O Άγιος Αντώνιος συναντά έναν κένταυρο και έναν σάτυρο

 

Francesco Guarino, St. Anthony Abbot and Centaur, 1642 (source)

Ο Μέγας Αντώνιος πορευόταν μέσα στην έρημο αναζητώντας τον Παύλο τον Θηβαίο. Στον δρόμο του συνάντησε δύο δαίμονες, που είχαν λάβει τη μορφή ενός κενταύρου και ενός σάτυρου. Οι δύο δαίμονες τον σταμάτησαν και ο Αντώνιος τούς ρώτησε: «Ποιοι είστε;»

Τότε ο σάτυρος απάντησε: «Είμαι ένα πτώμα, ένας από εκείνους που οι εθνικοί αποκαλούν σατύρους και μέσω των οποίων παγιδεύονται στην ειδωλολατρία».

Στη συνέχεια ο σάτυρος προσπάθησε να τρομοκρατήσει τον άγιο, ενώ ο κένταυρος επιτέθηκε στην πίστη του στον Θεό. Όμως οι προσευχές και η ακλόνητη πίστη του Αντωνίου μετέστρεψαν τους δύο δαίμονες· και τότε ο κένταυρος προσφέρθηκε να του δείξει πού θα έβρισκε τον Παύλο, ενώ ο σάτυρος κατέληξε να ζητά την ευλογία του Αντωνίου.

Αυτός ο θρύλος, αυτή η διήγηση με όλους τους συμβολισμούς της ενέπνευσε αρκετούς αγιογράφους και ζωγράφους:

Jacopo Palma il Giovane, Saint Anthony Abbot asking the Centaur the way (Source)

Osservanza Master, The Meeting of Saint Anthony and Saint Paul, 1430-35, detail (Source)

Benedetto di Montagna, St. Anthony and the Centaur. The depiction of the Centaur as a monk is particularly unusual. (Source)

A less common depiction, St. Anthony and the Satyr (Source)

A medieval depiction of St. Anthony with both the Centaur and the Satyr, by Robert Testard. (Source)

John Mandeville’s take on the scene, with color highlighting the hybridity of the Centaur’s nature. (Source)

St. Anthony meets the Centaur in an illumination by Jean de Limbourg (Source)

Αδελφός άνευ όρων

 

O Κύριός μας συνέτρωγε με τελώνες και πόρνες, και δεν χώριζε τους ανάξιους από τους άξιους, ώστε με αυτό τον τρόπο να ελκύσει όλους στο φόβο του Θεού, και με την υλική ανάπαυση να πλησιάσουν τα πνευματικά. Γι' αυτό λοιπόν να εξισώνεις στο καλό και στην τιμή κάθε άνθρωπο, είτε Ιουδαίος είναι είτε άπιστος είτε φονιάς, μάλιστα διότι είναι αδελφός σου, κοινωνεί την ίδια φύση, και πλανήθηκε εξαιτίας άγνοιας από την αλήθεια

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος, το θεϊκό λιμάνι, εκδ. Ι.Μ. Κουτλουμουσίου

Το μέλι

 

Τό μέλι είναι πολύ ωραίο. "Όταν όμως φάει κανείς πάρα πολύ μπορεί νά τοῦ δημιουργήσει ἐμετό. "Έτσι καί στά πνευματικά, δέν πρέπει νά βγαίνεις ἀδιάκριτα ἀπό τά ὄρια τῶν δυνατοτήτων σου. Νά κάνεις μόνο ἐκεῖνο πού μπορεῖς. Αὐτό θέλει ὁ Θεός. Τ' ἄλλα θά τ' ἀ ναπληρώσει ὁ "Ιδιος μέ τή χάρη Του. Γιατί ὑπάρχει καί ὁ φόβος ν' ἀπελπισθεῖς, διαβάζοντας τίς ὑψηλές καταστάσεις πού ἔφτασαν οἱ ἅγιοι. Προχώρα στήν πνευματική ζωή μέ ταπεινό φρόνημα καί ὁ Θεός δέν θά σ' ἐγκαταλείψει. Μήν προσπαθεῖς νά φτάσεις πνευματικές καταστάσεις πού ὑπερβαίνουν τίς δυνάμεις σου, γιατί θά πέσεις ὁπωσδήποτε, καί τήν πτώση σου αὐτή θά τήν ἐκμεταλλευθεῖ ὁ διάβολος.

Όσιος Ισαάκ ο Σύρος - Η Άσκηση στη Ζωή μας- εκδ. Ι.Μ. Παρακλήτου 

Τέρατα

 

Ο αββάς Αντώνιος, του οποίου τη μνήμη τιμούμε σήμερα,  είπε: Υπάρχουν μερικοί που έλιωσαν τα σώματά τους στην άσκηση και για να μην έχουν διάκριση, έμειναν μακριά από τον Θεό. Τα τέρατα δημιουργούνται με δύο τρόπους. Είτε μέσω της απόλυτης κακίας είτε μέσω της απόλυτης αρετής.  Ο,τιδήποτε απόλυτο μπορεί να οδηγήσει δε απίστευτη σκληρότητα. Η προσπάθεια να βρούμε τον Θεό(ή το θείο όπως το εννοεί ο καθένας) πολλές φορές έχει ως αποτέλεσμα και να χάσουμε τον άνθρωπο και να μη βρούμε τον Θεό. Γι' αυτό είναι σημαντική η διάκριση. Είναι αυτή που προστατεύει τον άνθρωπο που έχει κατακτήσει τις αρετές από την απολυτότητα και την ακαμψία που μπορεί να προκληθούν. Είναι αυτό το στοιχείο που μας βοηθά να διατηρούμε την επίγνωση της αδυναμίας των άλλων αλλά την κατανόηση γι' αυτούς. Που μας βοηθά να κατανοήσουμε τη δική μας κατάσταση και να μη ξεγελάσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό.

Ο αββάς Μακάριος και η έγκυος νεαρή

 

https://iconandlight.wordpress.com/2018/01/18/%CE%AC%CE%B3%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CE%AC%CF%81%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CE%BF-%CE%BC%CE%AD%CE%B3%CE%B1%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CE%B9%CE%B3%CF%8D%CF%80%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BF-%CE%B8/

Διηγήθηκε για τον εαυτό του ο Αββάς Μακάριος, λέγοντας: «Όταν ήμουν νεώτερος και έμενα σε κελλι, στην Αίγυπτο, με έκαμαν δια της βίας κληρικό στην κώμη. Και μη θέλοντας να αναλάβω, έφυγα σε άλλο τόπο. Και ήλθε σε μένα ένας ευλαβής λαϊκός και έπαιρνε το εργόχειρο μου και με διακονούσε.

Συνέβη δε, από πειρασμό, μια παρθένος στην κώμη, να πεση σε αμαρτία. Και έχοντας μείνει έγκυος, τη ρωτούσαν ποιος της το έκαμε αυτό. Και εκείνη έλεγε : Ο αναχωρητής. Βγήκαν λοιπόν οι χωρικοί, με έπιασαν, μου κρέμασαν στον τράχηλο γανωμένες χύτρες και χερούλια από κοφίνια, με πομπευσαν στα σταυροδρόμια της κώμης και με χτυπούσαν, λέγοντας: Αυτός ο καλόγερος μας διέφθειρε το κοράσι, πάρτε τον, πάρτε τον. Και με χτύπησαν τόσο, οπού παρά λίγο να πεθάνω.

Ήλθε δε κάποιος από τους γέροντες και είπε : Ως πότε θα χτυπάτε τον ξένο μοναχό; Αυτός δε οπού με διακονούσε , ακολουθούσε πίσω μου ντροπιασμενος. Γιατί κι αυτόν τον έβριζαν πολύ και του έλεγαν: Να, βλέπεις τι έκαμε ο αναχωρητής, οπού συ καμαρώνεις; Και λέγουν οι γονείς της: Δεν τον αφήνουμε ώσπου να μας δώσει εγγυητή ότι θα τη διατρέφη. Και είπα στον διακονητή μου κι αυτός εγγυήθηκε. Και πήγα στο κελλι μου και του έδωσα όσα ζεμπίλια είχα, λέγοντας: Πούλησε τα και δος στη γυναίκα μου να φαη. Και έλεγα στον λογισμό μου: Μακάριε, να, σου έλαχε γυναίκα. Πρέπει να εργάζεσαι πιο πολύ για να τη τρέφης. Και εργαζόμουν νύχτα και μέρα και της έστελνα.

 Και όταν ήλθε η ώρα της αθλίας να γεννήση, περνούσαν μέρες πολλές όπου βασανιζόταν χωρίς να γεννήση. Και της λέγουν , τι σημαίνει αυτό; Και τους αποκρίθηκε: Εγώ ξέρω. Γιατί συκοφάντησα τον αναχωρητή και τον κατηγόρησα λέγοντας ψέμματα. Δεν φταίει αυτός , αλλά ο δείνα νέος.

Ήλθε λοιπόν αυτός που με διακονούσε, όλος χαρά. Και μου είπε ότι δεν μπόρεσε να γεννήση εκείνη η πρώην παρθένος, ωσότου ωμολόγησε: Δεν είναι ένοχος ο αναχωρητής, αλλά είπα ψέμματα εναντίον του. Και να, όλη η κώμη θέλει να έλθη εδώ με πομπή και παράταξη, για να σου υποβάλη τη μετάνοιά της. Εγώ, όμως, ακούοντας τα αυτά, για να μη με θλίψουν οι άνθρωποι, σηκώθηκα και ήλθα εδώ στη Σκήτη. Αυτή ήταν η αφορμή οπού κατέφυγα εδώ. »

Τρελοί καιροί

 

Έρχεται καιρός κατά τον οποίον οι άνθρωποι θα τρελαθούν· κι αν δουν κάποιον που δεν είναι τρελός, θα του επιτεθούν και θα του πουν, είσαι τρελός, γιατί δεν θα είναι όμοιός τους.

Άγιος Αντώνιος ο Μέγας

Αγάπη και γέενα

 

Εγώ λέω ότι εκείνοι που τιμωρούνται στη γέενα βασανίζονται από το μαστίγιο της αγάπης. Η λύπη που προκαλείται στη καρδιά από την αμαρτία κατά της αγάπης, είναι οξύτερη από κάθε βασανιστήριο. Θα ήταν άτοπο να σκεφθεί κάποιος πώς οι αμαρτωλοί στη γέενα στερούνται της αγάπης του Θεού. Η αγάπη δίνεται σε όλους. Αλλά η δύναμη της αγάπης ενεργεί κατά διπλό τρόπο: σ' αυτήν βασανίζονται οι αμετανόητοι, όπως συμβαίνει και εδώ, όταν ένας φίλος υποφέρει από αληθινό φίλο. Και πάλι σ' αυτήν ευφραίνονται εκείνοι που τήρησαν τους όρους της φιλίας. Κατ' εμέ, τούτο είναι το βασανιστήριο της γέενας, η μεταμέλεια. Αντίθετα, η αγάπη μεθά τις ψυχές των υιών του ουρανού με την τροφή της. 

Αββάς Ισαάκ του Σύρου, Το θεϊκό λιμάνι, Ι.Μ. Κουτλουμουσίου

Πίστη

 

Γέροντας Παύλος Σιναΐτης

Εν τέλει, κατά βάθος η πίστη είναι λειτουργία της βουλήσεως – πρέπει να θέλεις να πιστέψεις. Όποιος δεν θέλει, ακόμη και να δει τον Θεό, δεν θα πιστέψει.

https://www.isagiastriados.com/index.php/articles/keimena-orthodoksis-theologias-3/8273-prepei-na-theleis-na-pistepseis

Το αληθινό σκοτάδι

 

Όποιος περιφρονεί τον ασθενή αδελφό του, δεν θα δει το φως. Κι όποιος στρέφει το πρόσωπό του από εκείνον που βρίσκεται σε θλίψη, η ημέρα του θα σκοτισθεί. Κι όποιος καταφρονεί τη φωνή εκείνου που κοπιάζει και μοχθεί, τα τέκνα της οικίας του θα ψηλαφήσουν το σκοτάδι.

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος, Το θεϊκό λιμάνι, εκδ. Ι.Μ. Κουτλουμουσίου

Ο αγαθός

 

https://www.isagiastriados.com/index.php/articles/paterika-keimena-2/7690-pos-ginetai-kaneis-agathos-kai-sofos-anthropos

Αγίου Αντωνίου

Το να γίνει κανείς αγαθός και σοφός ξαφνικά, είναι αδύνατο. Γίνεται ωστόσο με την κοπιαστική μελέτη, με τη συναναστροφή με ενάρετους ανθρώπους, με την πείρα, με τον καιρό, με την άσκηση και με την επιθυμία των καλών έργων. Ο αγαθός άνθρωπος που αγαπά το Θεό και Τον γνωρίζει αληθινά, δεν παύει να κάνει πλούσια όσα αρέσουν σ’ Αυτόν. Αλλά τέτοιοι άνθρωποι είναι σπάνιοι.

Ο λόγος...

 

https://anastasiosk.blogspot.com/2022/09/blog-post_111.html#more

Πῆγε κάποτε στὸν Ἀββᾶ Φήλικα ἕνας ἀδελφός, ἔχοντας μαζί του καὶ μερικοὺς κοσμικούς. Παρακάλεσε λοιπὸν τὸν Ἀββᾶ νὰ τοὺς πεῖ ὠφέλιμο λόγο. Ὁ γέροντας ὅμως σώπαινε. Ὁ ἀδελφὸς συνέχισε νὰ τὸν παρακαλεῖ ὥρα πολλή, ὁπότε ἐκεῖνος τοὺς εἶπε:

- Θέλετε ν᾿ ἀκούσετε ψυχωφελῆ λόγο;

- Ναί, Ἀββᾶ, ἀποκρίθηκαν.

Αββάς Σισώης

 

https://anastasiosk.blogspot.com/2022/07/6.html?m=1

Η αγία μας Εκκλησία τιμά σήμερα(6 Ιουλίου) τη μνήμη του οσίου Σισώη του Μεγάλου (†429), του Ιερομάρτυρος Αστίου επισκόπου Δυρραχίου και των Μαρτύρων Φιλήμονος, Αρχίππου και Ονησίμου.

Ο Όσιος Σισώης έλαμψε με την αυθεντική πίστη στον Τριαδικό Θεό, την πνευματική σύνεση, την ταπεινοφροσύνη και τη φιλαδελφία του. Αναδείχτηκε ονομαστός και μέγας, κυριολεκτικά αθλητής της πρώτης γραμμής, τύπος εγκράτειας. Προσευχόταν για δικαίους και αδίκους, πλούσιους και φτωχούς, άρχοντες και ιδιώτες, κληρικούς και λαϊκούς και γενικά για όλο τον κόσμο, με διάκριση.

Θεέ μου, δίνε μου δύναμη.

 

http://www.isagiastriados.com/index.php/articles/didaktikes-istories-2/6827-dynami-stous-peirasmoys-anti-apallagi

Διηγήθηκαν για την Αμμά Σάρρα, ότι πέρασε δεκατρία χρόνια πολεμουμένη σφοδρά από τον δαίμονα της σαρκικής αμαρτίας και ποτέ δεν ζήτησε στην προσευχή της να απαλλαγή από τον πόλεμο, αλλά μάλλον έλεγε: «Θεέ μου, δίνε μου δύναμη.

Από το Είπε Γέρων

Δόξα ανθρώπινη και δόξα θεϊκή

 

https://www.pemptousia.gr/2022/07/osios-pamvo-kirie-mi-me-doxasis-edo-sti-gi/

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Τρία ολόκληρα χρόνια, λέγουν οι Πατέρες, προσηύχετο ο Όσιος Παμβώ και έλεγε:

– Κύριε, μη με δοξάσης εδώ στη γη.

Και τόσο τον εδόξασε ο Θεός για την ταπείνωσί του, που το πρόσωπό του έλαμπε σαν τον ήλιο και πολλές φορές δεν μπορούσαν να τον βλέπουν οι συνασκηταί του.

Το ίδιο χάρισμα, να λάμπουν οι μορφές τους, είχαν ο Όσιος Σισώης και ο Αββάς Σιλουανός.

***

Το χιούμορ της ερήμου

 

Οι ήρωες αυτοί του πνεύματος(οι Πατέρες και οι Μητέρες της Ερήμου) είναι πάντοτε γεμάτοι χαρά. Διακρίνονται επίσης από ασυνήθιστο χιούμορ. Οι ιστορίες της ερήμου είναι γεμάτες αστείες αφηγήσεις και διασκεδαστικά στιγμιότυπα. Το χιούμορ τους σχετίζεται κατά τη γνώμη μου με την ταπεινοφροσύνη τους. Εάν αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους με λιγότερη σοβαρότητα είναι επειδή θέλουν να πάρουν το Θεό περισσότερο στα σοβαρά. Δεν έχουν εμμονή με την άσκησή τους , ούτε έχουν απορροφηθεί από τις ιδιαίτερες αρετές τους.

Rowan Williams on the Sayings of the Desert Fathers and Greek Orthodox thought

 

Κενοδοξία

https://www.pemptousia.gr/2022/04/osios-kassianos-to-pathos-tis-kenodoxias-diskolevete-o-anthropos-na-to-katalavi/

  (Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Το πάθος της κενοδοξίας, γράφει ο Όσιος Κασσιανός, είναι λεπτότατο και ποικιλόμορφο, γι’ αυτό δυσκολεύεται ο άνθρωπος να το καταλάβη.

Των άλλων παθών οι προσβολές είναι πιο φανερές και διορθώνονται ευκολώτερα με την προσοχή και την προσευχή. Ενώ η κενοδοξία δύσκολα εξαλείφεται. Δίνει το παρόν σ’ όλες τις εργασίες.

Εκδηλώνεται με διάφορα σχήματα και επιτηδεύματα στη φωνή, στα λόγια, στις πράξεις.

Η πόρνη

 

http://www.isagiastriados.com/index.php/articles/didaktikes-istories-2/6515-pos-o-theos-milise-meso-tis-pornis

Επιμέλεια Στέλιος Κούκος

Ο μέγας Εφραίμ ήταν πάντοτε απασχολημένος με ιερές σκέψεις και σχεδόν αδιάκοπα έβλεπε νοερά την ημέρα της κρίσεως και πενθούσε ακατάπαυστα, γι’ αυτό και έφευγε μακριά, όπως ο ψαλμωδός, και απέφευγε κάθε θόρυβο και τρικυμία και ταραχή της ζωής και έμενε στην έρημο.

Πηγαίνοντας πάλι από τόπο σε τόπο για να ωφελήσει και να οικοδομήσει ψυχές, καταπώς τον κινούσε το άγιο Πνεύμα, άφησε κάποτε την πατρίδα του με εντολή του Θεού, όπως ο ιερός Αβραάμ, και πήγε στην Έδεσσα της Μεσοποταμίας, από τη μια για να προσκυνήσει τα ιερά της λείψανα και προσκυνήματα, και από την άλλη για να συναντήσει κανέναν από τους μορφωμένους και να πάρει από αυτόν καρπό γνώσεως.

Άγιος Ιωάννης ο Σιναϊτης

 

https://www.imconstantias.org.cy/21008/

Ο ταπεινός Ραϊθηνός μοναχός Δανιήλ στη σύντομη βιογραφία του αναφέρει για τον άγιο Ιωάννη ότι «ποια είναι η πόλη που γέννησε και ανάθρεψε τον θείο αυτόν άνδρα πρίν από την αθλητική και ασκητική του ζωή δεν μπορώ ν’ αναφέρω με ακρίβεια και ασφάλεια». Ούτε την καταγωγή του γνωρίζουμε. Πιθανόν να γεννήθηκε το δεύτερο ήμισυ του 6ου αι. Έζησε επί αυτοκράτορος Ιουστίνου του νεώτερου ανηψιού του Ιουστιανιανού.

Σε ηλικία δεκαέξι περίπου χρόνων αφού απόκτησε «την εγκύκλιο κοσμική σοφία», πρόσφερε τον εαυτό του στον Χριστό, ως θυσία ευάρεστη, και εγκαταλείποντας τα εγκόσμια εισήλθε στο ζυγό της μοναχικής πολιτείας στο ονομαστό μοναστήρι της Αγίας Αικατερίνης του θεοβαδίστου όρους Σινά.

Εφαρμόζοντας τέλεια ξενιτεία υποτάχθηκε στο Γέροντα Μαρτύριο «και εμπιστεύθηκε τη ψυχή του στον πνευματικό του πατέρα σαν σε άριστο κυβερνήτη, και έτσι ακίνδυνα ταξίδευε το μεγάλο και επικίνδυνο και τρικυμιώδες ταξίδι της παρούσης ζωής». Έμεινε υποτακτικός για 19 χρόνια τρυγώντας τους καρπούς της μακαρίας υπακοής, ζώντας σε αμεριμνία και προσευχή. Μοναχός έγινε όταν συμπλήρωσε τα 20 του χρόνια. Ο Γέροντας του τον κράτησε για 4 χρόνια δόκιμο παρά την αδιάκριτη υπακοή του ασκώντας τον στη ταπείνωση.

«Αντισταθείτε στον διάβολο, κι αυτός θα φύγει μακριά σας»

 

https://www.pemptousia.gr/rimata_zois/mia-olofaneri-apodixi/

Τα πονηρά πνεύματα δεν έχουν την ελευθερία να κάνουν το κακό απεριόριστα και σε οποιονδήποτε θελήσουν. Η περίπτωση του Ιώβ είναι μια ολοφάνερη απόδειξη: Ο εχθρός δεν τόλμησε να πειράξει τον Ιώβ περισσότερο από όσο του επέτρεψε η θεία οικονομία. Το ίδιο επιβεβαιώνεται και με όσα έλεγαν οι δαίμονες στον Χριστό, όταν Εκείνος τους έδιωχνε από τον δαιμονισμένο των Γεργεσηνών: «Αν είναι να μας διώξεις, άφησέ μας να πάμε στο κοπάδι των χοίρων». Αφού λοιπόν τότε, χωρίς τη θεία παραχώρηση, δεν μπορούσαν να εισέλθουν ούτε στους βρωμερούς χοίρους, πώς να πιστέψουμε ότι μπορούν να μπουν με τη θέλησή τους σ’ έναν άνθρωπο, πλασμένο «κατ’ εικόνα» Θεού; Γι’ αυτό ο απόστολος μας προτρέπει: «Αντισταθείτε στον διάβολο, κι αυτός θα φύγει μακριά σας» (Ιακ. 4:7).

Αββάς Κασσιανός