστιανικοῦ ἰδεώδους. Εἶναι ἐπίσης γνωστό ὅτι οἱ τρεῖς Μεγάλοι Πατέρες τῆς Ὀρθοδοξίας καί ἀκαταγώνιστοι κήρυκες τῆς χριστιανικῆς πίστεως ἀπεδείχθησαν καί ἐξαιρετικῆς ἑλληνικῆς παιδείας ἄνδρες ὑπῆρξαν. 

Ὁ νεότερος ἀπό τούς τρεῖς Πατέρες τῆς Ὀρθοδοξίας (γεννήθηκε γύρω στό 350), καταγόμενος ἀπό τήν Ἀντιόχεια τῆς Συρίας, δηλ. ἀπό τήν Ἀνατολή κι αὐτός, μαθητεύει γιά λίγο στόν φιλόσοφο Ἀνδραγάθιο ἀλλά, κυρίως, σπουδάζει κοντά στόν φημισμένο ρήτορα Λιβάνιο (στόν ὁποῖο ἐμαθήτευσε καί ὁ Μέγας Βασίλειος). Ὁ Χρυσόστομος- ἀντίθετα πρός τόν Βασίλειο καί τόν Γρηγόριο - εἶναι καί ὁ μόνος ἀπό τούς τρεῖς πού φοίτησε σέ Θεολογική Σχολή, στήν Σχολή τῆς γενέτειράς του Ἀντιόχειας, ὅπου φοίτησε κοντά στόν Καρτέριο καί Διόδωρο. Μέ τέτοιες σπουδές εἶναι φανερό ὅτι ὁ Ἰωάννης, ὅπως καί οἱ ἄλλοι δύο Πατέρες, ὁπλίστηκε μέ σπάνια γιά συγχρόνους του Χριστιανούς παιδεία, ἀπό τήν ὁποίαν καί βαθιά γνώση ἀπέκτησε καί κυρίως καλλιέργεια τοῦ νοῦ καί τῆς γλώσσας, πού ἀκονίστηκε στή φιλοσοφία καί στή ρητορική: ὁ Γρηγόριος διδάσκει ρητορική. Ὁ Βασίλειος καί ὁ Ἰωάννης ἐφαρμόζουν τή ρητορική στά δικαστήρια, ἀσκώντας ὅ,τι σήμερα θά ὀνομάζαμε δικηγορία. Καί οἱ τρεῖς τους σύντομα ἐγκαταλείπουν τό ἐπάγγελμα πού ἄρχισαν νά ἀσκοῦν, γιά νά ἀφοσιωθοῦν ὁλοκληρωτικά στόν λόγο τοῦ Θεοῦ, στήν ὀρθόδοξη πίστη καί διδασκαλία.

Ο πραγματικός θρίαμβος της Εκκλησίας

Μα γι'αυτό ακριβώς να δοξάζουμε  τον Θεό!Τον έφερε σε τέτοια ανάγκη,ώστε έμαθε και τη δύναμη και τη φιλανθρωπία της(σημ.της Εκκλησίας)!Έμαθε τη δύναμή της,γιατί έμεινε ανίκητη στον πόλεμο που της κήρυξε,ενώ αφανίστηκε εκείνος.Έμαθε και τη φιλανθρωπία της,γιατί,μολονότι την αντιμετώπισε άδικα και σκληρά,αυτή έγινε τώρα ασπίδα και τον καλύπτει.Τον ασφαλίζει κάτω από τις φτερούγες της και τον ζεσταίνει μέσα στην αγκάλη της.Δεν του κρατάει κακία.Τούτο είναι το λαμπρότερο τρόπαιο,η περιφανέστερη νίκη.Έπιασε αιχμάλωτο τον εχθρό της και τον σπλαχνίζεται,τη στιγμή που όλοι τον εγκατέλειψαν έρημο.Σαν μάνα τρυφερή τον έκρυψε μέσα στα ρούχα της,μην υπολογίζοντας τον βασιλικό θυμό και τη λαϊκή οργή.Τούτο είναι το στολίδι που κοσμεί την αγία Τράπεζα.

Αγ.Ιωάννης ο Χρυσόστομος,Εις Ευτρόπιον Α',Η Φωνή των Πατέρων,εκδ. Ι.Μ.Παρακλήτου

Ο πλεονέκτης και ο άρπαγας

Πολλοί με κατηγορούν: "Έγινες φόρτωμα στους πλούσιους". Μα αφού εκείνοι έγιναν φόρτωμα στους φτωχούς! Εγώ έγινα ενοχλητικός όχι σε όλους τους πλούσιους, αλλά σε όσους αποκτούν και χρησιμοποιούν τα χρήματα με τρόπο κακό. Ακατάπαυστα διαλαλώ, ότι δεν τα βάζω με τον πλούσιο, αλλά με τον πλεονέκτη και τον άρπαγα. Και οι εύποροι παιδιά μου, και οι άποροι παιδιά μου· και τους πρώτους και τους δεύτερους μήτρα μ'ωδίνες τους γέννησε. Θέλεις να με λιθοβολήσεις; Είμαι έτοιμος να χύσω το αίμα μου, μόνο και μόνο για να παρεμποδίσω την αμαρτία σου.

Αγ.Ιωάννης ο Χρυσόστομος,Προς Ευτρόπιον Β΄,Η Φωνή των Πατέρων,εκδ. Ι.Μ.Παρακλήτου

Δε υπάρχει καταναγκαστική αρετή

Του Ιωάννη του Χρυσόστομου

Με τις κατάλληλες συμβουλές ας πείθουμε τους κακούς να γίνουν καλοί.Κι αν εκείνοι περιφρονούν τα λόγια μας,ας μην τους εξαναγκάζουμε.Κανένας δεν γίνεται καλύτερος αναγκαστικά.Ούτε  ο Θεός θέλει να γίνονται με τη βία τα κατορθώματα της αρετής,αλλά με την προαίρεση και τη θέλησή μας.

Αποφθέγματα του Ιωάννη του Χρυσοστόμου(13 Νοεμβρίου)

                                  



*Να ζηλεύετε την αρετή των αγίων,την ανεξικακία τους,τη μακροθυμία τους,τη σωφροσύνη τους.Οι βίοι των αγίων μας διδάσκουν την ευσεβή διαγωγή και μας εμπνέουν ένθεο ζήλο.Δεν έλαμψαν τόσο με τα θαύματά τους οι άγιοι,όσο με τη ζωή τους.Η ζωή είναι που ακτινοβολεί παντού,η ζωή είναι που προσελκύει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.Τα θαύματα,αν δεν προσέχουμε,πολλές φορές και βλάπτουν.


*Όλοι οι έξω από την Εκκλησία,υπηρετώντας τα πάθη τους και ακολουθώντας τους δικούς τους συλλογισμούς,δεν μπορούν να δεχθούν καμιάν αλήθεια για το Θεό που υπερβαίνει την ανθρώπινη λογική.

*Απόφευγε τα δολώματα των αιρετικών.Μάθε ότι κάτω από τα δέρματα των προβάτων κρύβονται λύκοι,που σ'εσένα φέρονται με γλυκύτητα και ημερότητα,τον Κύριό μας όμως τον πολεμούν λυσσασμένα και ασυνθηκολόγητα.Φεύγε μακριά,λοιπόν,από τα μικρόβια της κακίας και μένε σταθερός στην παράδοση των Πατέρων,δηλαδή στην πίστη και την διδασκαλία της Αγίας Γραφής.

*Μη βάζεις την ομόνοια πάνω από την αλήθεια.

*Δεν θα έχουμε κανένα κέρδος από την ορθή μας πίστη αν η ζωή μας είναι αμαρτωλή,όπως επίσης δεν θα έχουμε κανένα κέρδος από την ενάρετη ζωή μας,αν η πίστη μας δεν είναι υγιής.

*Ακόμα κι αν ζεις ανώτερη πνευματική ζωή,δεν θ'αποκτήσεις καμιά παρρησία στο Θεό,εφόσον αδιαφορείς για τους αδελφούς σου που χάνονται.

*Για τούτο,πάνω απ'όλα,πρέπει πιο πολύ να κλαίμε:Για το ότι,επειδή οι κακοί στην εποχή μας έγιναν πολλοί,τα κακά δεν προκαλούν πια ντροπή σ'εκείνους που τα διαπράττουν.

*Ό,τι γίνεται στον καιρό του,είναι χρήσιμο.Ό,τι γίνεται άκαιρα,όχι μόνο άχρηστο είναι,αλλά και βλαβερό.

*Το δέντρο της απιστίας το φυτεύει η κακή περιέργεια,το ποτίζει η ανόητη αλαζονεία και το μεγαλώνει το πάθος της φιλοδοξίας.

*Για δυο σκοπούς θεσπίστηκε ο γάμος.Πρώτον για ν'αποφεύγουμε την ασέλγεια και δεύτερον για να γινόμαστε γονείς.Από τους δυο αυτούς σκοπούς,όμως,ο κυριότερος είναι η αποφυγή της ασέλγειας.

*Θα προτιμούσα να είμαι ελεύθερος και τρώω ξερό ψωμί,παρά να απολαμβάνω μύρια φαγητά και να είμαι δούλος

*Κανένας δεν είναι πραγματικά ελεύθερος ,παρά μόνο εκείνος που ζει για το Χριστό.Αυτός ξεπέρασε όλα τα κακά και δεν φοβάται τίποτα.

*Δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει η γνώμη των πολλών και κακών,αλλά των λίγων και ενάρετων ανθρώπων.

(Θέματα Ζωής Β΄,εκδ. Ι.Μ. Παρακλήτου)


(Στην εικόνα απεικονίζεται ο Απόστολος Παύλος να υπαγορεύει στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο την ερμηνεία των επιστολών του.Από εδώ)