https://sacred-texts.com/neu/celt/ali/ali011.htm
Παλιά υπήρχαν σπουδαίες σχολές στην Ιρλανδία που πρόσφεραν κάθε είδους μόρφωση στον λαό. Ακόμη και οι πιο φτωχοί είχαν τότε περισσότερες γνώσεις απ' όσες έχει σήμερα ένας ευγενής. Όσο για τους ιερείς, η μόρφωσή τους ξεπερνούσε κάθε φαντασία. Η φήμη της Ιρλανδίας είχε απλωθεί σε όλο τον κόσμο, και πολλοί ξένοι βασιλιάδες έστελναν τους γιους τους εκεί για να σπουδάσουν.
Εκείνο τον καιρό, σε μια από αυτές τις σχολές φοιτούσε ένα μικρό αγόρι που είχε καταπλήξει τους πάντες με την εξυπνάδα του. Οι γονείς του ήταν απλοί εργάτες, πάρα πολύ φτωχοί. Όμως, όσο μικρός και άπορος κι αν ήταν, κανένας γιος βασιλιά ή άρχοντα δεν μπορούσε να τον παραβγεί στα γράμματα. Ακόμη και οι δάσκαλοι ένιωθαν ντροπή μπροστά του, γιατί εκεί που προσπαθούσαν να του μάθουν κάτι, εκείνος τους αποκάλυπτε πράγματα που δεν είχαν ξανακούσει ποτέ, βγάζοντάς τους ανίδεους. Το μεγάλο του ταλέντο ήταν η ρητορική και η συζήτηση. Μπορούσε να μιλάει με τις ώρες, μέχρι να σου αποδείξει ότι το μαύρο είναι άσπρο. Κι όταν πια παραδινόσουν—γιατί κανείς δεν μπορούσε να τον νικήσει στα λόγια—γύριζε την κουβέντα και σου αποδείκνυε ότι το άσπρο είναι μαύρο, ή ότι δεν υπάρχουν καν χρώματα στον κόσμο.
Όταν μεγάλωσε, οι φτωχοί γονείς του, γεμάτοι περηφάνεια, αποφάσισαν να τον σπουδάσουν ιερέα. Τα κατάφεραν στο τέλος, αν και χρειάστηκε σχεδόν να λιμοκτονήσουν για να μαζέψουν τα χρήματα. Άλλος τέτοιος σοφός δεν υπήρχε στην Ιρλανδία. Στις συζητήσεις παρέμενε ανίκητος· κανείς δεν μπορούσε να σταθεί απέναντί του. Ακόμη και οι Επίσκοποι προσπάθησαν να αναμετρηθούν μαζί του, αλλά εκείνος τους απέδειξε αμέσως ότι δεν ήξεραν απολύτως τίποτα.
Εκείνα τα χρόνια δεν υπήρχαν άλλοι δάσκαλοι, οπότε οι ιερείς μόρφωναν τον λαό. Και επειδή αυτός ο άνθρωπος ήταν ο πιο ευφυής σε ολόκληρη τη χώρα, όλοι οι ξένοι ηγεμόνες τού έστελναν τους γιους τους, μέχρι που δεν είχε πια άλλο χώρο στο σπίτι του για να τους στεγάσει. Έτσι, έγινε απίστευτα υπερήφανος και άρχισε να ξεχνάει την ταπεινή του καταγωγή. Το χειρότερο όμως ήταν ότι ξέχασε και τον ίδιο τον Θεό, που του είχε χαρίσει αυτό το χάρισμα.
Η μανία της επιχειρηματολογίας τον τύφλωσε. Ξεκινώντας από το ένα πράγμα, έφτασε στο άλλο: απέδειξε ότι δεν υπάρχει Καθαρτήριο, μετά ότι δεν υπάρχει κόλαση, μετά ούτε παράδεισος, ούτε Θεός. Στο τέλος, ισχυρίστηκε ότι οι άνθρωποι δεν έχουν ψυχή, ότι δεν διαφέρουν σε τίποτα από έναν σκύλο ή μια αγελάδα και ότι με τον θάνατο σβήνουν τα πάντα.
«Είδε ποτέ κανείς την ψυχή;» έλεγε. «Αν μου δείξετε μία, θα πιστέψω».
Κανείς δεν ήξερε τι να του απαντήσει. Στο τέλος, όλοι πείστηκαν πως, αφού δεν υπάρχει άλλη ζωή, ο καθένας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει σε τούτο τον κόσμο. Ο ίδιος ο ιερέας έδωσε το παράδειγμα, παίρνοντας για γυναίκα του μια πανέμορφη κοπέλα. Επειδή όμως κανένας ιερέας ή επίσκοπος στη χώρα δεν δεχόταν να τους παντρέψει, αναγκάστηκε να διαβάσει την ακολουθία του γάμου μόνος του, στον εαυτό του. Το σκάνδαλο ήταν τεράστιο, αλλά κανείς δεν τολμούσε να μιλήσει. Όλοι οι γιοι των βασιλιάδων ήταν με το μέρος του και θα κατέσφαζαν όποιον προσπαθούσε να μπει εμπόδιο στις ανόσιες πράξεις του. Καημένα παιδιά, τον πίστευαν τυφλά και θεωρούσαν κάθε του λέξη αδιαμφισβήτητη αλήθεια.
Με αυτόν τον τρόπο οι ιδέες του απλώθηκαν παντού και ο κόσμος είχε πάρει την κατηφόρα. Μια νύχτα, όμως, κατέβηκε ένας άγγελος από τον ουρανό και του ανακοίνωσε ότι του απέμεναν μόνο είκοσι τέσσερις ώρες ζωής. Ο ιερέας άρχισε να τρέμει και ζήτησε λίγο παραπάνω χρόνο.
Όμως ο άγγελος ήταν ανένδοτος.
«Τον χρόνο τι τον θέλεις, αμαρτωλέ;» τον ρώτησε.
«Ω, κύριέ μου, λυπήσου τη φτωχή μου ψυχή!» ικέτευσε ο ιερέας.
«Α, μάλιστα! Έχεις ψυχή, λοιπόν;» είπε ο άγγελος. «Και πώς το ανακάλυψες αυτό;»
«Φτερουγίζει μέσα μου από την ώρα που εμφανίστηκες», απάντησε ο ιερέας. «Τι ανόητος που ήμουν, πώς δεν το είχα σκεφτεί νωρίτερα;»
«Όντως, ανόητος», συμφώνησε ο άγγελος. «Σε τι σε ωφέλησε όλη σου η σοφία, όταν δεν μπόρεσε να σου δείξει ότι έχεις ψυχή;»
«Αχ, κύριέ μου», είπε ο ιερέας, «αφού είναι να πεθάνω, πες μου, πόσο γρήγορα θα πάω στον Παράδεισο;»
«Ποτέ», απάντησε ο άγγελος. «Αρνήθηκες την ύπαρξή του».
«Τότε, κύριέ μου, μπορώ να πάω στο Καθαρτήριο;»
«Αρνήθηκες και το Καθαρτήριο. Πρέπει να πας κατευθείαν στην Κόλαση», είπε ο άγγελος.
«Μα, κύριέ μου, αρνήθηκα και την Κόλαση», απάντησε ο ιερέας, «οπότε δεν μπορείς να με στείλεις ούτε εκεί».
Ο άγγελος βρέθηκε σε αμηχανία.
«Λοιπόν», του είπε, «να τι μπορώ να κάνω για σένα. Ή θα ζήσεις άλλα εκατό χρόνια στη γη απολαμβάνοντας κάθε ηδονή και μετά θα ριχτείς για πάντα στην κόλαση, ή θα πεθάνεις σε είκοσι τέσσερις ώρες μέσα σε φρικτούς πόνους και θα περάσεις από το Καθαρτήριο, όπου θα μείνεις μέχρι την Ημέρα της Κρίσης. Αυτό, όμως, με μία προϋπόθεση: να βρεις έστω έναν άνθρωπο που να πιστεύει. Μέσα από τη δική του πίστη θα σου δοθεί χάρη και θα σωθεί η ψυχή σου».
Ο ιερέας δεν χρειάστηκε ούτε πέντε λεπτά για να αποφασίσει. «Προτιμώ τον θάνατο σε είκοσι τέσσερις ώρες», είπε, «ώστε να σωθεί η ψυχή μου στο τέλος».
Ο άγγελος του έδωσε οδηγίες για το τι έπρεπε να κάνει και εξαφανίστηκε.
Αμέσως, ο ιερέας μπήκε στη μεγάλη αίθουσα όπου κάθονταν οι μαθητές του και οι γιοι των βασιλιάδων και τους φώναξε:
«Πείτε μου την αλήθεια και μη φοβηθείτε να με αντικρούσετε. Ποια είναι η πίστη σας; Έχουν οι άνθρωποι ψυχή;»
«Δάσκαλε», απάντησαν εκείνοι, «κάποτε πιστεύαμε ότι οι άνθρωποι έχουν ψυχή. Όμως, χάρη στη διδασκαλία σου, δεν το πιστεύουμε πια. Δεν υπάρχει κόλαση, δεν υπάρχει παράδεισος, δεν υπάρχει Θεός. Αυτή είναι η πίστη μας, γιατί εσύ μας την έμαθες».
Ο ιερέας χλώμιασε από τον τρόμο και φώναξε:
«Ακούστε με! Σας είπα ψέματα. Υπάρχει Θεός και ο άνθρωπος έχει αθάνατη ψυχή. Τώρα πιστεύω όλα όσα αρνιόμουν πριν!»
Όμως η φωνή του πνίγηκε μέσα στα γέλια τους, γιατί νόμιζαν ότι απλώς τους προκαλούσε σε μια ακόμα συζήτηση.
«Απόδειξέ το, δάσκαλε!» φώναζαν γελώντας. «Απόδειξέ το! Ποιος είδε ποτέ τον Θεό; Ποιος είδε ποτέ την ψυχή;»
Όλη η αίθουσα σείστηκε από τα γέλια.
Ο ιερέας σηκώθηκε να τους απαντήσει, αλλά δεν έβγαινε λέξη από το στόμα του. Όλη η ευγλωττία και η δύναμη των επιχειρημάτων του είχαν χαθεί. Το μόνο που μπορούσε να κάνει ήταν να σφίγγει απελπισμένα τα χέρια του και να φωνάζει:
«Υπάρχει Θεός! Υπάρχει Θεός! Κύριε, ελέησε την ψυχή μου!»
Εκείνοι άρχισαν να τον κοροϊδεύουν, επαναλαμβάνοντας τα δικά του λόγια:
«Δείξ' τον μας, λοιπόν! Δείξε μας τον Θεό σου!»
Κι εκείνος έφυγε τρέχοντας, στενάζοντας από την απόγνωση, γιατί κατάλαβε ότι κανείς δεν πίστευε πια. Πώς θα σωζόταν τώρα η ψυχή του;
Ύστερα σκέφτηκε τη γυναίκα του.
«Εκείνη θα πιστεύει», είπε μέσα του. «Οι γυναίκες δεν εγκαταλείπουν ποτέ τον Θεό».
Πήγε να τη βρει, όμως εκείνη του είπε ότι πίστευε μόνο ό,τι της είχε μάθει ο ίδιος και ότι μια καλή σύζυγος οφείλει να πιστεύει πρώτα στον άντρα της, πάνω από οτιδήποτε άλλο στον ουρανό και στη γη.
Τότε τον κυρίευσε η απόλυτη απελπισία. Βγήκε τρέχοντας από το σπίτι και ρωτούσε όποιον έβρισκε μπροστά του αν πιστεύει. Όμως όλοι τού έδιναν την ίδια απάντηση:
«Πιστεύουμε μόνο ό,τι μας δίδαξες εσύ». Οι θεωρίες του είχαν απλωθεί σε ολόκληρη την περιοχή.
Καθώς οι ώρες περνούσαν, κόντευε να τρελαθεί από τον φόβο. Έπεσε χάμω σε μια ερημιά, κλαίγοντας και σπαράζοντας από τον τρόμο, γιατί η ώρα του θανάτου του πλησίαζε γρήγορα.
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, πέρασε από δίπλα του ένα μικρό παιδί.
«Ο Θεός μαζί σου», του είπε το παιδί ευγενικά.
Ο ιερέας πετάχτηκε επάνω.
«Παιδί μου, εσύ πιστεύεις στον Θεό;» ρώτησε.
«Έρχομαι από μια μακρινή χώρα για να μάθω γι' Αυτόν», απάντησε το παιδί. «Μπορείτε, παρακαλώ, να μου δείξετε πού είναι η καλύτερη σχολή της περιοχής;»
«Η καλύτερη σχολή και ο καλύτερος δάσκαλος είναι εδώ κοντά», είπε ο ιερέας και είπε το όνομά του.
«Ω, όχι σε αυτόν τον άνθρωπο!» απάντησε το παιδί. «Μου είπαν ότι αρνείται τον Θεό, τον παράδεισο, την κόλαση, ακόμα και την ψυχή του ανθρώπου επειδή δεν μπορούμε να τη δούμε. Αλλά εγώ θα τον αποστόμωνα εύκολα».
Ο ιερέας το κοίταξε με αγωνία. «Πώς;» ρώτησε.
«Να», είπε το παιδί, «θα τον ρωτούσα: αφού πιστεύει ότι έχει ζωή, μπορεί να μου τη δείξει;»
«Μα αυτό είναι αδύνατον, παιδί μου», είπε ο ιερέας. «Η ζωή δεν φαίνεται. Την έχουμε μέσα μας, αλλά είναι αόρατη».
«Ε, τότε, αφού έχουμε ζωή παρόλο που δεν τη βλέπουμε, μπορεί να έχουμε και ψυχή, παρόλο που είναι κι αυτή αόρατη», απάντησε το παιδί.
Μόλις ο ιερέας άκουσε αυτά τα λόγια, έπεσε στα γόνατα κλαίγοντας από χαρά. Τώρα ήξερε ότι η ψυχή του είχε σωθεί: είχε βρει επιτέλους έναν άνθρωπο που πίστευε. Εξομολογήθηκε στο παιδί όλη την ιστορία του: την κακία, την περηφάνεια και τη βλασφημία του ενάντια στον Θεό, καθώς και το τι του είχε πει ο άγγελος για τον μοναδικό τρόπο σωτηρίας του μέσω της πίστης και της προσευχής ενός πιστού.
«Τώρα, λοιπόν», είπε στο παιδί, «πάρε αυτόν τον σουγιά και κάρφωσέ τον στο στήθος μου. Συνέχισε να με χτυπάς μέχρι να δεις το πρόσωπό μου να χλωμιάζει από τον θάνατο. Και τότε, πρόσεξε καλά: ένα ζωντανό πλάσμα θα πετάξει έξω από το σώμα μου καθώς θα ξεψυχώ, και τότε θα καταλάβεις ότι η ψυχή μου ανέβηκε στον Θεό. Μόλις το δεις αυτό, τρέξε αμέσως στη σχολή μου και φώναξε όλους τους μαθητές μου να έρθουν να δουν ότι η ψυχή του δασκάλου τους άφησε το σώμα του. Να καταλάβουν ότι όλα όσα τους δίδαξα ήταν ένα ψέμα, γιατί υπάρχει Θεός που τιμωρεί την αμαρτία, υπάρχει Παράδεισος και Κόλαση, και ο άνθρωπος έχει αθάνατη ψυχή, προορισμένη για την αιώνια ευτυχία ή την αιώνια καταδίκη».
«Θα προσευχηθώ για να βρω το κουράγιο να το κάνω», είπε το παιδί.
Γονάτισε και προσευχήθηκε. Όταν σηκώθηκε, πήρε τον σουγιά και τον κάρφωσε στην καρδιά του ιερέα. Τον χτυπούσε ξανά και ξανά, κατακρεουργώντας τις σάρκες του. Όμως ο ιερέας παρέμενε ζωντανός μέσα σε φρικτούς πόνους, γιατί δεν μπορούσε να πεθάνει πριν συμπληρωθούν οι είκοσι τέσσερις ώρες.
Στο τέλος, το μαρτύριο φάνηκε να τελειώνει και το πρόσωπό του πάγωσε στην ακινησία του θανάτου. Τότε το παιδί, που περίμενε, είδε ένα πανέμορφο ζωντανό πλάσμα με τέσσερα κάτασπρα φτερά να βγαίνει από το σώμα του νεκρού, να υψώνεται στον αέρα και να φτερουγίζει γύρω από το κεφάλι του.
Έτρεξε αμέσως και έφερε τους μαθητές. Μόλις το αντίκρισαν, κατάλαβαν όλοι ότι ήταν η ψυχή του δασκάλου τους. Παρακολουθούσαν με δέος και θαυμασμό, μέχρι που το πλάσμα χάθηκε ψηλά στα σύννεφα.
Αυτή ήταν η πρώτη πεταλούδα που εμφανίστηκε ποτέ στην Ιρλανδία. Και από τότε, όλοι ξέρουν ότι οι πεταλούδες είναι οι ψυχές των πεθαμένων που περιμένουν τη στιγμή που θα μπουν στο Καθαρτήριο, για να περάσουν μέσα από τη δοκιμασία στην κάθαρση και την ειρήνη.
Οι σχολές της Ιρλανδίας ερημώθηκαν εντελώς μετά από αυτό. Ο κόσμος έλεγε: «Τι νόημα έχει να πηγαίνεις τόσο μακριά για να σπουδάσεις, όταν ο πιο σοφός άνθρωπος σε ολόκληρη την Ιρλανδία δεν ήξερε αν είχε ψυχή μέχρι τη στιγμή που κόντεψε να τη χάσει, και σώθηκε στο τέλος χάρη στην απλή πίστη ενός μικρού παιδιού;»
