Κυριακή Β Λουκά

 

Να είστε συμπονετικοί με τους ανθρώπους γύρω σας όπως είναι συμπονετικός ο Θεός με σας. Αυτή είναι η κατακλείδα του σημερινού ευαγγελικού αποσπάσματος. 

Συμπόνια...αυτό είναι που λείπει σήμερα από τον κόσμο. Συμπόνια. Να αισθανόμαστε τον πόνο και τα βάσανα του άλλου, να κατανοούμε τις ανάγκες του και να συμπαραστεκόμαστε. 

Και αυτή η συμβουλή είναι το κλειδί για να αλλάξουμε τον κόσμο. 

Αν κοιτάξουμε γύρω μας τι βλέπουμε; Συμφεροντολογία και ναρκισσισμό. Εγωπάθεια και αυτοαποθέωση. 

Κοιτάξτε πόσα πράγματα κάνουν οι άνθρωποι για να προβάλλουν τον εαυτό τους ή να κερδίσουν μια θέση. Δείτε πόσα χρήματα και προσπάθεια κατασπαταλούνται και πόσοι άνθρωποι αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα προς εκμετάλλευση- για το ατομικό κέρδος κάποιων. Πάρα πολλά...

Ας δούμε και πόσα πράγματα γίνονται ανιδιοτελώς με διάθεση για προσφορά και μόνο χωρίς κάποιο αντάλλαγμα, χωρίς κάποιο κέρδος. Ελάχιστα. Τόσο λίγα που όταν τα συναντάμε μας κάνουν τόση εντύπωση που τα συζητάμε για καιρό. 

Λέμε πως θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Πόσοι όμως θέλουμε να αλλάξουμε τον εαυτό μας; Πόσοι θέλουμε να παραμερίσουμε τα δικά μας κέρδη, τη δική μας προβολή, την ανέλιξή μας ώστε να βοηθήσουμε το σύνολο; Τους ανθρώπους της κοινωνίας μας, ανεξάρτητα αν αυτοί είναι συμπαθείς ή αντιπαθείς; 

Ένας κόσμος εγωισμού δεν είναι παρά μια πρόγευση της κόλασης. Ένας κόσμος αλληλεγγύης είναι μια πρόγευση του Παραδείσου. Συνήθως ζητάμε έναν Παράδεισο με τα στοιχεία της Κόλασης. Αυτό όμως δε γίνεται. 

Ο Χριστός σήμερα μας δείχνει το δρόμο για τον Παράδεισο. όχι για να πάμε εκεί μετά θάνατον αλλά για να τον φέρουμε εδώ στη γη, σε κάποιο βαθμό. Αλλά είναι δρόμος δύσκολος. 

Η επιλογή αφήνεται σε μας. Είτε αλλάζουμε και αλλάζουμε τον κόσμο ή ένα μέρος του ή παραμένουμε σε αυτή τη κατάσταση που βλέπουμε συχνά. 

Κυριακή Α Λουκά

 

Η σημερινή ευαγγελική περικοπή κλείνει με μια συγκλονιστική φράση: "καὶ εἶπε πρὸς τὸν Σίμωνα ὁ Ἰησοῦς· Μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν.  καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν, ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ". Δηλαδή: Ο Ιησούς τότε είπε στο Σίμωνα: «Μη φοβάσαι, από τώρα θα ψαρεύεις ανθρώπους». Ύστερα, αφού τράβηξαν τα ψαροκάικα στη στεριά, άφησαν τα πάντα και τον ακολούθησαν.

Το πέρασμα από ένα τρόπο ζωής στηριγμένο σε υπολογισμούς και προγράμματα σε έναν τρόπο ζωής βασισμένο στη πίστη. 

Η Αγία Μαρία Σκομπτσόβα έλεγε πως "υπάρχουν δύο τρόποι να ζήσεις. Εντελώς νόμιμα και αξιοπρεπώς μπορείς να περπατάς πάνω στη γη: να μετράς, να ζυγίζεις και να προγραμματίζεις για το μέλλον. Aλλά είναι εξίσου δυνατό να περπατάς επί των υδάτων. Τότε είναι αδύνατο να μετράς και να προγραμματίζεις το μέλλον. Το μόνο πράγμα που είναι απαραίτητο είναι να πιστεύεις διαρκώς. Μια στιγμή ολιγοπιστίας κι αρχίζεις να βυθίζεσαι. Οι δια Χριστόν σαλοί ήταν οι άγιοι της ελευθερίας. Η ελευθερία μας καλεί, ενάντια σ’ όλο τον κόσμο, ενάντια όχι μόνο στους ειδωλολάτρες, αλλά και σε πολλούς που αρέσκονται να λέγονται Χριστιανοί, να αναλάβουμε το έργο της Εκκλησίας σ’ αυτό το δρόμο ο οποίος είναι και ο πιο δύσκολος. Και θα γίνουμε σαλοί δια Χριστόν, γιατί γνωρίζουμε όχι μόνο τη δυσκολία αυτού του δρόμου, αλλά και την απέραντη ευτυχία του να νιώθουμε το χέρι του Θεού σε ό,τι κάνουμε."

Οι μαθητές υπερβαίνουν κάθε δικό τους υπολογισμό και μέτρημα, αφήνουν τα καϊκια και τα ψάρια στην ακτή και αφήνονται να τους οδηγήσει η πίστη. 

Τα παραπάνω δε σημαίνουν πως θα ζούμε σπάταλα ή χωρίς να σκεφτόμαστε τους λογαριασμούς που έχουμε να πληρώσουμε για παράδειγμα. Αλλά δε θα είναι αυτά που θα οδηγούν τη ζωή μας. Η πίστη είναι αυτή που θα μας οδηγεί. 

Προφανώς δεν είναι εύκολο κάτι τέτοιο. Είναι τέτοιες οι συνθήκες που μας δυσκολεύουν μια τέτοια πορεία. Αλλά είναι αυτό που η Αγία Μαρία μας λέει που πρέπει να μας κλονίσει: "γνωρίζουμε όχι μόνο τη δυσκολία αυτού του δρόμου, αλλά και την απέραντη ευτυχία του να νιώθουμε το χέρι του Θεού σε ό,τι κάνουμε".

Το ταξίδι μας στη πίστη είναι δύσκολο και επικίνδυνο, σαν να περπατάμε στο νερό αλλά η χαρά που μας δίνει η παρουσία του Κυρίου μας σε κάθε τέτοιο βήμα είναι που μας ωθεί να ακολουθήσουμε μια τέτοια πορεία. 

Και επειδή όλα αυτά φαντάζομαι πως ακούγονται κάπως δύσκολα και πολύ μυστικιστικά ίσως, να σας πω αυτό κλείνοντας. Είστε σήμερα εδώ στην εκκλησία αυτή αντί να κοιμάστε ή να πίνετε καφέ σε κάποια καφετέρια ή στο μπαλκόνι του σπιτιού σας. Αυτό είναι ακριβώς που συζητάμε τόση ώρα. Δεν επικράτησε η ανάγκη για ξεκούραση. Δεν σας κράτησε στο κρεβάτι η κούραση της εβδομάδας. Όχι. Επικράτησε η  πίστη  και αυτή σας οδήγησε εδώ. 

Και αν αυτό σας φαίνεται μικρό, να θυμάστε ότι από τα μικρά και καθημερινά πράγματα μόνο μπορούμε να φτάσουμε στα μεγάλα. Γι' αυτό, ας κρατήσουμε αυτό το σημερινό μικρό βήμα και να δούμε αν θα καταφέρουμε να κάνουμε και δεύτερο και τρίτο και αν τελικά θα μπορέσουμε και να ανοίξουμε τον βηματισμό μας. 

Όπως και να 'χει, σε κάθε βήμα, μικρό ή μεγάλο, ο Χριστός θα είναι δίπλα μας. 

Κυριακή μετά του Σταυρού

 

"Όποιος θέλει να με ακολουθήσει", λέει ο Χριστός στη σημερινή περικοπή. Έτσι ξεκινάει. Όποιος θέλει. Ο Χριστός σε όλη τη διδασκαλία Του και σε όλη Του τη δράση, δεν προσπάθησε να πείσει. Δεν προσπάθησε να επιβάλλει. Ήταν εκεί, έδινε παράδειγμα και μιλούσε και άφηνε να Τον ακολουθήσει όποιος ήθελε. 

Και το όποιος ήθελε ήταν σημαντική παράμετρος γιατί τι λέει στη συνέχεια. Πως όποιος Τον ακολουθεί σηκώνει σταυρό. Βάσανα, δυσκολίες, δοκιμασίες και τελικά ίσως και θάνατο. 

Πολύ λογικό αφού αυτοί που ακολουθούν τον Χριστό ξεκόβουν από τον κόσμο. Τι σημαίνει αυτό; Ότι αυτοί που ακολουθούν τον Χριστό αδιαφορούν για τις συνήθειες του κόσμου, για τις απολαύσεις του κόσμου. Και όταν λέμε απολαύσεις, δεν εννοούμε μόνο τις κραιπάλες και τα όργια αλλά ακόμα και την έμφυτη τάση να γινόμαστε αποδεκτοί και αγαπητοί. 

Όταν ένας χριστιανός μιλάει, δεν έχει όμως στο μυαλό του την αποδοχή των ανθρώπων, τη διατήρηση ισορροπιών ή οποιονδήποτε άλλον συμβιβασμό. Όταν μιλά ο χριστιανός, ειδικά αν είναι κληρικός, οφείλει να νοιάζεται μόνο για την αλήθεια όπως ο Χριστός την δίδαξε και η Εκκλησία. Ούτε να γίνει αρεστός θέλει, ούτε να δικαιολογηθεί και να δικαιολογήσει. 

Και η αγάπη; Θα πει κάποιος. Η αγάπη δεν πρέπει να συγχέεται με το καλόπιασμα ούτε με την επίπλαστη ευγένεια. Η αγάπη πραγματώνεται μόνο όταν ο πραγματικός λόγος του Κυρίου και η διδασκαλία της Εκκλησίας ακούγονται και όχι όταν τα νερώνουμε για να κοιμίσουμε τη δική μας συνείδηση και των συνανθρώπων μας. 

Όλα αυτά όμως προφανώς και θα μας φέρουν φουρτούνες. Τσακωμούς και παρεξηγήσεις.΄Ισως και πιο δύσκολες καταστάσεις.  Και λοιπόν; Το τίμημα μπορεί να είναι βαρύ πολλές φορές αλλά η ευλογία του Κυρίου μας το αξίζει. Έτσι δεν είναι;

Άγιος Βησσαρίων Αρχιεπίσκοπος Λαρίσης

 

Ο Άγιος Βησσαρίωνας, αρχιεπίσκοπος Λάρισας, γεννήθηκε λίγο μετά την άλωση της Πόλης, το 1490 και κοιμήθηκε το 1540. Ξεχώρισε από μικρός για την αγάπη του για τον Χριστό και έφτασε να γίνει αρχιεπίσκοπος Λάρισας το 1527. Από πρεσβύτερος ακόμα κέρδισε την εκτίμηση και το σεβασμό των συνανθρώπων του με το έντονο φιλανθρωπικό έργο που επεδείκνυε. Ως αρχιεπίσκοπος φρόντισε για την διαποίμανση των χριστιανών της περιοχής, ανήγειρε ναούς, επανέφερε στην Εκκλησία την ευταξία που είχε διασαλευτεί μετά την τουρκική κατάκτηση των περιοχών (τέλη 14ου- μέσα 15ου αι.), εξαγόρασε από τους Τούρκους πολλούς χριστιανούς αιχμαλώτους, άνοιξε δρόμους στη Θεσσαλία μέχρι και την Ήπειρο και κατασκεύασε πολλές γέφυρες στα ποτάμια της περιοχής (στην τοποθεσία Κόρακας επί του Αχελώου, στην Σαρακίνα Καλαμπάκας επί του Πηνειού κ.α.). Στα γνωστότερα έργα του περιλαμβάνεται η ανέγερση της Ι.Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, περισσότερο γνωστής ως Μονή Δουσίκου. 

Βέβαια ο Άγιος γνώρισε και πολλές δοκιμασίες. Το 1516/1517 ο Μάρκος χειροτόνησε τον Βησσαρίωνα επίσκοπο για τις ανάγκες της επισκοπής Ελασσόνος και Δομενίκου. Όταν όμως ο άγιος έφτασε στην Ελασσόνα, δεν έγινε δεκτός από τους κατοίκους της, οι οποίοι θεωρώντας την εκλογή του Βησσαρίωνα αντικανονική απευθύνθηκαν στο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης για την αποστολή επισκόπου. Έτσι ο νεαρός επίσκοπος επέστρεψε στα Τρίκαλα όπου συνέχισε τη ζωή και τη δράση του όπως προηγουμένως.

Τέσσερα χρόνια αργότερα (1521) πέθανε ο έξαρχος της επισκοπής Σταγών (σημερινή Καλαμπάκα) και ο μητροπολίτης Μάρκος έστειλε στη θέση του τον Βησσαρίωνα, κατόπιν αιτήματος των κατοίκων της πόλης αυτής. Εκεί εργάστηκε όπως και στα Τρίκαλα δικαιώνοντας την επιλογή και τις προσδοκίες του ποιμνίου του. Δεν έλειψαν όμως και οι δυσκολίες και κυρίως η αντιπαράθεση με έναν ιερέα ονόματι Δομέτιο, που σύμφωνα με τους βιογράφους του αγίου, καταφερόταν με συκοφαντίες εναντίον του.

Πενήντα χρόνια έζησε ο Άγιος όλα κι όλα. Όμως τι χρόνια ήταν αυτά. Πόσα πράγματα έκανε, πόσους ανθρώπους βοήθησε, πόσο πολύ δοξάστηκε ο Θεός από το έργο του. Μέσα σε δεκατρία χρόνια ως αρχιεπίσκοπος Λαρίσης έκανε περισσότερα απ' όσα θα χρειαζόμασταν εμείς μια ζωή. Και σε πόσο δύσκολες εποχές! Στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας. 

Τελικά σημασία δεν έχει το πόσα χρόνια ζούμε αλλά πως τα ζούμε. Πώς αξιοποιούμε τον όποιον χρόνο μας έχει δοθεί πάνω στη γη. Συνηθίζουμε να συγχέουμε το πολύ με το καλό. Αυτό όμως είναι λάθος όπως βλέπουμε. Το καλό και το πολύ δεν είναι αλληλένδετα. 

Ο Άγιος Βησαρίωνας μας δίνει ένα καίριο μάθημα. Μας διδάσκει πως τώρα (όχι αύριο, όχι την άλλη εβδομάδα), τώρα είναι ώρα για καλά έργα. Τώρα είναι ώρα να βοηθήσουμε. Τώρα είναι ώρα να χτίσουμε. Τώρα είναι ώρα να προσευχηθούμε και να δοξάσουμε τον Θεό. 

Δεν ξέρουμε πόσο χρόνο έχουμε και δεν έχει και σημασία τελικά. Αρκεί να τον αξιοποιήσουμε σωστά και στο μέγιστο. 

Η Εύρεση και Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού

 

Την Εύρεση και Παγκόσμια Ύψωση του Τιμίου Σταυρού γιορτάζουμε σήμερα. Για να ακριβολογούμε λέμε πως γιορτάζουμε. Γιατί για να γιορτάσουμε πραγματικά πρέπει και να γνωρίζουμε τι γιορτάζουμε. 

Ο Τίμιος Σταυρός, ο Σταυρός πάνω στον οποίο πέθανε ο Κύριος μας ο Ιησούς Χριστός είναι το κατ' εξοχήν σύμβολο της Θείας Κένωσης. Ο Χριστός, Ο Υιός και Λόγος του Θεού, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος κένωσε τον εαυτό Του, άδειασε δηλαδή τον εαυτό Του από τη θεία δόξα και τη δύναμή Του -χωρίς να παύει να είναι Θεός-  ώστε να προσλάβει την ανθρώπινη φύση και να ενωθεί αυτός ο Άκτιστός με το κτιστό. Έτσι ώστε ο άνθρωπος να μπορέσει να θεωθεί, να φτάσει δηλαδή στην πλήρωση. 

Με απλά λόγια. ο Χριστός ταπεινώθηκε  και έγινε άνθρωπος ώστε η ανθρώπινη φύση μας να μπορέσει να φτάσει στο καθ' ομοίωσιν. 

Μας παρέδωσε έτσι το μυστικό της κενώσεως. Ο άνθρωπος του Θεού αρνείται τις τιμές, τη δόξα, την ισχύ, τον πλούτο, την προβολή. Αυτά τα στοιχεία είναι τα αντίθετα της κενώσεως και είναι εκφάνσεις της κενότητας. 

Ο κόσμος είναι κενός και τα δώρα που φέρνει, αυτά που αναφέραμε παραπάνω αν και έχουν εντυπωσιακό περιτύλιγμα είναι από μέσα τελείως άδεια. Κενά. Όπως κενοί γινόμαστε κι εμείς όταν τα επιδιώκουμε και τα αναζητούμε. 

Η γιορτή η σημερινή είναι μια υπενθύμιση για όλους μας. Ζητούμε την κένωση κατά το πρότυπο του Ιησού Χριστού ή την κενότητα κατά το πρότυπο των Φαρισαίων που τον σταύρωσαν; 

Αρνούμαστε την εξουσία, την ανθρωπαρέσκεια και την προβολή ώστε να φτάσουμε κοντά στον Ιησού και να γεμίσουμε με το Άγιο Πνεύμα ή ζητούμε όλα αυτά ώστε καταντάμε εντελώς κενοί περιεχομένου; 

Τώρα, αφού τα είπαμε όλα αυτά και τα ακούσαμε -και πρώτος εγώ που τα έγραψα και τα είπα- μπορούμε να πούμε αν γιορτάζουμε πραγματικά ή όχι την Εύρεση και Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. 

Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού

 

Έρχεται η γιορτή της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού. 

Ο Κύριος μας, σταυρώθηκε και μαζί Του σταυρώθηκαν και οι αμαρτίες μας. Με την Ανάστασή Του ο θάνατος ηττήθηκε. 

Τούτη τη μέρα συνηθίζεται να γιορτάζουν όσοι έχουν το όνομα Σταύρος ή Σταυρούλα. Όμως θεωρώ πως σωστό είναι να γιορτάζουμε μαζί με αυτούς και κάποιους άλλους ανθρώπους. Αυτούς που σταυρώνονται καθημερινά. 

Είναι δίπλα μας. Αν σηκώσουμε το κεφάλι από την οθόνη του κινητού μας καθώς περπατάμε θα τους δούμε. Είναι ο άστεγος που κοιμάται στο πεζοδρόμιο και χαλάει την αισθητική μας. Είναι ο εθισμένος στις ουσίες που ζητά λίγα ψιλά και μας τρομάζει όταν πλησιάζει πολύ. Είναι εκείνος ο άνθρωπος που παλεύει με μία ανίατη ασθένεια. Είναι μια γυναίκα που μόνη της παλεύει να μεγαλώσει τα παιδιά της σε μια κοινωνία που πολλοί θα προσπαθήσουν να την εκμεταλλευτούν. Είναι εκείνοι όλοι που με ένα μισθό προσπαθούν να ζήσουν αξιοπρεπώς τις οικογένειές τους. Είναι αυτοί που αδικούνται στις δουλειές τους. Αυτοί που προσπαθούν να συνηθίσουν την απώλεια κάποιου δικού τους. Την προδοσία από έναν φίλο ακόμα. 

Υπάρχουν σίγουρα κι άλλοι πολλοί που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία και μου διαφεύγουν τώρα. Κάποιοι από εμάς ανήκουμε σε αυτή τη κατηγορία. Ή κάποιοι από αυτούς που στέκονται δίπλα μας. 

Πολλοί είναι, ε; Ναι, είναι πολλοί. Ναι, είμαστε πολλοί. Γιατί ο Χριστός τι είπε; Αλλήλων τα βάρη βαστάζετε. Όλοι αυτοί λοιπόν που αναφέραμε είναι άνθρωποι του Σταυρού, άνθρωποι του Χριστού. Κι αν θέλουμε κι εμείς να είμαστε άνθρωποι του Χριστού οφείλουμε να σκύψουμε πάνω από αυτούς τους ανθρώπους όπως και όσο μπορούμε. Οφείλουμε να σταθούμε με δέος μπροστά σε αυτό το μυστήριο του πόνου και της σταύρωσης. 

Δε θα δώσουμε λύσεις και δε βρούμε λύσεις. Αυτό το αφήνουμε στον Θεό. Εμείς το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι αυτό που ο Χριστός ας δίδαξε και μας το υπενθύμισε στη πορεία προς τον Γολγοθά ο Σίμων ο Κυρηναίος. Να προσφέρουμε παρηγοριά και συμπαράσταση. Έστω και σε μικρές ποσότητες. Μια μικρή πράξη τέτοιας καλοσύνης δε ξέρουμε πόση αλλαγή μπορεί να επιφέρει τελικά. 

Άλλωστε και τα μεγάλα ποτάμια δημιουργούνται από πολλά μικρά ρυάκια που χύνονται τελικά στη κοίτη τους. 

Θέλουμε να τιμήσουμε πραγματικά την επερχόμενη γιορτή της Υψώσεως του Σταυρού; Ας σταθούμε δίπλα στους σταυρωμένους αδελφούς και αδελφές μας που βρίσκονται γύρω μας. Με μια απλή κίνηση. Με μια μικρή βοήθεια. 

Αυτή είναι η ουσία της Εκκλησίας και της διδασκαλίας του Χριστού. Και ας χάνεται πολλές φορές κάτω από ακριβά υφάσματα και υπερβολικά στολίδια. 

Η Γέννηση της Θεοτόκου

 

Ξημερώνει η γιορτή της Γέννησης της Θεοτόκου. Μια γιορτή ελπίδας. Η Γέννηση της Παναγίας είναι αυτή που δίνει χαρά και ελπίδα στον Ιωακείμ και την Άννα. Είναι η έναρξη του σωτηριολογικού έργου του Θεού. Είναι το ξεκίνημα της σύμπραξης Θεού και ανθρώπου. Είναι η γέννηση της ελπίδας.

Και η ελπίδα είναι αυτό που χρειαζόμαστε όσο τίποτα άλλο. Ιδιαίτερα αυτόν τον καιρό που φαίνεται πως η μαυρίλα του πολέμου και του μίσους εξαπλώνεται όλο και περισσότερο στον κόσμο. 

Όμως δε φτάνει μόνο η ελπίδα. Η ελπίδα πρέπει να μετουσιωθεί στη σύμπραξη Θεού και ανθρώπου. Όπως η Γέννηση της Θεοτόκου τελικά έφτασε στον Ευαγγελισμό. 

Δε φτάνει να ελπίζουμε μόνο πως το φως θα κερδίσει το σκοτάδι. Πρέπει εμείς να γίνουμε οι φορείς του φωτός αυτού. Δε φτάνει να περιμένουμε η ειρήνη να επικρατήσει του πολέμου αλλά εμείς θα πρέπει να ζητήσουμε και να φέρουμε αυτή την ειρήνη. Δε φτάνει να προσευχόμαστε να γίνει το θέλημα του Θεού στη γη όπως στον ουρανό αλλά πρέπει να κάνουμε το θέλημά Του, θέλημά μας. 

Όπως και να 'χει, σε σκοτεινές εποχές οι χριστιανοί δε χάνουν την ελπίδα τους. Αντιθέτως, βρίσκουν δύναμη από τον Χριστό, από την Παναγία, από τους αγίους και τις αγίες. Και οδηγούνται από το παράδειγμά τους, ώστε να γίνουν και πάλι το αλάτι της γης. 

Κυριακή ΙΓ Ματθαίου - Μαράν Αθά

 

Μαράν αθά. Μια μικρή αραμαϊκή φράση χρησιμοποιεί ο Απόστολος Παύλος στη σημερινή επιστολή. Μία φράση η οποία ήταν πολύ γνωστή στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες. 

Μαράν αθά σημαίνει ο Κύριος έρχεται ως Κριτής και αφορά τη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου την οποία περίμεναν με μεγάλη λαχτάρα οι τότε χριστιανοί. 

Με λαχτάρα, επαναλαμβάνω. όχι με φόβο, όχι με τρόμο, όπως πολλές φορές συναντάμε σήμερα σε κάποιες ομάδες αλλά με προσμονή. Και όλη τους η ζωή, η λατρευτική και η πνευματική περιστρεφόταν γύρω από την προσμονή αυτή. 

Ο Χριστός έρχεται ως Κριτής στο τέλος του κόσμου αλλά και στο τέλος της ζωής του κάθε Χριστιανού. Κι ενώ αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει έναν κάποιο φόβο ως και τρόμο σε κάποιον άνθρωπο, αυτό δεν ίσχυε και ελπίζω ότι δεν ισχύει και τώρα για τους χριστιανούς. 

Δεν ίσχυε γιατί δεν θα ερχόταν κάποιος άγνωστος. Θα ερχόταν Αυτός που είναι ήδη εδώ. Γιατί ο Κύριος έρχεται σε κάθε Κυριακάτικη Θεία Λειτουργία, ο Χριστός είναι εδώ κάθε φορά που τελείται το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. 

Και φυσικά όταν έρθει η ώρα να παραδώσουμε τη ψυχή μας για να κριθεί, σε ποιον άλλον θα ήταν προτιμότερο να τη παραδώσουμε αν όχι στον Κύριο; Σε Εκείνον που ήρθε, καταδέχτηκε να γίνει άνθρωπος και να θυσιαστεί για τις αμαρτίες μας; Αν ήταν τέτοιος ο έρωτάς Του για τους ανθρώπους, υπάρχει καλύτερος κριτής για την ψυχή μας την ώρα του θανάτου; 

Και υπάρχει άραγε καλύτερος κριτής για την ανθρωπότητα όλη; Αυτός που είναι η πηγή τους ελέους, της αγάπης και της δικαιοσύνης, δεν είναι ο καλύτερος δυνατός κριτής για όλους μας; 

Ναι λοιπόν! Ο Κύριος θα έρθει. Ο Κύριος έχει ήδη έρθει! Και όσοι Τον αγαπάμε περιμένουμε με αγωνία να τον συναντήσουμε! Γι' αυτό αγωνιζόμαστε, γι' αυτό αγρυπνούμε, γι' αυτό προσευχόμαστε. Όχι με φόβο αλλά με λαχτάρα για να δούμε το γλυκύτατο πρόσωπό του. 

Μαράν αθά, λοιπόν! Ή για να χρησιμοποιήσω τη φράση του Ιωάννη του Θεολόγου στην Αποκάλυψη, Έρχου Κύριε!

Η αποτομή της κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου

 

Ο δίκαιος μιλά και στηλιτεύει τα κρίματα των φαύλων. Μα οι φαύλοι είναι ισχυροί, έχουν εξουσία. Ο δίκαιος φυλακίζεται για να ξεπληρωθεί ένας αισθησιακός χορός. Τελικά το κεφάλι του αγίου είναι αυτό που θα κοπεί. 

Από τη μία είναι η πνευματική θεώρηση της ζωής. Η ανάγκη να ειπωθεί η αλήθεια, το σωστό, το δίκαιο, με οποιοδήποτε κόστος. Η άρνηση της υποχώρησης μπροστά στο θάνατο. Αφού ο θάνατος δεν μοιάζει τρομακτικός  μπροστά στην αγάπη του Θεού. 

Και από την άλλη η οπτική του κόσμου. Η εξουσία, η ασυδοσία, η λαγνεία. Μια ψεύτικη ελευθερία και μια ψευδαίσθηση ισχύος. 

Η Αυτοκρατορία έπεσε. Οι βασιλιάδες της ξεχάστηκαν. Ο λόγος του Ιωάννη του Προδρόμου είναι ακόμη εδώ. Και όχι μόνο αυτό. Ο θάνατός του, το μαρτύριό του, έγινε ο σπόρος, έγινε το άνοιγμα του δρόμου για να έρθει και να διδάξει ο Χριστός. 

Ο κόσμος ακόμα νομίζει ότι νίκησε. Καμώνεται πως αγνοεί τον Ουρανό. Πίνει το πικρό ποτήρι του θανάτου και το γιορτάζει ως ζωή. Κάνει το δηλητήριο, νέκταρ.  

Όμως τίποτα από αυτά που νόμιζαν ότι ισχύουν δεν ισχύει πια. Ο θάνατος και η κοσμική εξουσία δεν έχουν πια παρά μόνο τη δύναμη που τους δίνουν αυτοί που παραμένουν δέσμιοί τους. 

Όσοι ζητούν τον Θεό πλέον δεν είναι δέσμιοι. Ζουν έναν καινούριο κόσμο. Μια άλλη ζωή. Γιατί με την αποτομή της κεφαλής του Ιωάννου του Βαπτιστού ξεκινά το χαρμόσυνο κήρυγμα του Χριστού. Ήγγικεν γαρ η Βασιλεία των Ουρανών. 

Κυριακή ΙΒ Ματθαίου

 

Μας λέει σήμερα το αποστολικό ανάγνωσμα πως ο Χριστός άδειασε τον εαυτό του, παίρνοντας τη μορφή δούλου και γενόμενος όμοιος με τους ανθρώπους· και, αφού παρουσιάστηκε ως άνθρωπος, ταπείνωσε τον εαυτό του και έγινε υπάκουος μέχρι τον θάνατο, και μάλιστα μέχρι τον θάνατο πάνω στον σταυρό.

Ο Χριστός, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας, ο προαιώνιος Λόγος, καταδέχτηκε όχι απλά να πάρει την ανθρώπινη μορφή αλλά να γίνει άνθρωπος με όλες τις δεσμεύσεις και τους περιορισμούς που σήμαινε αυτό. 

Τέτοια ήταν η ταπείνωσή Του. Τέτοια η υπακοή Του. Τις οποίες επέλεξε ελεύθερα. 

Εμείς σήμερα που είμαστε όπως λέμε πιστοί Του και μαθητές Του, έχουμε έστω ένα κόκκο από αυτή τη ταπείνωση; 

Υπάρχει άραγε καθηγητής που να ακούει και να προσπαθεί να μάθει από τον μαθητή; Υπάρχει κληρικός που να ακούει τι του λέει ένας λαϊκός ώστε να βελτιώσει κάποια πράγματα; Υπάρχει γιατρός που να σκέφτεται τη πιθανότητα να έχει κάνει λάθος; Αξιωματικός που να αφουγκράζεται τους στρατιώτες του; 

Βλέπετε, όλη μας η ζωή είναι δομημένη πάνω σε αξιώματα. Σε θέσεις. Πάνω σε αλάθητα. Πάνω στην εικόνα του παντογνώστη, του ικανού για όλα. Πάνω σε όλα αυτά που ο ίδιος ο Χριστός τα εγκατέλειψε για να γίνει άνθρωπος. 

Ο απόστολος Παύλος μας λέει να έχουμε το φρόνημα του Χριστού. Να μην περηφανευόμαστε και να μη θεωρούμε πως είμαστε ό,τι πιο καταπληκτικό έχει περπατήσει πάνω στη Γη, γιατί αυτό πιστεύουμε ο καθένας για τον εαυτό του κι ας μη το λέμε πάντα δυνατά. Να μη θεωρούμε πως ο κόσμος γυρίζει γύρω μας. Και πώς τολμάμε άραγε να το πιστεύουμε αυτό από τη στιγμή που ο ίδιος ο Χριστός θυσιάστηκε γι' αυτόν τον κόσμο; 

Κι όμως, εμείς, που δε φτάνουμε ούτε στο ένα μυριοστό τον Κύριο, θεωρούμε τον εαυτό μας στη πράξη, ανώτερο από τον Χριστό. Έτσι ζούμε, έτσι φερόμαστε. Και αν χρειαστεί, βρίσκουμε και διάφορες δικαιολογίες για να πούμε πως είναι δίκαιο αυτό. 

Ο Κύριος όμως άλλο παράδειγμα έδωσε. Άλλο τρόπο ζωής. Και αυτός είναι ο μόνος δρόμος για να είναι κάποιος πράγματι χριστιανός. 

Ας πάρουμε όσο υψηλές θέσεις θέλουμε, ας φορέσουμε χρυσαφικά και υφάσματα ακριβά. Ας βάλουμε και κορώνα στο κεφάλι μας και ας φερόμαστε σαν κακομαθημένοι πρίγκηπες και πριγκίπισσες. Καμία πραγματική αξία δεν θα έχουμε. Και όταν στον δρόμο μας βρεθεί κάποιος αληθινά ταπεινός άνθρωπος, τότε θα ντροπιαστούμε. 

Ας αφήσουμε τον Θεό να μας δοξάσει. Να μη δοξάζουμε τον εαυτό μας. Δεν αξίζει στο δημιούργημα του Θεού τέτοια γελοιοποίηση.

Το Άγιον Μανδήλιον

 

"Στα  χρόνια της επί γης παρουσίας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, βασιλέας στην πόλη  Έδεσσα  της  Συρίας, ήταν ο Αύγαρος.  Αυτός αρρώστησε βαριά  και δεν μπορούσαν οι ιατροί του βασιλείου του να τον θεραπεύσουν. Κάποτε άκουσε, ότι στα μέρη της  Παλαιστίνης ζούσε ένας νέος Προφήτης, ο  Ιησούς Χριστός, ο Οποίος  επιτελούσε πολλά θαύματα και καμιά ασθένεια δεν ήταν αθεράπευτη  γι’ Αυτόν.

Έστειλε  λοιπόν τον πρωθυπουργό του να βρει αυτόν τον  προφήτη που  έκανε τόσα θαύματα  και να  τον παρακαλέσει να έλθει κοντά του να τον θεραπεύσει. Ο πρωθυπουργός του βασιλέα Αύγαρου,  πράγματι πήγε  και βρήκε τον Χριστό και του  διαβίβασε  την παράκληση του κυρίου  του. Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός του είπε:  Δεν είναι ανάγκη να πάω εγώ προσωπικά  στον βασιλέα σου Αύγαρο για να τον θεραπεύσω. Αν πράγματι πιστεύει ότι  έχω τη δύναμη να τον θεραπεύσω, θα το πράξω με άλλο τρόπο. Ζήτησε να του δώσουν ένα προσόψιο.  Σκούπισε  το Πρόσωπό Του σ’ αυτό, και στο προσόψιο παρουσιάστηκε αχειροποίητη, η Θεία Μορφή Του. Μετά  του έδωσε το προσόψιο   αυτό και  του είπε: Μετέφερε το προσόψιο αυτό στον βασιλέα σου και αν έχει  πίστη στον Θεό, θα  θεραπευθεί.  Πράγματι έτσι έγινε και ο Αύγαρος  θεραπεύθηκε   και πίστεψε στον  Χριστό (απόσπασμα από κείμενο του Χριστόδουλου Γ. Παχουλίδη)."

Διαβάζοντας αυτή την ιστορία, το μυαλό μου πάει στην εικόνα. Όχι στην εικόνα του Ιησού που θεράππευσε τον Αύγαρο, ούτε στις εικόνες των αγίων που έχουμε στις εκκλησίες και στα σπίτια μας. 

Μια άλλη εικόνα σκέφτομαι. Αυτή που φτιάχνουμε για τον εαυτό μας. Αυτή την εικόνα με την οποία εμφανιζόμαστε στον κόσμο. Και που τη λατρεύουμε περισσότερο κι από την ίδια τη ζωή μας. 

Και δεν είναι μια εικόνα που φέρνει ζωή και υγεία όπως η εικόνα του Κυρίου μας που αποτυπώθηκε πάνω στο Άγιο Μανδήλιο. Είναι μια εικόνα ψεύτικη. Μια εικόνα που έχουμε φροντίσει να αποκρύπτει τις αδυναμίες μας και να τονίζει τις ικανότητές μας. Και αν μπορεί να παρουσιάζει και ανύπαρκτα προτερήματα ακόμα καλύτερα. 

Έτσι άλλος παρουσιάζεται ως ηγέτης, άλλος ως διανοούμενος, άλλος ως σκεπτόμενος,  άλλος ως ορθολογιστής, άλλος ως εργατικός, ως ταπεινός και πάει λέγοντας. 

Αλλά όλες αυτές είναι εικόνες ψεύτικες. Οφθαλμαπάτες. Κόλπα για να κοροϊδεύουμε τον κόσμο και τον εαυτό μας αν είναι δυνατόν. Και έτσι ζούμε μια διπλή ζωή. Γινόμαστε -θα λέγαμε - διπλοί άνθρωποι. Άλλοι στην πραγματικότητα και άλλοι σε αυτό που δείχνουμε. 

Όταν όμως ζούμε διπλή ζωή, αργά ή γρήγορα αυτή η αντίθεση θα μας καταπιεί, θα μας διαλύσει. Όπως δε μπορούμε να υπηρετούμε δύο αφέντες έτσι δε μπορούμε να ζούμε και με διπλή ταυτότητα. Γιατί αυτό το κάνουν οι απατεώνες. Και αργά ή γρήγορα οι απάτες αποκαλύπτονται. 

Και ακόμα κι αν κρατήσουν για καιρό, υπάρχει Κάποιος που δε μπορούμε να κοροϊδέψουμε. Γιατί Αυτός μας ξέρει καλύτερα από τον εαυτό μας. Και μας ξέρει πριν γεννηθούμε καν. Κάποια στιγμή θα βρεθούμε στο φως Του μπροστά και τότε όλη η ψευδαίσθηση που έχουμε φτιάξει θα καταρρεύσει. 

Δύο εικόνες λοιπόν. Η μία, η αχειροποίητη του προσώπου του Ιησού. Ο οποίος ποτέ δεν έκρυψε τίποτα. Και από την άλλη αυτή που εντέχνως φτιάχνουμε για να κρύψουμε τα ελαττώματά μας. Η μία, η αληθινή φέρνει ζωή, η άλλη , η ψεύτικη, αργά ή γρήγορα φέρνει θάνατο. 

Αναρωτιέμαι. Πόσο σημαντική είναι η εικόνα που έχει ο κόσμος για εμάς; Τόσο σημαντική ώστε να διαλέξουμε το ψέμα και το θάνατο από την αλήθεια και τη ζωή; Έτσι φαίνεται. Αυτό δείχνουν οι επιλογές μας. 

Αλλά υπάρχει και η μετάνοια. Η αλλαγή του τρόπου σκέψης και ζωής. Η μετακίνηση από τον κόσμο στον Θεό. Από το ψέμα στην αλήθεια. Από το θάνατο στη ζωή. Μια επιλογή που δεν τη φέρουμε πάντα επιτυχώς σε πέρας. Αλλά μια επιλογή που άπαξ και γίνει, με τη βοήθεια του Κυρίου και παρά τις πτώσεις κατά τη διάρκεια της πορείας, μας οδηγεί στην Αλήθεια. Μας οδηγεί στη Ζωή. Μας οδηγεί στον Χριστό. 

Κοίμηση της Θεοτόκου

 

"Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ τυρβάζῃ περὶ πολλά· ἑνὸς δέ ἐστι χρεία· Μαρία δὲ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο, ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται ἀπ’ αὐτῆς."

H αγαθή μερίδα λοιπόν...Αυτή που διάλεξε η Μαρία και που η Μάρθα την πέρασε για οκνηρία, για τεμπελιά. Ποια είναι όμως αυτή μερίδα; 

Σε πρώτη ανάγνωση, η πιο προφανής απάντηση είναι ότι η αγαθή μερίδα είναι η ακρόαση της διδασκαλίας του Ιησού. Και πράγματι, αυτή είναι. Το σημαντικότερο είναι η ακρόαση ή η ανάγνωση στις μέρες μας, της διδασκαλίας του Χριστού, η κατανόησή της, η αποδοχή της και η βίωσή της. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία. 

Υπάρχει όμως και μια άλλη οπτική, στην οποία θα σταθούμε σήμερα μιας και ταιριάζει απόλυτα με τον χαρακτήρα της Θεοτόκου: Η αγαθή μερίδα είναι η απλότητα. Η απλότητα στον τρόπο ζωής, η απλότητα στους τρόπους μας, η απλότητα στην καθημερινότητά μας. 

Ας δούμε την Παναγία. Με τι απλότητα αντιμετώπισε τα νέα του Ευαγγελισμού, την πορεία του Ιησού μέχρι το σταυρό αλλά και έπειτα, όσο γνωρίζουμε από την Παράδοση της Εκκλησίας, μέχρι την Κοίμησή της. Ποτέ μα ποτέ δε ζήτησε προνόμια, ποτέ μα ποτέ δε ντύθηκε με ακριβά υφάσματα, ποτέ μα ποτέ δεν επιδόθηκε σε πολύπλοκες διδασκαλίες. Και δε χρειαζόταν. 

Οι πολύπλοκες σκέψεις χρησιμεύουν σε ανθρώπους πονηρούς για να εξυφάνουν σχέδια. Τα περίτεχνα ρούχα μας βοηθούν να καλύπτουμε τη γύμνια του χαρακτήρα μας, τα προνόμια τα ζητάμε για να καλύψουμε το κενό της πραγματικής αξίας μας. Αγωνιζόμαστε και ασχολούμαστε με ένα σωρό πράγματα για να φανούμε και να αποκτήσουμε περίοπτη θέση σε ένα κόσμο απατηλό. 

Η απλότητα όμως; Όταν έχουμε απλότητα στη ζωή μας, στο φέρσιμό μας, στη σκέψη μας, δε κρύβουμε τίποτα. Αλλά δε χάνουμε και τίποτα. Αντιθέτως φτάνουμε ή μάλλον μπορούμε να φτάσουμε ευκολότερα στην ουσία της ζωής. Όταν με απλότητα αντιμετωπίζουμε τις διάφορες δυσκολίες της ζωής, οι παγίδες που στήνονται μπροστά μας καταρρέουν. 

Ας το δούμε πιο χειροπιαστά, στην καθημερινότητά μας: τι μας τρώει καθημερινά; Να έχουμε το ένα , να αγοράζουμε το άλλο, να πηγαίνουμε από εδώ και από εκεί. Γιατί; Γιατί συνήθως συγκρινόμαστε με το τι έχουν, τι αγοράζουν και πού πάνε άλλοι άνθρωποι. Έτσι δημιουργούμε προβλήματα από μόνοι μας στον εαυτό μας. 

Τι λένε οι άνθρωπος που ζουν απλά; Έχουμε αυτά που έχουμε, αγοράζουμε αυτά που μπορούμε, πηγαίνουμε όποτε και όπου καταφέρνουμε. Τι μας ενδιαφέρει τι κάνουν οι άλλοι; Τι νόημα έχει; 

Και αυτή, όσο κι αν φαίνεται εντελώς καθημερινή, εντελώς του κόσμου, σαν σκέψη είναι βαθιά πνευματική.

Όμως, αντίθετα με το όνομά της και τη σημασία της, η απλότητα δεν είναι εύκολη να την κάνουμε κτήμα μας. Δεν είναι εύκολο να μην ασχολούμαστε με τις πολλές δουλειές και να επικεντρωθούμε μόνο στο κήρυγμα του Ιησού. Δεν είναι εύκολο να απομακρυνθούμε και να αγνοήσουμε τις πολύπλοκες μα και ψεύτικες χαρές του κόσμου και να ακολουθήσουμε την απλότητα, την πλούσια στην πραγματικότητα απλότητα της πνευματικής ζωής. 

Όμως δείτε! Δύο Μαρίες μας διδάσκουν σήμερα τον τρόπο. Η πρώτη είναι η Παναγία, η Θεοτόκος και η δεύτερη η αδερφή της Μάρθας. Κοιτάξτε, ας κοιτάξουμε όλοι μας, με τι χάρη και ευκολία προσεγγίζουν την απλότητα και την κάνουν κτήμα τους. Πώς αγκαλιάζουν την πνευματική ζωή, η οποία δεν θα τους αφαιρεθεί ποτέ. 

Κι εμείς; Θα συνεχίσουμε να βουλιάζουμε στα πολύπλοκα και απατηλά κάλλη του ψευδούς αυτού κόσμου ή θα προσπαθήσουμε να αγκαλιάσουμε την πνευματική απλότητα που ο Χριστός φέρνει; Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να το αποφασίσει ο καθένας μας χωριστά. 

Κυριακή μετά της Μεταμορφώσεως

 

Σε κάποιο σημείο του αποστολικού αναγνώσματος διαβάζουμε: Εμείς οι Απόστολοι θεωρούμαστε από τους ανθρώπους του κόσμου μωροί και ανόητοι για το όνομα του Χριστού...

Ο μεγαλύτερος τίτλος τιμής, το μεγαλύτερο πνευματικό στέφανο το οποίο μπορεί να αξιωθεί κάποιος χριστιανός να φορέσει, εκτός από εκείνο του μαρτυρίου, είναι αυτό. Να σε θεωρήσει ο κόσμος ανόητο και βλάκα επειδή πιστεύεις στον Χριστό. 

Και πώς να μη γίνει αυτό; Πιστεύουμε σε έναν Θεό που έγινε άνθρωπος αδύναμος, σταυρώθηκε και πέθανε για τις δικές μας αμαρτίες. Πώς να μη το θεωρήσει αυτό ανοησία ένας κόσμο που ζει, αναπνέει και καταστρέφεται κυνηγώντας τη δύναμη; 

Πιστεύουμε σε έναν Θεό που έγινε άνθρωπος, γεννήθηκε και έζησε φτωχικά και συναναστράφηκε με ανθρώπους φτωχούς, ανθρώπους του περιθωρίου, ανθρώπους αμφίβολης ηθικής αλλά και ανθρώπους αιρετικούς. Πώς να μη το θεωρήσει βλακεία αυτό ένας κόσμος που θαυμάζει τους πλούσιους, τους διάσημους, τους υψηλά ιστάμενους και τους διανοούμενους; 

Έχουμε όπλο τη προσευχή στη μέση της νύχτας όταν ο κόσμος μαγεύεται και υπνωτίζεται από τη τεχνολογία. 

Είμαστε τα καθάρματα του κόσμου όταν ο κόσμος κοιτάζει να κάνει όσο πιο καλή εντύπωση με ακριβά ρούχα και αποκτήματα υλικά.

Για σταθείτε όμως...Είμαστε πράγματι όλα αυτά; Είμαστε οι χριστιανοί, κληρικοί και λαϊκοί, όλα όσα αναφέραμε; Ή μήπως, αν κοιτάξουμε στις μητροπόλεις και τις εκκλησίες, τους ιερείς και τους πιστούς, θα δούμε πως μοιάζουμε πιο πολύ με τον κόσμο του αποστολικού αναγνώσματος παρά με τους Αποστόλους; 

Μήπως κι εμείς, αν δούμε απλότητα αντί για πολυτέλεια σε κάποιον ναό, προσευχή αντί για εξουσία σε κάποιον ιερέα, ταπεινότητα αντί για κομπασμό σε κάποιον πιστό, απορρίπτουμε τα πρώτα και ζητάμε τα δεύτερα; Μήπως τελικά με το πέρασμα των αιώνων και την συνεργασία με το όποιο κράτος, γίναμε κόσμος; Μήπως τελικά αλλοτριωθήκαμε τόσο ώστε οι Απόστολοι, αν εμφανίζονταν σήμερα να μη μπορούσαν να μας ξεχωρίσουν από τον κόσμο; 

Συνήθως στα κηρύγματα, μας αρέσει σε μας τους κληρικούς να δίνουμε απαντήσεις και μάλιστα με μεγάλη βεβαιότητα. Σήμερα όμως δεν έχω μια απάντηση να δώσω. Θα πρέπει ο καθένας από εσάς που ακούει ή διαβάζει αυτό το κήρυγμα, να ψάξει μέσα του και να βρει την απάντηση μόνος του. Θα πρέπει και εγώ που το έγραψα να βρω τις απαντήσεις για τον εαυτό μου. Και αυτό θα πρέπει να το κάνουμε με κάθε ειλικρίνεια, όσο κι αν μπορεί, το τελικό συμπέρασμα να μας θλίψει.

Ας μας θλίψει. Όμως να μη μας συνθλίψει. Να βρούμε το κουράγιο, να διορθώσουμε ότι μπορούμε να διορθώσουμε και να ζητήσουμε από τον Θεό να καλύψει τα ελλείματα της προσπάθειάς μας. Αυτή είναι και η ουσία της πνευματικής ζωής, αν μας ενδιαφέρει πραγματικά: 

Μια συνεχής προσπάθεια διόρθωσης με τη βοήθεια του Θεού. Μια αγωνιώδης αναζήτηση της σωτηρίας μας. Μια επίμονη κίνηση προς τον Θεό. 

Η πνευματική ζωή είναι αυτή που αλλάζει στη ζωή μας τα πάντα. Γιατί η πίστη αυτό μπορεί να είναι μόνο. Τα πάντα. Ή τίποτα. Δεν μπορεί όμως ποτέ να είναι απλά και μόνο κάτι...Ας τα αναλογιστούμε όλα αυτά την περίοδο τούτη.

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος

 

Ο Χριστός μεταμορφώνει το περιβάλλον με Φως. Το πρόσωπό Του ακτινοβολεί, ένα νέφος φωτός κατεβαίνει και όλα γίνονται φως.

Ο άνθρωπος μπορεί να το κάνει κι αυτός κατά χάριν Θεού. Ο φωτισμένος άνθρωπος μπορεί να σκορπίσει φως γύρω του. 

Αλλά και ο σκοτισμένος, ο παραδομένος στην απληστία του μπορεί να μεταμορφώσει τον κόσμο. Και να σκορπίσει το σκοτάδι του. Να αφήσει πίσω του τοπία καρβουνιασμένα, γη καμμένη, ανθρώπους και ζώα άψυχα

Ο κόσμος γύρω μας είναι το Θαβώρ μας. Η δική μας κατάσταση μεταφέρεται και μεταμορφώνει αυτόν τον κόσμο. Ο άνθρωπος του Θεού αγωνίζεται να φωτιστεί ο ίδιος και να φωτίσει τον κόσμο. Σε πείσμα και σε αντίθεση - ή μήπως αντίσταση; - στη μαυρίλα που η απληστία φέρνει. 

Και δεν προσεύχεται, δεν προσπαθεί, δεν αντιστέκεται για να μη σκοτεινιάσει ο κόσμος. Αντιθέτως, ο άνθρωπος του Θεού τα κάνει όλα αυτά παρ' ότι ο κόσμος είναι σκοτάδι, είναι κάρβουνο, είναι γεμάτος πόνο και θλίψη. 

Γιατί ο άνθρωπος του Θεού, έχει σαν παράδειγμα τον Χριστό. Ο οποίος ήρθε και θυσιάστηκε γι' αυτόν τον κόσμο. Όσοι λοιπόν θέλουμε να είμαστε άνθρωποι του Θεού, παρ' όλα τα ελαττώματά μας, δεν μπορούμε να αφήσουμε τον κόσμο να καταστραφεί στα χέρια των άπληστων και άκαρδων ανθρώπων...

Κυριακή Θ Ματθαίου

 

Το σημερινό ευαγγελικό κείμενο μας μιλά για την προσπάθεια του Πέτρου να περπατήσει πάνω στο νερό. Οι μαθητές, ενώ βρίσκονταν στο πλοίο, είδαν τον Ιησού να περπατά πάνω στα ταραγμένα νερά. Ο Πέτρος, όπως πάντα ορμητικός, ζήτησε από τον Ιησού να τον καλέσει ώστε να περπατήσει κι αυτός στο νερό. Μόλις όμως έκανε λίγα βήματα, φοβήθηκε και άρχισε να βουλιάζει. Τότε φώναξε στον Ιησού να τον βοηθήσει. Πράγματι ο Κύριος τον άρπαξε και τον έβαλε στο πλοίο. 

Η ώρα που έγιναν όλα αυτά έχει σημασία. Ήταν πριν τα ξημερώματα, την ώρα που οι φρουροί αναλάμβαναν την τελευταία βάρδια. Η πιο ήσυχη ώρα της νύχτας. Η πιο σκοτεινή ίσως. 

Όταν ησυχάζουμε πλήρως σωματικά εκείνη την ώρα είναι που γίνονται τα σπουδαία πνευματικά πράγματα. Εκείνη την ώρα ο άνθρωπος που εργάζεται πνευματικά μπορεί είτε να πετύχει σπουδαία κατορθώματα, όπως να περπατήσει επάνω στο νερό, ή να βουλιάξει μέσα στη ταραχή της ημέρας που δε μπόρεσε να αποβάλλει. Είναι εκείνη την άρα που η πίστη και η αδυναμία συγκρούονται αδυσώπητα μέσα σε εκείνον που προσεύχεται. 

Γιατί η προσευχή δε διαφέρει και πολύ από την προσπάθεια να περπατήσουμε στο νερό. Ειδικά όταν γίνεται εκείνη την ώρα της νύχτας. Δε θέλει και πολύ ο άνθρωπος που προσεύχεται να πνιγεί από τις μέριμνες όλης της ημέρας που μαζεύονται γύρω του σαν αφρισμένα κύματα. Δε θέλει και πολύ εκείνη την ώρα να λυγίσει από την ίδια την ησυχία της ώρας, ησυχία που είναι μεν επιθυμητή αλλά μπορεί να μας φανεί και σαν αδυσώπητη σιωπή. 

Ακόμα, εκείνη την ώρα αν δεν είμαστε αρκετά προσεκτικοί μπορεί να αισθανθούμε υπερβολικά αυτάρκεις. Να πιστέψουμε πως μπορούμε μόνοι μας, με τις δυνάμεις μας και μόνο, να περπατήσουμε στο νερό. όπως πιθανόν αν νόμισε ο Πέτρος. Και όταν είδε γύρω του τα κύματα τρόμαξε. Όπως τρομάζουμε κι εμείς αν δούμε τις δυσκολίες -πνευματικές και φυσικές- που υπάρχουν γύρω μας. Και αν θεωρήσουμε πως εμείς μόνοι μας μπορούμε να τις ξεπεράσουμε, είναι πολύ πιθανό να φοβηθούμε και να πνιγούμε μέσα τους. 

Όμως η ώρα αυτή της νύχτας είναι και διδακτική. Την ώρα που ότι ο προσευχόμενος αντιλαμβάνεται την αδυναμία του, την ίδια ώρα μπορεί και πρέπει να αντιληφθεί την παντοδυναμία του Κυρίου μας, του Χριστού. Αυτός είναι που μας βοηθά, Αυτός στέκεται δίπλα μας σε κάθε δυσκολία, αδυναμία, θλίψη. 

Αλλά έχει και κάτι ακόμα αυτή η ώρα. Σταθείτε λίγο αν τύχει να ξυπνήσετε στις τρεις ή στις τέσσερις τα ξημερώματα. Εκείνη την ώρα όλα είναι πολύ ήσυχα. Ακόμα και οι πολύβουες πόλεις ησυχάζουν. Και είναι και πολύ σκοτεινά εκείνες τις ώρες. Όμως και η σιωπή και το σκοτάδι, κάτι αναμένουν. Το ξημέρωμα και το ξύπνημα. Ξέρουν ότι έρχεται όπου να 'ναι το χάραμα. Οι φωνές, η κινητικότητα, το φως. Μας δίνεται έτσι ένα μάθημα. Πως όσο σκοτεινά και δύσκολα και να μοιάζουν τα πράγματα, έρχεται κάτι που θα τα αλλάξει. Αλλά ενώ στη διαδοχή της νύχτας από τη μέρα αυτό γίνεται αυτόματα, στη ζωή μας, στην προσευχή μας, θα πρέπει να τα ανακαλύψουμε μόνοι μας. 

Μόνοι μας; Όχι. Ποτέ δεν είμαστε μόνοι μας. Ακόμα κι όταν νομίζουμε ότι βουλιάζουμε, ότι πνιγόμαστε, εκεί βρίσκεται ο Χριστός. Με το χέρι Του απλωμένο. Έτοιμος να μας προσφέρει, ενίσχυση, βοήθεια, παρηγοριά. 

Πέντε άρτοι και δύο ψάρια

 

Και όταν ο κόσμος πείνασε, οι μαθητές του Ιησού ζήτησαν από Αυτόν να τους δώσει την άδεια να πάνε στα γύρω χωριά για να βρουν φαγητό. Αυτός όμως τους είπε να μοιραστούν αυτά που έχουν. Πέντε ψωμιά και δύο ψάρια. Και με αυτά τελικά, όχι μόνο χόρτασαν οι χιλιάδες άνθρωποι που ήταν εκεί αλλά περίσσεψε κιόλας πολύ φαγητό. 

Εντυπωσιακό το θαύμα τούτο αλλά ακόμα πιο εντυπωσιακό αυτό που αποκαλύπτει. Όλοι όσοι είχαν μαζευτεί και άκουσαν τη διδασκαλία του Ιησού, ίσως και χωρίς να το έχουν καταλάβει καλά καλά, είχαν περάσει σε μια κατάσταση ύπαρξης -ας τολμήσουμε να τη πούμε έτσι- εντελώς διαφορετική. Ήρθαν κοντά στον Λόγο. Ήρθαν κοντά στην πηγή της Αγάπης, στην πηγή της Ζωής. 

Και να προσέξουμε και πώς ξεκινά η ευαγγελική περικοπή: είδε κόσμο πολύ και τους ευσπλαχνίσθηκε και τους θεράπευσε. 

Διότι όλοι είμαστε ασθενείς και χρειαζόμαστε θεραπεία. Και η θεραπεία δεν είναι σωματική. Ξεπερνά το σώμα και επικεντρώνεται στο πνεύμα, στη ψυχή. Και η θεραπεία αυτή είναι ο φωτισμός, που θα οδηγήσει στην αγιοσύνη και στη θέωση. 

Οι άνθρωποι εκείνοι μάλλον δεν ήταν σε θέση να κρατήσουν αυτή τη θεραπεία και να την αξιοποιήσουν πλήρως. Όχι όλοι τουλάχιστον. Αν ο Χριστός τους άφηνε να φύγουν και να πάνε να βρουν τι να φάνε, θα έχαναν συντομότερα όλο αυτό το δώρο που τους δόθηκε. Δε θα προλάβαινε να δώσει καρπούς. Γι' αυτό ο Χριστός τους κράτησε εκεί και έφαγαν όλοι από το λιγοστό φαγητό. 

Και τι ήταν εκείνο το φαγητό; Άρτος και ιχθύς. Το σώμα του Χριστού και το σύμβολό του στη πρώτη Εκκλησία. Ιχθύς έγραφαν οι πρώτοι χριστιανοί ή ζωγράφιζαν απλά και αυτό σήμαινε Ιησούς Χριστός Θεού Υιός Σωτήρ. 

Ο κόσμος εκείνη την ημέρα έζησε κάτι ανεπανάληπτο. Πήρε μια μικρή γεύση ενός καινούριου κόσμου. Ενός κόσμου αγάπης, κοινοκτημοσύνης, αδελφότητας αλλά και ενός κόσμου βαθιάς γνώσης και αντίληψης. 

Σε αυτόν τον κόσμο μας καλεί διαχρονικά ο Χριστός. Μέσω της Εκκλησίας, μέσω των μυστηρίων, μέσω της προσευχής αλλά και των πράξεών μας. Αλλά αυτόν τον κόσμο δε φτάνει μόνο να τον θελήσουμε και να τον αναζητήσουμε. Θα χρειαστεί και να τον οικοδομήσουμε. Και ο Κύριος θα είναι μαζί μας σε αυτή τη προσπάθεια.

O προφήτης Ηλίας

 

O Προφήτης Ηλίας, δεν είναι απλά ο Πύρινος Προφήτης. Δεν είναι απλά ο ζηλωτής άνθρωπος του Θεού που φλέγεται από την αγάπη του για τον Κύριο. Ο Προφήτης Ηλίας είναι η φωτιά που καίει μέσα στον κάθε πιστό. Είναι η φωτιά που καίει μέσα μας. 

Η ζωή του δεν είναι μόνο ο βίος ενός αγίου. Είναι η δική μας πνευματική πορεία. Η απογοήτευση που αισθάνεται όταν νομίζει ότι είναι ο μόνος που έχει μείνει στον κόσμο να πιστεύει στον αληθινό Θεό μας θυμίζει τη δική μας απογοήτευση όταν αδυνατούμε να βρούμε νόημα στη ζωή μας. 

Η αγωνία του όταν βρίσκεται κυνηγημένος από την Ιεζάβελ, εξόριστος, μοιάζει με τη δική μας αγωνία, όταν βρισκόμαστε σε πνευματική ξηρασία. 

Η σύγκρουσή του με τους ψευδοπροφήτες του Αχαάβ, είναι τόσο αδυσώπητη όσο και η δική μας όταν συγκρουόμαστε με τις αδυναμίες μας, τα πάθη και τους προσωπικούς μας δαίμονες. 

Όταν ο Θεός στέλνει τα κοράκια να του φέρουν τροφή στο βουνό, δε μπορούμε παρά να φέρουμε στο μυαλό μας, τις φορές εκείνες που αισθανόμαστε το χέρι Του να μας καθοδηγεί και να μας βοηθά. 

Η αποκάλυψη ότι ο Θεός βρίσκεται στο απαλό αεράκι και όχι στη φωτιά και στον σεισμό, είναι η αποκάλυψη ότι ο φανατισμός είναι πίστη διαστρεβλωμένη. Ακόμα και ότι η ορμή μας στα πνευματικά θέματα, παρά την καλή μας πρόθεση μπορεί να μας οδηγήσει σε λάθος δρόμο. 

Ας σταματήσουμε εδώ ώστε να μη μακρηγορούμε. Ο βίος του προφήτη Ηλία, όπως και κάθε βίος αγίου, δεν είναι απλά μια διήγηση θαυμαστών γεγονότων που λέγονται σαν παραμύθια. Μια πιο προσεκτική ματιά μπορεί να μας δώσει απαντήσεις σε πολλά περισσότερα ζητήματα. Παραλληλισμοί θα μπορούσαν να γίνουν, όχι μόνο σε θέματα πνευματικά όπως κάναμε παραπάνω αλλά και σε θέματα της καθημερινής μας ζωής. 

Να διαβάζουμε τους βίους των Αγίων. Να τους διαβάζουμε προσεκτικά και όχι μόνο επιφανειακά. Θα ανακαλύψουμε μέσα στις λίγες συνήθως γραμμές πολλούς και υπέροχους θησαυρούς. Θησαυρούς που θα εμπλουτίσουν τον δικό μας πνευματικό αγώνα.

Κυριακή Ζ Ματθ. - Προς Τίτον Γ 8-15

 

Λέει το σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα: "Αυτός δε ο λόγος, που σου γράφω, είναι κατά πάντα αληθινός και αξιόπιστος. Και περί αυτών των μεγάλων αληθειών θέλω να διαβεβαιώνης και να πείθης τους Χριστιανούς, δια να φροντίζουν, όσοι έχουν πιστεύσει στον Θεόν, να μη μένουν εις την απλήν πίστιν, αλλά να πρωτοστατούν με ζήλον εις τα καλά έργα. Αυτά δε που είπα παραπάνω είναι έργα τα καλά και τα ωφέλιμα στους ανθρώπους. Να αντιπαρέρχεσαι δε και να αποφεύγης τας ανοήτους συζητήσεις και τας γενεαλογίας περί ευγενούς καταγωγής και τας φιλονεικίας και τας μάχας γύρω από τα ζητήματα του Ιουδαϊκού νόμου· διότι όλα αυτά είναι ανωφελή και μάταια."

Αν το καλοσκεφτούμε, σπαταλάμε ώρες ατελείωτες της ζωής μας σε ανούσιους τσακωμούς. Κάποια στιγμή, θα έρθει κάποιος που δεν έχει κάτι καλύτερο να κάνει και θα προσπαθήσει να ξεκινήσει κάποιον καυγά μαζί μας. Και φυσικά εμείς θα απαντήσουμε, θα πούμε μια και δυο κουβέντες παραπάνω και θα έχει πετύχει το στόχο του. 

Γιατί ο στόχος του είναι αυτός και μόνο. Να γίνει ο καυγάς. Να ξεκινήσει η φιλονικία. Οι άνθρωποι αυτοί, ζουν γι' αυτό. Η ζωή τους, γεμάτη απογοητεύσεις και ματαιώσεις δεν τους έχει αφήσει καμία άλλη χαρά πέρα από αυτή. Δεν αξίζει να σπαταλάμε χρόνο σε τέτοιου είδους τσακωμούς. Άλλωστε δε περισσεύει ο χρόνος. 

Και δεν περισσεύει γιατί ο απόστολος Παύλος μας προτρέπει να μη μένουμε μόνο στην πίστη. Μας προτρέπει να αφιερωνόμαστε στα καλά έργα. Γιατί ποια καλύτερη έκφραση της πίστης υπάρχει από αυτά; Ποιος καλύτερος τρόπος για να δοξασθεί ο Θεός τον οποίο διατεινόμαστε ότι πιστεύουμε; 

Έτσι λοιπόν, έχουμε μια ακόμα επιλογή. Πώς θα αξιοποιήσουμε τον χρόνο μας στη ζωή. Θα τον αφήσουμε να χαθεί, έστω ένα μέρος αυτού, σε ανούσιους τσακωμούς και σε μια ανόητη προσπάθεια να απαντάμε σε κάθε προσβολή ή εξυπνάδα ή θα τον χρησιμοποιήσουμε σε έργα καλά. Σε έργα βοήθειας, αλληλεγγύης και δικαιοσύνης; 

Θεωρώ ότι κανένας έξυπνος άνθρωπος σε θα επέλεγε το πρώτο. Κανένας σκεπτόμενος χριστιανός δε θα προτιμούσε να αναλώνεται σε περιττές λογομαχίες. 

Ο χρόνος μας είναι αβέβαιος. Μπορεί να είναι πολύς, μπορεί και όχι. Ας τον εκμεταλλευτούμε ώστε να προσφέρουμε στους συνανθρώπους μας αλλά και στον Θεό, ό,τι καλύτερο μπορούμε. 

Εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε

 

Εὐλογεῖτε ἐκείνους ποὺ σᾶς διώκουν, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε.

Με τα παραπάνω λόγια κλείνει η σημερινή αποστολική περικοπή. Ο Απόστολος Παύλος μας συμβουλεύει να μη καταριόμαστε εκείνους που μας κάνουν κακό αλλά αντιθέτως να προσευχόμαστε γι' αυτούς. 

Και ξέρετε, αυτό κάποιοι θα το χαρακτηρίσουν παθητικότητα, ηττοπάθεια, δειλία ίσως. Δεν είναι όμως. Είναι ο μόνος τρόπος να προχωρήσει αυτός ο κόσμος χωρίς να πνίγεται στο αίμα κάθε τρεις και λίγο. Είναι ο μόνος τρόπος ώστε να μη γίνονται οι τυραννισμένοι, τύραννοι και τούμπαλιν. Είναι ο μόνος τρόπος να σπάσει αυτός ο φαύλος κύκλος μίσους στον οποίο έχουμε παγιδευτεί. 

Και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι σε έναν τέτοιο κύκλο ζούμε. Και σαν έθνη και σαν κράτη και σαν μεμονωμένα άτομα. Ο ένας καταριέται τον άλλον και ζητά εκδίκηση. Ζητά μια ίση ανταπόδοση. Και μετά ο άλλος θα ζητήσει με τη σειρά του τα ίδια. Και θα ανοίξει ένας κύκλος μίσους, στην καλύτερη περίπτωση, ή ένας κύκλος αίματος, η ιστορία των εθνών βρίθει τέτοιων παραδειγμάτων.

Επιπλέον, όταν καταριόμαστε κάποιον που μας έχει αδικήσει, επιβαρύνουμε τον εαυτό μας. Και όχι μόνο με την αμαρτία της κατάρας. Αλλά με κάτι πιο δύσκολο να αντέξουμε. Για να καταραστείς κάποιον, για να φτάσεις σε αυτό το σημείο σημαίνει ότι τον σκέφτεσαι. Ότι τον σκέφτεσαι συνέχεια. Ότι σου έχει γίνει τελικά κομμάτι της καθημερινότητάς σου αν όχι και εμμονή. Τον έχεις βάλει στη ζωή σου. Όταν κοιμάσαι, όταν ξυπνάς, όταν τρως πρωινό, όταν κάνεις τις δουλειές σου ή όταν πηγαίνεις βόλτα. Και σιγά σιγά, δηλητηριάζεις την ίδια τη ζωή σου. 

Κάποιος σου έκανε κακό. Κάποιος σε αδίκησε. Και λοιπόν; Άσ' τον να πάει παρακάτω. Αν εξακολουθεί να σε ενοχλεί, κράτα τον χώρο σου και άφησε τον να χτυπιέται. Νομίζεις πως είναι δειλία; Μα αν του παραδώσεις όλη σου τη ζωή, τι κερδίζεις; Γιατί αυτό κάνεις αν φτάσεις στο σημείο να καταριέσαι κάποιον. 

Και ας μη ξεχνάμε τον πνευματικό νόμο. Οι κατάρες όταν ξεστομίζονται βάζουν σε εκκίνηση νόμους πνευματικούς, απέναντι στους οποίους είμαστε υπόλογοι όταν καταριόμαστε κάποιον και επομένως απομακρυνόμαστε από τον Θεό.  

Μα είναι δύσκολο να τον ευλογούμε κιόλας. Ε, ας μην τον ευλογήσουμε τότε. Αφού δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε αυτό που ο Απόστολος Παύλος συμβουλεύει ας κάνουμε κάτι λιγότερο. Ας μη δίνουμε σημασία. Ας αφήσουμε το ποτάμι να κυλήσει. 

Τελικά το θέμα δεν είναι αν θα φανούμε δειλοί ή γενναίοι με τα κοσμικά πρότυπα. Το θέμα είναι ποια θέση θέλουμε να έχουμε στον πνευματικό κόσμο. Και κυρίως αν θα έχουμε εμείς τον έλεγχο της ζωής μας ή αν θα τον παραχωρήσουμε στο μίσος, το οποίο θα μας τρώει εσωτερικά. Αξίζει να κάνουμε τέτοιο δώρο σε κάποιον που θέλει το κακό μας;

Πέτρου και Παύλου

 

Σήμερα τιμούμε τους δύο Πρωτοκορυφαίους Αποστόλους, τον Πέτρο και τον Παύλο. Οι δύο τους αποτέλεσαν τα θεμέλια της Εκκλησίας μας. 

Συνήθως σχολιάζουμε πιο πολύ τον Απόστολο Παύλο επειδή και το συγγραφικό του έργο έχει μεγαλύτερη επιρροή και έκταση αλλά και επειδή ήρθε και κήρυξε στην Αθήνα. Αντίθετο ο Απόστολος Πέτρος συνδέεται περισσότερο με τη Ρώμη. 

Όμως ο Πέτρος, η ζωή του, θαρρώ πως έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για εμάς σήμερα. Ήταν από τους πρώτους μαθητές του Χριστού, ο πιο ορμητικός και αυθόρμητος αλλά και αυτός που δείλιαζε συχνά. Και ενώ ο Παύλος ξεκίνησε ως διώκτης των Χριστιανών και μεταστράφηκε παραμένοντας σταθερός στη πίστη του, ο Πέτρος είχε πιο πολλές διακυμάνσεις. 

Αυτός όρμηξε στα νερά ακολουθώντας τον Χριστό αλλά στη συνέχεια φοβήθηκε και βούλιαξε. Αυτός αρνήθηκε αρχικά στον Ιησού το πλύσιμο των ποδιών και στη συνέχεια Του ζήτησε να τον λούσει ολόκληρο. Αυτός έκοψε το αυτί του δούλου που ήρθε να συλλάβει τον Χριστό, είπε στον Κύριο πως δεν θα Τον αρνηθεί ποτέ και τελικά πριν λαλήσει ο πετεινός τον αρνήθηκε, όχι μία αλλά τρεις φορές. Και τελικά αυτός έγινε το θεμέλιο της Εκκλησίας. 

Και γιατί τα λέμε όλα αυτά; Γιατί κι εμείς κλυδωνιζόμαστε. Κι εμείς βουλιάζουμε στα νερά της ολιγοπιστίας, κι εμάς μας πνίγουν τα κύματα του φόβου και πολλές φορές είτε με τα λόγια είτε με τις πράξεις μας, απαρνούμαστε τον Χριστό. 

Το παράδειγμα όμως του Αποστόλου Πέτρου μας δίνει θάρρος. Μας κρατά μακριά από την απόγνωση. Μας βοηθά να ψάξουμε το χέρι του Χριστού που θα μας βγάλει από τη θάλασσα. Μας υπενθυμίζει ότι ακόμα κι αν κάποια στιγμή λυγίσουμε και αρνηθούμε τον Κύριο, δεν πρέπει να σπάσουμε. Δεν πρέπει να παραδοθούμε στην άρνηση αυτή. Αλλά να έχουμε το θάρρος να γυρίσουμε σε Εκείνον. Να Τον αναζητήσουμε και να Του πούμε, όπως ο Πέτρος μετά την Ανάσταση, ότι Τον αγαπάμε. Ότι Αυτός είναι ο Κύριος και ο Θεός μας. 

Ναι, σήμερα είναι μια καλή ημέρα να θυμηθούμε, όχι τα σπουδαία θαύματα και την μαρτυρία του Αποστόλου Πέτρου αλλά τις διακυμάνσεις του, τις πτώσεις του αλλά και τις επαναφορές του. Και όταν χρειαστεί, να τον μιμηθούμε στις τελευταίες.