Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

Αρχή της Ινδίκτου


 

Η πρώτη Σεπτεμβρίου είναι η αρχή της νέας χρονιάς για το Εκκλησιαστικό Έτος, ονομάζεται δε αρχή της Ινδίκτου. Μια τέτοια μέρα, νομίζω πως δε θα γράψω κάτι θεολογικό. Ή ίσως να γράψω και κάτι πολύ θεολογικό. Ποτέ δε ξέρεις τι είναι τελικά θεολογικό, τι κρύβει μέσα του κάτι από τον Θεό, και τι όχι. Πολλές φορές κείμενα για καθημερινά πράγματα είναι πολύ πιο θεολογικά από αντίστοιχα γεμάτα αγίους και θεολογικούς όρους. 

Σκέφτομαι τη ζωή λοιπόν. Τη ζωή μας την καθημερινή. Ας μη γελιόμαστε. Είναι απαίσια. Όλη μέρα τρέχουμε εδώ κι εκεί για τις δουλειές μας, ένα σωρό υποχρεώσεις μας κυνηγάνε, από τους ανθρώπους που βλέπουμε ελάχιστους συμπαθούμε και πολλούς αντιπαθούμε. Πολλές φορές αυτοί που μας δημιουργούν πρόβλημα είναι οι πολύ στενοί συγγενείς μας. Παλιοί φίλοι μας προδίδουν. Ο έρωτας είναι ένα παιχνίδι που μοιάζει με τη ρώσικη ρουλέτα, έτοιμος να μας πυροβολήσει. 

Και όμως όλα αυτά που περιέγραψα παραπάνω είναι όμορφα. Και είναι όμορφα γιατί μέσα από απογοητεύσεις, πληγές, πόνους και στενοχώριες μας οδηγούν σε πιο όμορφες καταστάσεις. Σε στιγμές απίστευτης χαράς και γλυκύτητας. 

Οι οποίες κρατάνε λίγο και κάποιες φορές μετατρέπονται κι αυτές σε νέες πληγές και απογοητεύσεις. 

Αλλά δε πειράζει. Γιατί και πάλι θα οδηγηθούμε σε κάτι όμορφο. Κι ας μας πληγώσει κι αυτό. 

Το θέμα είναι, ότι η ζωή δε μπορεί να βιωθεί με φόβο μη και πληγωθούμε ή στενοχωρηθούμε. Που προφανώς και θα το πάθουμε. Η ζωή βιώνεται με ορμή και με ζωντάνια. 

Ας πληγωθούμε. Ας στενοχωρηθούμε. Ας πέσουμε σε νύχτα χωρίς αστέρια και χωρίς φεγγάρι. Πάλι θα ανατείλει το επόμενο πρωί. Αν διστάζουμε από το φόβο της απογοήτευσης θα αφήσουμε τη ζωή να περάσει άσκοπα τελικά. Κρίμα είναι. 

Ξεκινάει μια νέα χρονιά. Ας τη χαρούμε. Με τα λίγα καλά της και τα πολλά της άσχημα. Ακόμα και αυτή η αναλογία είναι αρκετή για να καταλάβουμε την ομορφιά της καθημερινότητάς μας. Στο κάτω κάτω ακόμα αναπνέουμε και ακόμα ακούμε τα κελαηδίσματα των πουλιών και τις κόρνες των αυτοκινήτων. Ας το ευχαριστηθούμε!

Κοραής και Ρήγας

 


Απόσπασμα από την εισαγωγή του Γ. Καραμπελιά στο βιβλίο, Εξέγερση και Μελαγχολία των Michael Löwy – Robert Sayre (Εναλλακτικές Εκδόσεις)


Το μεγαλύτερο μέρος του 20ού αιώνα στην Ελλάδα, ιδιαίτερα μετά το 1922 έως και τη δεκαετία του ’80, θα είναι αντιρομαντικό και νεωτεριστικό, σε αντίθεση με τον 19ο αιώνα που θα χαρακτηριστεί μάλλον «ρομαντικός»[1]. Πράγματι, κατά τον 19ο αιώνα, η προσδοκία της εθνικής ολοκλήρωσης και οι απόπειρες να συγκροτηθεί ένα «εθνικό παρελθόν» για ένα λαό που μόλις έβγαινε από αφάνεια αιώνων, αποτελούσαν το ισχυρότερο κίνητρο για την ανάδυση της ρομαντικής ευαισθησίας, έστω και αν ως ρομαντικές θα καταγραφούν από το ευρύ «πεπαιδευμένο κοινό» αρχικώς μόνον οι ωχρές μιμήσεις των παρισινών ρευμάτων του ρομαντισμού της εποχής του ορλεανισμού και της Παλινόρθωσης. Ωστόσο, όπως παρατηρεί στην εξαιρετική μελέτη του για τον ελληνικό ρομαντισμό ο Κ.Θ. Δημαράς, ο ρομαντισμός, ή έστω η ρομαντική διάθεση, εκφράζεται ακόμα και στο τόσο «κλασικιστικό» δημοτικό τραγούδι, σε ό,τι αφορά την άρνηση της συμβατικής ζωής:


Να’χα τα βράχια αδέρφια μου, τα δέντρα συγγενάδια


Να με κοιμούν οι πέρδικες, να με ξυπνάν τ’ αηδόνια…


ή τη μελαγχολική ροπή:


…τούτ’ η γης που την πατούμε όλοι μέσα θε να μπούμε[2]


Στην πραγματικότητα, ένας από τους πρώτους εκφραστές της ρομαντικής διάθεσης υπήρξε ο Ρήγας Φεραίος˙ το 1790 θα μεταφράσει και θα δημοσιεύσει το «Σχολείον των ντελικάτων εραστών», όπου εμφανίζονται όλα τα τυπικά ρομαντικά χαρακτηριστικά: «Μα εσύ, καρδιά μ’ θλιμμένη,/ πώς είσαι κατοικημένη/ και βαστάς τόσον καιρόν;» ή αλλού: «Η δική σου η αγάπη μ’ έκανε να στερηθώ/ κάθε ηδονήν του κόσμου,/ και το παν να αρνηθώ/»[3]. Και ποιος δεν θυμάται τον περίφημο επαναστατικό ύμνο που είχε μεταφράσει ο Ρήγας, «Κόψε το ρόδο πριν μαραθεί!». Στη συνέχεια ρομαντικοί δεν θα είναι μόνο οι Φαναριώτες ποιητές, που θα χαρακτηριστούν τέτοιοι, αλλά η ρομαντική (και προρομαντική) διάθεση θα κυριαρχεί στον Κάλβο και στον Σολωμό. Γράφει πάλι ο Δημαράς: «Οι οπαδοί του ελληνικού Διαφωτισμού γνώριζαν μια φλόγα, την φλόγα του νου. Ο Σολωμός μάς θυμίζει πως “είναι δύο φλόγες”: “μια στο νου, άλλη στην καρδιά”. Το ιδανικό του αρχίζει να διαγράφεται από τώρα˙ να ενώσει τις δύο φλόγες, να συνθέσει. Το ίδιο αργότερα θα δοκιμάσει να κάνει και με την τέχνη του, σμίγοντας τα ρομαντικά και τα κλασικά στοιχεία “εις είδος μιχτό, αλλά νόμιμο”»[4].


Η ιδεολογία του διαφωτισμού και του κλασικισμού θεωρούσε τη νεώτερη Ελλάδα αναβίωση της αρχαίας, τους δε Μακεδόνες και Βυζαντινούς ως κατακτητές, στο ίδιο επίπεδο με τους Ρωμαίους και τους Οθωμανούς. Η αντίληψη αυτή υπήρξε απόλυτα κυρίαρχη έως τον Κοραή και τα πρώτα χρόνια ζωής του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Θα γράψει ο Κοραής: «Οι Μακεδόνες(…) επροχωρούσαν καθημέραν εις την κατάλυσιν της ελευθερίας [της Ελλάδας]… Μετά την Μακεδονικήν δεσποτείαν έπεσαν υποκάτω εις των Ρωμαίων την εξουσίαν και τέλος στους Τούρκους»[5]. Γράφει γι’ αυτό ο Κ.Θ. Δημαράς: «Αυτή λοιπόν είναι η ιδεολογία του ελληνισμού ως τα χρόνια 1839, 1840, 1841. Η Ελλάδα είναι η Ελλάδα, κληρονόμος και διάδοχος του αρχαίου κόσμου, άσχετη από ο,τιδήποτε έζησε στα χώματά της…»[6]. Ο ρομαντισμός όμως θα απαντήσει με τον Παπαρρηγόπουλο και τον Ζαμπέλιο[7] και θα κυριαρχήσει στην ιστοριογραφία, από το 1850 και ύστερα, αποκαθιστώντας την ενότητα του ελληνικού έθνους, από την αρχαιότητα και τους Μακεδόνες, ως ελληνικό φύλο, μέχρι τη σύγχρονη εποχή, περνώντας από το Βυζάντιο. Στην πολιτική, η Μεγάλη Ιδέα[8] της «επιστροφής» του ελληνισμού, από τον ύστερο Κωλέττη έως τη Μικρασιατική Καταστροφή, θα στοιχειώνει τα όνειρα και τις επιθυμίες των Ελλήνων και θα παραμένει το κυρίαρχο ρεύμα του αιώνα, όσο και αν ο τρικουπικός εκσυγχρονισμός θα του αμφισβητεί την πρωτοκαθεδρία. Τούτος ο «αποκαταστασιακός» και ταυτόχρονα «επαναστατικός» ρομαντισμός θα εκφράζεται σε όλη την έκταση του πολιτικού φάσματος. Από τους «συντηρητικούς» έως τους επαναστάτες ακτιβιστές –από τον Ανδρέα Ρηγόπουλο, τον Παναγιώτη Πανά[9] και τους Επτανήσιους ριζοσπάστες ως τον σοσιαλιστή Σταύρο Καλλέργη. Εθνική, κοινωνική και ατομική απελευθέρωση θα συνδυάζονται στους ρομαντικούς ριζοσπάστες και θα συνεχίσουν να επιβιώνουν μετά το γύρισμα του αιώνα στις ρομαντικές φιγούρες του Περικλή Γιαννόπουλου ή του Ίωνα Δραγούμη. Οι εξίσου παρούσες στη σκέψη του 19ου αιώνα τάσεις προς τον εκδυτικισμό και τον ορθολογισμό θα διαπλέκονται με τις κυρίαρχες ρομαντικές τάσεις.


Όμως, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και τον οριστικό ενταφιασμό των ονείρων της Μεγάλης Ελλάδας, κυριαρχεί ένας πικρόχολος και διαψευσμένος ρεαλισμός· «νέα εθνική ιδέα» γίνεται αποκλειστικά η δίψα και η επιθυμία «να φθάσουμε τη Δύση». Οι κριτικές του εργαλειακού ορθολογισμού που κυριαρχούσαν στο φιλοσοφικό πεδίο στην ύστερη Δύση, ή ακόμα περισσότερο τα ρεύματα της «επιστροφής» στο παρελθόν, έμοιαζαν εντελώς ξένα προς το κυρίαρχο ιδεολογικό και πνευματικό τοπίο της χώρας. Ο αριστερός και φιλελεύθερος διαφωτισμός θα επιβληθούν χωρίς σχεδόν καμία αμφισβήτηση μέχρι τη δεκαετία του ’60. Ακόμα και στον θρησκευτικό χώρο, η ηγεμονία των ευσεβιστικών «κοσμικών» οργανώσεων θα εμποδίζει την ανάδειξη μιας ορθόδοξης «ρομαντικής» πνευματικότητας[10]. Οι Έλληνες – κυρίως οι μη καλλιτέχνες διανοούμενοι και οι πολιτικοί– ήταν παραδομένοι ψυχή τε και σώματι στην αγωνιώδη αναζήτηση της μοντερνικότητας. Ίσως γιατί οι δεσμοί μας με την Ανατολή είχαν κοπεί τόσο ριζικά και αμετάκλητα μετά το 1922, ίσως γιατί η παραδοσιακή κοινωνικότητα εξακολουθούσε να επιβιώνει στην επαρχία και εν μέρει στις πόλεις, έτσι ώστε η έλλειψή της δεν είχε γίνει ακόμα αισθητή[11], ίσως γιατί η ελληνική αριστερά, τόσο κυρίαρχη ιδεολογικά μετά τον πόλεμο, υπήρξε ένας φοβερός μηχανισμός εκσυγχρονισμού και εκνεωτερίκευσης.


Ωστόσο, στους τομείς της τέχνης –και της φιλοσοφίας μεταγενέστερα– θα συναντήσουμε μορφές που αποπειράθηκαν να αντισταθούν σε έναν τυφλό εκδυτικισμό ή σε μια τυφλή πίστη στον ορθολογισμό. Καλλιτέχνες και διανοούμενοι, του ευρύτερου ελληνισμού συνήθως, κοσμοπολίτες με βαθύτατη γνώση της Δύσης, θα δοκιμάσουν ένα εγχείρημα σύνθεσης ορθολογισμού και ρομαντισμού (και παρεμπιπτόντως της ελληνικότητας). Ο Καβάφης και ο Πικιώνης, ο Τσαρούχης ή ο Παρθένης και ο Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Σικελιανός, ο Καζαντζάκης, ο Ελύτης, θα επιχειρήσουν μια «ρομαντική» ή ακόμα και υπερρεαλιστική κριτική της Δύσης, συνδυασμένη για πολλούς από αυτούς με μια «επιστροφή» στην ελληνικότητα, ακριβώς γιατί είχαν ήδη διανύσει τον δρόμο προς τη Δύση. Ιδού πως εξέφραζε ο Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας αυτή τη νέα συνείδηση της γενιάς του: «Με τη συνεχή καλλιέργεια αυτής της ιδέας άρχισε να εισχωρή το αίτημα της γνησιότητος και της Ελληνικότητος μέσα στις πλαστικές τέχνες… Οι δυσκολίες της μεταβολής ή της αναπροσαρμογής των στοιχείων μιας πλαστικής γλώσσας όπως την ξέρουμε, όπως την έχουμε συνηθίση ή όπως την έχουμε εκμάθει αποτελεί κάτι το δυσκολοκατόρθωτο. Ούτε και θα υπήρχε σε μας τέτοιο πρόβλημα, τουλάχιστον σ’ αυτή τη μορφή, αν η εξέλιξή μας είχε γίνη φυσιολογικά από τους βυζαντινούς χρόνους. Η δουλεία απέκοψε την εσωτερική εξέλιξη και συγχρόνως μας απέκοψε από την εξέλιξη των άλλων. Το ελεύθερο κράτος εν σπουδή, για να κερδίσει τον χαμένο χρόνο, δεν ενδιαφέρθηκε να μάθη εάν υπήρχε καιρός να ωριμάση η εσωτερική μας οντότητα σύμφωνα με τα δικά της αιτήματα. Ποδοπατήσαμε τον εαυτό μας με αδιαφορία, κυνηγώντας μια χίμαιρα που κι αν την φθάναμε, δεν είχε να μας προσφέρη τίποτε το πνευματικώς αξιόλογο… Αυτούς τους σκοπέλους έπρεπε να αποφύγομε πάση θυσία: την επιστροφή σε νεκρούς τύπους και την άγνοια των αρχών που δημιούργησαν αυτούς τους τύπους. Επί πλέον έπρεπε το κύριο ελάττωμά μας: την έλλειψη συνοχής στην παράδοσή μας και την απομόνωσή μας από τη Δυτική Αναγέννηση να το μετατρέψομε σε προτέρημα».[12]


Μετά τη δεκαετία του ’60 και κατ’ εξοχήν του ’70, το ρεύμα ενός καταστροφικού εκσυγχρονισμού θα εκχερσώσει πόλεις, χωριά και συνειδήσεις. Όπως είπε ο Κορνήλιος Καστοριάδης, «μέσα σε τριάντα χρόνια καταστράφηκε μια παράδοση χιλιετιών». Τα χωριά μας γκρεμίστηκαν και αντικαταστάθηκαν από κουτιά, οι γειτονιές θανατώθηκαν από τις πιο άθλιες και αποξενωτικές πολυκατοικίες. Η ταχύτητα του παρασιτικού εκσυγχρονισμού ήταν τόσο μεγάλη και σαρωτική ώστε οι καταστροφές δεν μπορούν καν να συγκριθούν με τις αντίστοιχες διαδικασίες στη Δύση που διήρκεσαν αιώνες.


https://ardin-rixi.gr/archives/259566

Joachim Witt - Propaganda

 


Κυριακή 30 Αυγούστου 2026

Κυριακή ΙΓ Ματθαίου - Μαράν Αθά

 


Μαράν αθά. Μια μικρή αραμαϊκή φράση χρησιμοποιεί ο Απόστολος Παύλος στη σημερινή επιστολή. Μία φράση η οποία ήταν πολύ γνωστή στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες. 

Μαράν αθά σημαίνει ο Κύριος έρχεται ως Κριτής και αφορά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου την οποία περίμεναν με μεγάλη λαχτάρα οι τότε χριστιανοί. 

Με λαχτάρα, επαναλαμβάνω. όχι με φόβο, όχι με τρόμο, όπως πολλές φορές συναντάμε σήμερα σε κάποιες ομάδες αλλά με προσμονή. Και όλη τους η ζωή, η λατρευτική και η πνευματική περιστρεφόταν γύρω από την προσμονή αυτή. 

Ο Χριστός έρχεται ως Κριτής στο τέλος του κόσμου αλλά και στο τέλος της ζωής του κάθε Χριστιανού. Κι ενώ αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει έναν κάποιο φόβο ως και τρόμο σε κάποιον άνθρωπο, αυτό δεν ίσχυε και ελπίζω ότι δεν ισχύει και τώρα για τους χριστιανούς. 

Δεν ίσχυε γιατί δεν θα ερχόταν κάποιος άγνωστος. Θα ερχόταν Αυτός που είναι ήδη εδώ. Γιατί ο Κύριος έρχεται σε κάθε Κυριακάτικη Θεία Λειτουργία, ο Χριστός είναι εδώ κάθε φορά που τελείται το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. 

Και φυσικά όταν έρθει η ώρα να παραδώσουμε τη ψυχή μας για να κριθεί, σε ποιον άλλον θα ήταν προτιμότερο να τη παραδώσουμε αν όχι στον Κύριο; Σε Εκείνον που ήρθε, καταδέχτηκε να γίνει άνθρωπος και να θυσιαστεί για τις αμαρτίες μας; Αν ήταν τέτοιος ο έρωτάς Του για τους ανθρώπους, υπάρχει καλύτερος κριτής για την ψυχή μας την ώρα του θανάτου; 

Και υπάρχει άραγε καλύτερος κριτής για την ανθρωπότητα όλη; Αυτός που είναι η πηγή τους ελέους, της αγάπης και της δικαιοσύνης, δεν είναι ο καλύτερος δυνατός κριτής για όλους μας; 

Ναι λοιπόν! Ο Κύριος θα έρθει. Ο Κύριος έχει ήδη έρθει! Και όσοι Τον αγαπάμε περιμένουμε με αγωνία να τον συναντήσουμε! Γι' αυτό αγωνιζόμαστε, γι' αυτό αγρυπνούμε, γι' αυτό προσευχόμαστε. Όχι με φόβο αλλά με λαχτάρα για να δούμε το γλυκύτατο πρόσωπό του. 

Μαράν αθά, λοιπόν! Ή για να χρησιμοποιήσω τη φράση του Ιωάννη του Θεολόγου στην Αποκάλυψη, Έρχου Κύριε!

Aerial Ruin - How Far

 


Σάββατο 29 Αυγούστου 2026

Πέθανε ο Ράτκο Μλάντιτς

 


https://www.rizospastis.gr/story.do?id=13395316

Πέθανε χθες σε ηλικία 83 ετών στη Χάγη όπου εξέτιε ποινή ισόβιας κάθειρξης ο πρώην στρατιωτικός ηγέτης των Σερβοβόσνιων, Ράτκο Μλάντιτς.


Ο Μλάντιτς είχε συλληφθεί τον Μάη του 2011, μετά από 16 χρόνια αναζήτησης, και κρατούνταν στις φυλακές του Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης, το οποίο στήθηκε από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις που διαμέλισαν και αιματοκύλισαν την πρώην ενιαία Γιουγκοσλαβία. Είχε κατηγορηθεί και καταδικαστεί από το παραπάνω κατασκεύασμα του ΝΑΤΟ για «γενοκτονία και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας κατά τον πόλεμο της Βοσνίας 1992 - 1995», την ίδια περίοδο που οι ιμπεριαλιστές και οι αστικές κυβερνήσεις αιματοκυλούσαν τα Βαλκάνια.


Η αποτομή της κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου

 


Ο δίκαιος μιλά και στηλιτεύει τα κρίματα των φαύλων. Μα οι φαύλοι είναι ισχυροί, έχουν εξουσία. Ο δίκαιος φυλακίζεται για να ξεπληρωθεί ένας αισθησιακός χορός. Τελικά το κεφάλι του αγίου είναι αυτό που θα κοπεί. 

Από τη μία είναι η πνευματική θεώρηση της ζωής. Η ανάγκη να ειπωθεί η αλήθεια, το σωστό, το δίκαιο, με οποιοδήποτε κόστος. Η άρνηση της υποχώρησης μπροστά στο θάνατο. Αφού ο θάνατος δεν μοιάζει τρομακτικός  μπροστά στην αγάπη του Θεού. 

Και από την άλλη η οπτική του κόσμου. Η εξουσία, η ασυδοσία, η λαγνεία. Μια ψεύτικη ελευθερία και μια ψευδαίσθηση ισχύος. 

Η Αυτοκρατορία έπεσε. Οι βασιλιάδες της ξεχάστηκαν. Ο λόγος του Ιωάννη του Προδρόμου είναι ακόμη εδώ. Και όχι μόνο αυτό. Ο θάνατός του, το μαρτύριό του, έγινε ο σπόρος, έγινε το άνοιγμα του δρόμου για να έρθει και να διδάξει ο Χριστός. 

Ο κόσμος ακόμα νομίζει ότι νίκησε. Καμώνεται πως αγνοεί τον Ουρανό. Πίνει το πικρό ποτήρι του θανάτου και το γιορτάζει ως ζωή. Κάνει το δηλητήριο, νέκταρ.  

Όμως τίποτα από αυτά που νόμιζαν ότι ισχύουν δεν ισχύει πια. Ο θάνατος και η κοσμική εξουσία δεν έχουν πια παρά μόνο τη δύναμη που τους δίνουν αυτοί που παραμένουν δέσμιοί τους. 

Όσοι ζητούν τον Θεό πλέον δεν είναι δέσμιοι. Ζουν έναν καινούριο κόσμο. Μια άλλη ζωή. Γιατί με την αποτομή της κεφαλής του Ιωάννου του Βαπτιστού ξεκινά το χαρμόσυνο κήρυγμα του Χριστού. Ήγγικεν γαρ η Βασιλεία των Ουρανών. 

Joachim Witt - Schwör mir

 


Παρασκευή 28 Αυγούστου 2026

Μωϋσής ο Αιθίοπας

 


Ο Όσιος Μωϋσής ο Αιθίοπας ήταν ο πιο τρομερός ληστής της εποχής του. Εξαιρετικά δυνατός και πολύ άγριος. Ένας κακοποιός ανελέητος. Κάποτε κολύμπησε βράδυ κάθετα στο ποτάμι, με ένα μαχαίρι στα δόντια του για να φτάσει απέναντι και να πάρει εκδίκηση από έναν βοσκό που τον είχε καταδώσει. Αυτός ο άνθρωπος, όταν γνώρισε τους Ασκητές της Ερήμου κι ακολούθησε κι αυτός τον δρόμο τους  άλλαξε τόσο πολύ που κάποτε έγινε το εξής: Ένας αδελφός της σκήτης είχε κάνει κάποιο παράπτωμα και οι υπόλοιποι ασκητές ήθελαν να τον δικάσουν και να τον τιμωρήσουν. Ο Μωϋσής δεν εμφανίστηκε και πήγαν να τον φωνάξουν. Τελικά εμφανίστηκε κουβαλώντας ένα καλάθι γεμάτο άμμο, η οποία όμως έτρεχε σε όλη τη διαδρομή από τα ανοίγματα του καλαθιού. Όταν οι άλλοι μοναχοί τον ρώτησαν τι κουβαλάει, απάντησε ότι κουβαλά τις αμαρτίες του και ήρθε να δικάσει την αμαρτία ενός άλλου αδελφού του. Τότε όλοι κατάλαβαν και συγχώρησαν τον αδελφό τους. 

Πόσο δρόμο διένυσε αυτός ο άνθρωπος που από φόβος και τρόμος των κτηνοτρόφων και των εμπόρων, έγινε ο πλήρης συγχωρητικότητας ασκητής; Και πόσο πιο ελάχιστο δρόμο αρνούμαστε να διανύσουμε εμείς; Μάλιστα, είμαι βέβαιος ότι οι περισσότεροι άνθρωποι, πιο εύκολα θα ακολουθούσαν τον αιμοσταγή ληστή Μωϋσή, παρά τον συγχωρητικό ασκητή. Πολλοί τον δεύτερο Μωϋσή, θα τον κορόιδευαν και θα τον περιγελούσαν. Ας είναι. Φτιάχνουμε τον κόσμο που μας αξίζει μέσα από τις αποφάσεις και τις ιδέες που σχηματίζουμε στο κεφάλι μας και τις πράξεις που επιλέγουμε να κάνουμε. Και μετά ψάχνουμε κάπου να ρίξουμε τις ευθύνες για το χάλι που δημιουργείται...

The Sisters of Mercy - Gimme Shelter

 


Κυριακή 23 Αυγούστου 2026

Κυριακή ΙΒ Ματθαίου

 


Μας λέει σήμερα το αποστολικό ανάγνωσμα πως ο Χριστός άδειασε τον εαυτό του, παίρνοντας τη μορφή δούλου και γενόμενος όμοιος με τους ανθρώπους· και, αφού παρουσιάστηκε ως άνθρωπος, ταπείνωσε τον εαυτό του και έγινε υπάκουος μέχρι τον θάνατο, και μάλιστα μέχρι τον θάνατο πάνω στον σταυρό.

Ο Χριστός, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, ο προαιώνιος Λόγος, καταδέχτηκε όχι απλά να πάρει την ανθρώπινη μορφή αλλά να γίνει άνθρωπος με όλες τις δεσμεύσεις και τους περιορισμούς που σήμαινε αυτό. 

Τέτοια ήταν η ταπείνωσή Του. Τέτοια η υπακοή Του. Τις οποίες επέλεξε ελεύθερα. 

Εμείς σήμερα που είμαστε όπως λέμε πιστοί Του και μαθητές Του, έχουμε έστω ένα κόκκο από αυτή τη ταπείνωση; 

Υπάρχει άραγε καθηγητής που να ακούει και να προσπαθεί να μάθει από τον μαθητή; Υπάρχει κληρικός που να ακούει τι του λέει ένας λαϊκός ώστε να βελτιώσει κάποια πράγματα; Υπάρχει γιατρός που να σκέφτεται τη πιθανότητα να έχει κάνει λάθος; Αξιωματικός που να αφουγκράζεται τους στρατιώτες του; 

Βλέπετε, όλη μας η ζωή είναι δομημένη πάνω σε αξιώματα. Σε θέσεις. Πάνω σε αλάθητα. Πάνω στην εικόνα του παντογνώστη, του ικανού για όλα. Πάνω σε όλα αυτά που ο ίδιος ο Χριστός τα εγκατέλειψε για να γίνει άνθρωπος. 

Ο απόστολος Παύλος μας λέει να έχουμε το φρόνημα του Χριστού. Να μην περηφανευόμαστε και να μη θεωρούμε πως είμαστε ό,τι πιο καταπληκτικό έχει περπατήσει πάνω στη Γη, γιατί αυτό πιστεύουμε ο καθένας για τον εαυτό του κι ας μη το λέμε πάντα δυνατά. Να μη θεωρούμε πως ο κόσμος γυρίζει γύρω μας. Και πώς τολμάμε άραγε να το πιστεύουμε αυτό από τη στιγμή που ο ίδιος ο Χριστός θυσιάστηκε γι' αυτόν τον κόσμο; 

Κι όμως, εμείς, που δε φτάνουμε ούτε στο ένα μυριοστό τον Κύριο, θεωρούμε τον εαυτό μας στη πράξη, ανώτερο από τον Χριστό. Έτσι ζούμε, έτσι φερόμαστε. Και αν χρειαστεί, βρίσκουμε και διάφορες δικαιολογίες για να πούμε πως είναι δίκαιο αυτό. 

Ο Κύριος όμως άλλο παράδειγμα έδωσε. Άλλο τρόπο ζωής. Και αυτός είναι ο μόνος δρόμος για να είναι κάποιος πράγματι χριστιανός. 

Ας πάρουμε όσο υψηλές θέσεις θέλουμε, ας φορέσουμε χρυσαφικά και υφάσματα ακριβά. Ας βάλουμε και κορώνα στο κεφάλι μας και ας φερόμαστε σαν κακομαθημένοι πρίγκηπες και πριγκίπισσες. Καμία πραγματική αξία δεν θα έχουμε. Και όταν στον δρόμο μας βρεθεί κάποιος αληθινά ταπεινός άνθρωπος, τότε θα ντροπιαστούμε. 

Ας αφήσουμε τον Θεό να μας δοξάσει. Να μη δοξάζουμε τον εαυτό μας. Δεν αξίζει στο δημιούργημα του Θεού τέτοια γελοιοποίηση.

Manowar - Spirit Horse of the Cherokee

 


Σάββατο 22 Αυγούστου 2026

Helloween - The Time of the Oath

 


Με τέτοιους φίλους...

 


Με έπιασαν τις προάλλες τα ψυχολογικά μου και δύο πρόσωπα διαφορετικά, που με γνωρίζουν πολλά χρόνια, πάνω από είκοσι, μου έδωσαν δύο καταπληκτικές συμβουλές. Η μία ήταν να πάω τριήμερο και οι άλλοι να βγω έξω, να δω κόσμο, να αλλάξω παραστάσεις. Εν τω μεταξύ εγώ ακούω για τριήμερο και βγάζω μπιμπίκια. Ένας από τους λόγους που μου αρέσει που είμαι παπάς είναι ότι στα τριήμερα πάντα δουλεύω αφού οι αργίες αυτές συνδυάζονται με θρησκευτικές γιορτές. Εγώ που θεωρώ πως και μία εβδομάδα να πας κάπου είναι χαμένος χρόνος. Η άλλη όμως ήταν ακόμη καλύτερη σαν συμβουλή. Να βγω, να αλλάξω παραστάσεις. Αυτό μάλιστα. Που όλα μου τα ψυχολογικά οφείλονται στο ότι έχω επαφή με κόσμο. Που η αλλαγή παραστάσεων είναι ότι ο αγιασμός για τους βρικόλακες. Που έφτιαξα ολόκληρο σενάριο στα νιάτα μου πως έφαγα πολλές ντομάτες και με έπιασε κόψιμο για να μη βγω έξω Σάββατο βράδυ. Που περιμένω να βρω κανένα εντελώς ερημικό μέρος(με έμφαση στο εντελώς) για να αποσυρθώ εκεί. Πραγματικά, δίνετε συμβουλές. Κακώς τις δίνετε γιατί είστε τούβλα αλλά τουλάχιστον, αφού δεν κρατιέστε, κάντε τον κόπο να δώσετε συμβουλές με βάση τον χαρακτήρα του άμοιρου που θα τις ακούσει και όχι με τον δικό σας! Ε, αυτά για σήμερα...Άντε στο καλό τώρα!

Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026

Βασιλειών Α - κεφ. 12

 


1Τότε είπε ο Σαμουήλ σ’ όλους τους Ισραηλίτες: «Βλέπετε, έκανα όλα όσα μου ζητήσατε και σας έδωσα βασιλιά. 2Από ’δω κι εμπρός ο βασιλιάς θα είναι αρχηγός σας. Εγώ ήμουν αρχηγός σας από τα νιάτα μου μέχρι σήμερα. Τώρα πια γέρασα και άσπρισα, αφού οι γιοι μου είναι πια μεγάλοι όπως κι εσείς. 3Εδώ είμαι· κατηγορήστε με ενώπιον του Κυρίου και μπροστά στον εκλεκτό του. Τίνος πήρα το βόδι ή τίνος πήρα το γαϊδούρι; Ποιον αδίκησα ή ποιον καταπίεσα και από ποιον δωροδοκήθηκα για να κάνω τα κλειστά μάτια; Θα σας δώσω πίσω ό,τι σας έχω πάρει».

4Αυτοί απάντησαν: «Ούτε μας αδίκησες ούτε μας καταπίεσες, ούτε δέχτηκες να δωροδοκηθείς από κανέναν».

5Ο Σαμουήλ τους είπε: «Σήμερα ας είναι μάρτυράς μου απέναντί σας ο Κύριος και ο εκλεκτός του, ότι δεν έχετε τίποτε να με κατηγορήσετε».

Και είπαν: «Ας είναι μάρτυρας».

6Τους είπε ακόμη ο Σαμουήλ: «Ας είναι μάρτυράς μου ο Κύριος, που ανέδειξε το Μωυσή και τον Ααρών, και έβγαλε τους προγόνους σας από την Αίγυπτο. 7Τώρα σταθείτε να λογαριαστώ μαζί σας ενώπιον του Κυρίου και να σας αναφέρω όλα τα θαυμαστά έργα του Κυρίου, που έκανε για σας και στους προγόνους σας. 8Όταν ο Ιακώβ και οι γιοι του έφτασαν στην Αίγυπτο, οι Αιγύπτιοι τους υποδούλωσαν. Κι όταν οι πρόγονοί σας φώναξαν στον Κύριο για βοήθεια, αυτός έστειλε το Μωυσή και τον Ααρών και τους έβγαλαν από την Αίγυπτο και τους έφεραν να κατοικήσουν σ’ αυτόν εδώ τον τόπο. 9Μετά όμως οι πρόγονοί σας λησμόνησαν τον Κύριο το Θεό τους, κι αυτός τους παρέδωσε στον Σίσερα, αρχιστράτηγο της Ασώρ, στους Φιλισταίους και στο βασιλιά της Μωάβ, οι οποίοι πολέμησαν εναντίον τους. 10Τότε επικαλέστηκαν πάλι τον Κύριο και είπαν: “Κύριε, αμαρτήσαμε, γιατί σε εγκαταλείψαμε και λατρέψαμε τα είδωλα του Βάαλ και τις Αστάρτες! Αλλά τώρα ελευθέρωσέ μας από τους εχθρούς μας, και θα λατρεύουμε εσένα”. 11Τότε ο Κύριος έστειλε τον Ιερουβάαλ, τον Βεδάν, τον Ιεφθάε κι εμένα και σας ελευθέρωσε από τους γύρω εχθρούς σας και ζήσατε με ασφάλεια στη χώρα. 12Αλλά όταν είδατε ότι ο Ναχάς, βασιλιάς των Αμμωνιτών, ήρθε να σας πολεμήσει, μου είπατε: “θέλουμε βασιλιά να μας κυβερνάει”, και δε θελήσατε να είναι βασιλιάς σας ο Κύριος, ο Θεός σας. 13Νάτος, λοιπόν, ο βασιλιάς που διαλέξατε και που ζητήσατε. Ορίστε, ο Κύριος σας έδωσε βασιλιά. 14Αν από ’δω κι εμπρός σέβεστε τον Κύριο το Θεό σας και τον λατρεύετε, αν τον υπακούτε και δεν επαναστατείτε στις διαταγές του, αν ακολουθείτε αυτόν, εσείς κι ο βασιλιάς σας, τότε ο Κύριος θα είναι μαζί σας. 15Αν όμως δεν υπακούτε τον Κύριο και επαναστατείτε στις διαταγές του, τότε κι αυτός θα σας κάνει να νιώσετε βαριά τη δύναμή του πάνω σας και πάνω στο βασιλιά σας. 16Τώρα λοιπόν, περιμένετε και θα δείτε το μεγάλο θαύμα που θα κάνει ο Κύριος μπροστά σας: 17Αυτή είναι η εποχή που θερίζουν τα στάρια. Θα παρακαλέσω τον Κύριο και θα στείλει βροντές και βροχή· και τότε θα καταλάβετε πόσο μεγάλη αμαρτία κάνατε ενώπιόν του, που ζητήσατε βασιλιά».

18Παρακάλεσε, λοιπόν, ο Σαμουήλ τον Κύριο κι έστειλε βροντές και βροχή εκείνη την ημέρα, κι όλος ο λαός φοβήθηκε πάρα πολύ τον Κύριο και το Σαμουήλ. 19Και είπαν στο Σαμουήλ: «Προσευχήσου για τους δούλους σου στον Κύριο, το Θεό σου, και παρακάλεσε να μην πεθάνουμε, γιατί σ’ όλες τις αμαρτίες μας προσθέσαμε ακόμα μία: ζητήσαμε βασιλιά».

20Τότε ο Σαμουήλ τους είπε: «Μη φοβάστε. Και βέβαια κάνατε μεγάλο κακό· μην απομακρυνθείτε όμως από τον Κύριο, αλλά να τον λατρέψετε μ’ όλη σας την καρδιά. 21Μη λατρεύετε τα είδωλα, που δεν ωφελούν ούτε μπορούν να σώσουν κανέναν, αφού είναι ψεύτικα. 22Ο Κύριος δεν θα εγκαταλείψει το λαό του, γιατί ο ίδιος θέλησε να σας κάνει λαό του· δε θ’ αφήσει να σπιλωθεί το όνομά του. 23Όσο για μένα, μη γένοιτο να σταματήσω ποτέ να προσεύχομαι για σας, και να αμαρτήσω έτσι στον Κύριο! Αντίθετα, θα συνεχίσω να σας διδάσκω ποιος είναι ο ίσιος δρόμος κι ο σωστός. 24Αλλά κι εσείς να σέβεστε τον Κύριο και να τον λατρεύετε ειλικρινά, μ’ όλη την καρδιά σας, γιατί βλέπετε τι θαυμαστά έργα έχει κάνει για σας. 25Αν όμως κάνετε το κακό, τότε κι εσείς κι ο βασιλιάς σας θα καταστραφείτε».

Αρχή της Ινδίκτου

  Η πρώτη Σεπτεμβρίου είναι η αρχή της νέας χρονιάς για το Εκκλησιαστικό Έτος, ονομάζεται δε αρχή της Ινδίκτου. Μια τέτοια μέρα, νομίζω πως ...