Γενικά, χρησιμοποιείται όταν κάποιος επιδεικνύει προσποιητή θλίψη για το κακό που συνέβη σε κάποιο άλλο. Η αρχαία ελληνική φράση είναι ακόμη πιο ακραία, αφού αυτός που χύνει «κροκοδείλια δάκρυα», δεν υποκρίνεται απλά, αλλά έχει προκαλέσει ο ίδιος κακό σε κάποιον και μετά τον κλαίει! Αν και η έκφραση είναι σήμερα διαδεδομένη σε πολλούς λαούς, αποδείχτηκε ότι ξεκίνησε από μια λάθος πεποίθηση που είχαν οι αρχαίοι Έλληνες για τον κροκόδειλο.
Ποιος χρησιμοποίησε πρώτος την έκφραση;
Σε διάφορες αρχαίες ελληνικές φιλολογικές πηγές ο κροκόδειλος χρησιμοποιείται ως παράδειγμα υποκρισίας. Όμως είναι στα τέλη του 4ου αιώνα μ. Χ. που βρίσκουμε μία αναφορά σε «κροκοδείλια δάκρυα». Προέρχεται από τον Αστέριο, που ήταν επίσκοπος της Αμάσειας στον Πόντο. Σε κάποια ομιλία του προέτρεπε τους χριστιανούς να νηστεύουν τη Σαρακοστή με ειλικρίνεια και όχι υποκριτικά. Στη δεύτερη περίπτωση, όπως έλεγε ο Αστέριος, αυτός που νήστευε:
«Μιμείται τους κροκόδειλους του Νείλου. Γι’ αυτούς λέγεται ότι θρηνούν για τα κεφάλια των ανθρώπων που έχουν καταβροχθίσει και ότι δάκρυσαν εξαιτίας του βίαιου θανάτου τους, όχι όμως επειδή νιώθουν τύψεις γι’ αυτό που συνέβη, αλλά επειδή λυπούνται που το κεφάλι δεν έχει πολλή σάρκα και επομένως είναι λιγότερο κατάλληλο για να φαγωθεί».
