Αγίου Δημητρίου

 

O Άγιος Δημήτριος ήταν αξιωματούχος του στρατού του Αυτοκράτορα. Ήταν όμως και Χριστιανός. Και κλήθηκε να απαντήσει στο εξής δίλημμα. Είτε θα απαρνιόταν τον Χριστό και θα συνέχιζε να ζει μέσα στην άνεση του, την πολυτέλεια και τις τιμές ή θα έμενε πιστός στον κύριο, θα φυλακιζόταν και τελικά θα εκτελούταν. 

Οπωσδήποτε ένας συνετός άνθρωπος, ένας άνθρωπος του κόσμιου, με τη μόρφωση και τη σοφία του κόσμου, θα διάλεγε το πρώτο. Μόνο ένας τρελός θα διάλεγε το δεύτερο. Και ο Άγιος Δημήτριος έκανε την επιλογή του τρελού. Δεν ήταν όμως τρελός. Αν ήταν, δεν θα τον εκτελούσαν. Θα τον περιγελούσαν και θα τον άφηναν να φύγει. Είχε όμως σώας τας φρένας και ήταν και μορφωμένος. Και άρτια εκπαιδευμένος στην πολεμική τέχνη. 

Κι όμως έκανε την τρελή επιλογή. Και αυτό λειτουργεί σαν υπενθύμιση σε όλους εμάς. Λαϊκούς αλλά και κληρικούς. Κυρίως ίσως σε εμάς τους κληρικούς. Που κακομαθημένοι στους τόσους αιώνες μακριά από διωγμούς, θέλουμε πλέον να συνδυάζουμε την τρυφηλή ζωή και την πίστη. Ζητάμε και την άνεση του κόσμου και την αιωνιότητα των ουρανών. Απαιτούμε να ζούμε με τιμές στον κόσμο και να μας περιμένει και ορθάνοιχτος ο Παράδεισος. 

Ε, δε γίνονται και τα δύο. Ακόμα και εκείνοι οι άγιοι που έζησαν σε ειρηνικές για την πίστη μας εποχές ή και έζησαν εντός του κόσμου, έκαναν την επιλογή ανάμεσα στα δύο αυτά. Δε γίνεται να έχουμε και τα δύο. Κάποιο θα το αρνηθούμε. 

Ο Χριστός άλλωστε το είπε όσες φορές μίλησε για τον πλούτο και τις κοσμικές ανέσεις. Αυτός ήταν και ο λόγος της σύγκρουσης με τους Φαρισαίους. Εκείνοι ήθελαν και την εξουσία που τους πρόσφερε ο κόσμος να έχουν και την πίστη να κρατάνε. Ο Χριστός τους προειδοποίησε ότι αυτό είναι αδύνατον.

Έτσι κι εμείς. Κάποια στιγμή θα κληθούμε να απολογηθούμε. Και θα ερωτηθούμε. Είχαμε διάθεση θυσίας; Στραφήκαμε στους αδερφούς μας που είχαν ανάγκη; Ή κρυφτήκαμε μέσα στην άνεση των πολυτελών ναών μας, της πολύτιμης παράδοσής μας και συνεχίσαμε τη ζωή μας ως εντελώς κοσμικοί άνθρωποι; 

Γι' αυτό ας το έχουμε πάντα υπόψη μας. Έχουμε μία επιλογή να κάνουμε... 

Η φυγή(Κυριακή Στ Λουκά)

 

Αφού ο Ιησούς θεράπευσε τον δαιμονισμένο στη Χώρα των Γαδαρηνών και αφού οι δαίμονες μπήκαν σε μια αγέλη χοίρων - που παρανόμως βοσκούσαν οι κάτοικοι της περιοχής - και η οποία έπεσε μετά στον γκρεμό και πνίγηκε, οι κάτοικοι εκείνοι του ζήτησαν να απομακρυνθεί από την περιοχή τους. 

Και ο Χριστός τι έκανε; Απλά, έφυγε. Άφησε τους Γαδαρηνούς στο σκοτάδι της αμαρτίας τους αφού δεν ήθελαν οι ίδιοι να αλλάξουν τρόπο ζωής και να  σωθούν. Μπήκε στο πλοίο και έφυγε, αφήνοντας όμως τον θεραπευμένο από τα δαιμόνια άνθρωπο, να διηγείται τι συνέβη ώστε να υπάρχει μια ακόμα ευκαιρία μετάνοιας σε εκείνους τους ανθρώπους. 

Η φυγή του Ιησού μας θυμίζει δύο ιστορίες από τους Πατέρες της Ερήμου. Η πρώτη αφορά τον Όσιο Αρσένιο τον Μέγα, ο οποίος αν και αξιωματούχος του παλατιού που έχαιρε μεγάλης εκτίμησης, άκουσε μετά από προσευχή μια φωνή να του λέει "Αρσένιε, φεύγε και σώζου". Ο όσιος δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά και πήρε τον δρόμο για την έρημο. Στη δεύτερη, ο αββάς Μακάριος έλεγε μετά τη λειτουργία στους άλλους μοναχούς "Φεύγετε, αδελφοί!". Όταν κάποιος από τους γέροντες τον ρωτούσε(καμιά φορά): "Πάτερ, πού πιο μακριά απ' αυτή την έρημο μπορούμε να φύγουμε"; Εκείνος τότε, αφού έβαζε το δάχτυλο στο στόμα του, έλεγε: "Απ' αυτό να φύγετε"! 

Θυμόμαστε ακόμα τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο ο οποίος παραιτήθηκε δυο φορές από τον θρόνο του για να μην προκαλούνται αντιδικίες.

Πολλές φορές είναι αναγκαίο να φύγουμε. Όχι μόνο για τη δική μας σωτηρία και το δικό μας καλό αλλά και για των άλλων. Η φυγή μας μπορεί να διδάξει περισσότερα από την παρουσία μας. Είναι προτιμότερη μια φυγή που θα φέρει ειρήνευση και ίσως και αναστοχασμό παρά μια σύγκρουσή που απλά θα δημιουργήσει περισσότερα προβλήματα. 

Η φυγή δεν είναι δειλία. Πολλές φορές είναι η καλύτερη διδασκαλία ή η καλύτερη προστασία. Γιατί όταν τελικά προκαλείται πολλή φασαρία -και το έχουμε δει και αλλού αυτό στο Ευαγγέλιο- δεν προκύπτει κανένα όφελος. Για καμία πλευρά. Ο αμαρτωλός δεν διορθώνεται, αντιθέτως σκληραίνει τη στάση του και δένεται περισσότερο με την αμαρτία και εκείνος που προσπαθεί να του δείξει το λάθος του, απλά φθείρεται. 

Υπάρχει όμως και μια πιο σημαντική φυγή και πιο χρήσιμη. Η φυγή από τον ίδιο μας τον εαυτό. Από την ιδέα που έχουμε για τον εαυτό μας, από την άνεσή μας, από τη θέση μας. Η φυγή από όσα έχουμε πλάσει ως εικόνα μας. 

Ο Κύριος έφυγε από τη χώρα των Γαδαρηνών. Και τούτη η φυγή όπως είδαμε δίνει ένα πολλαπλό μάθημα σε όλους μας. Γιατί τελικά φεύγοντας από τη βοή του κόσμου, μένουμε κοντά στην ησυχία του Θεού. 

Ο δράκος

 

Είναι πολύ λογικό σε έναν κόσμο που χτίζεις γύρω από την τεχνολογία να απαγορεύεις τη χρήση της σε παιδιά 15 χρονών. Δηλαδή σε ένα από τα πιο ζωηρά κομμάτια της κοινωνίας. Γιατί όταν έχεις αποτύχει ή μάλλον δεν έχεις προσπαθήσει καν να τους εμφυσήσεις κάποιες βασικές έστω αξίες, προφανώς και θα ζητήσεις λύσεις στις απαγορεύσεις. Έδωσες τη φωτιά παντού σαν ένας απερίσκεπτος Προμηθέας και τώρα λες στα παιδιά ενός κόσμου που καίγεται να μην παίζουν με τα σπίρτα. Γιατί είναι προτιμότερο να φτιάξεις έναν δράκο και να φοβίζεις τον κόσμο με αυτόν, παρά να φτιάξεις πολίτες -από μικρές ηλικίες- που θα μπορούν να εξημερώσουν τον δράκο. Που θα έχουν αξίες και κριτική ικανότητα. Αυτοί οι τελευταίοι άλλωστε μπορεί κάποια μέρα να γκρεμίσουν και τα σάπια παλάτια που έχεις φτιάξει για να καλοπερνάς εσύ και οι συνδαιτημόνες σου...

Πλιάτσικο

 

Πολλές αναλύσεις γίνονται για τα γεγονότα στη Γαλλία κυρίως. Πάντα οι Έλληνες είχαμε μια λιγούρα για τη Γαλλία. Ίσως και καλά να κάναμε. Τέλος πάντων. Έτσι λοιπόν γράφονται αναλύσεις πολιτικές, κινηματικές, κοινωνιολογικές κλπ. Το μάτι μου έπεσε σε κάποια άρθρα ή κείμενα που ασχολούνταν με το πλιάτσικο που γίνεται κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων αυτών. Και αν συμβαδίζουν με το κίνημα, με τα πολιτικά ζητούμενα, τις επιδιώξεις κλπ. Εγώ, πάλι, είμαι άνθρωπος της απλότητας και των απλών σκέψεων. Οι λεηλασίες και το πλιάτσικο δεν έχουν καμία ή σχεδόν καμία σχέση με τις διαδηλώσεις. Αλλά όταν οι διαμαρτυρίες παίρνουν τέτοια έκταση, στα όρια της εξέγερσης, τότε προφανώς και διάφορα στοιχεία (φτωχοδιάβολοι, εγκληματικά στοιχεία αλλά και...χαβαλετζήδες) θα εκμεταλλευτούν την κατάσταση και θα προβούν σε τέτοιες ενέργειες. Δεν είναι κάτι που έχει σχέση άμεση με τις διαμαρτυρίες(ο συσχετισμός επιχειρείται από τη δεξιά και την ακροδεξιά ή από όποιον κυβερνά, δεν ξέρω πώς χαρακτηρίζεται ο Μακρόν), αλλά και που ζει σχεδόν παρασιτικά από αυτές. Είναι μια αναπόφευκτη κατάσταση. Είναι κομμάτι της φύσης του ανθρώπου αλλά και των συνθηκών που δημιουργεί ο καπιταλισμός(υπερβολική προβολή ακριβών προϊόντων και ενός lifestyle για λίγους). Δεν καταλαβαίνω γιατί εστιάζουμε εκεί. Για να δείξουμε κάποια ιδεολογική ανωτερότητα; Για να τρομάξουμε κόσμο; Για να δικαιολογήσουμε την απραξία μας; Για όλα τα παραπάνω; Ποιος ξέρει; 

Από την αρχή

 

Και γιατί να μη ξεκινήσουμε από την αρχή; Τι είναι αυτό που μας δεσμεύει; Τα προηγούμενα χρόνια; Πέρασαν και σύντομα θα ξεχαστούν. Οι ήττες και οι απογοητεύσεις; Κι αυτές είναι πια του παρελθόντος σκιές. Οι προδοσίες και οι πληγές; Ας γίνουν παράσημα στα στήθη. Οι προσδοκίες και οι ελπίδες που θάφτηκαν κάτω από τόνους αποτυχιών; Γιατί να μην τις ξεθάψουμε λοιπόν; Γιατί να μην αφιερώσουμε το χρόνο που μας έμεινε για να τις βγάλουμε ξανά στο φως του ήλιου και να τις κυνηγήσουμε για άλλη μια φορά; Μήπως πέρασαν τα χρόνια και η ηλικία μας είναι τέτοια που δεν το επιτρέπει το κυνήγι τούτο; Και τι θα κάνουμε τα χρόνια που -άγνωστο πόσα - μας μένουν; Γιατί να μη ξοδέψουμε τον καιρό μας σε μια ακόμα προσπάθεια, η οποία μπορεί να είναι και η τελευταία αλλά μπορεί να είναι και εκείνη που θα στεφθεί με επιτυχία, αντί να περιμένουμε να μας χτυπήσει ο Χάρος τη πόρτα; Άλλωστε μπορεί να είμαστε γέροι για το rock 'n' roll αλλά είμαστε και νέοι για να μας φωνάξει ο Αρχάγγελος Μιχαήλ. Πόσες φορές ματαιώθηκε το ταξίδι του Αποστόλου Παύλου στην Ισπανία; Πόσες φορές οι προσπάθειες του Ιωνά να αποφύγει το έργο του έπεσαν στο κενό; Και ο πρώτος πήγε στην Ισπανία και ο δεύτερος συνέχισε τη γκρίνια για το έργο που του ανέθεσε ο Θεός. Δεν είναι τόσο δύσκολο να ξεκινήσεις από την αρχή. Το μόνο που χρειάζεται είναι μια γερή κλωτσιά ώστε να στείλεις στον αγύριστο αυτά που σε κρατάνε καθηλωμένο...

Οι ανόητοι

 

 Διαβάζουμε σε μια ερμηνευτική απόδοση της σημερινής ευαγγελικής περικοπής: “Σε ευχαριστώ και σε δοξολογώ, Πατερ, Κυριε του ουρανού και της γης, επειδή ενεργόντας με δικαιοσύνη και αγαθότητα , έκρυψες τις υψηλές αυτές αλήθειες της πίστεως από εκείνους που θεωρούνται σοφοί και συνετοί, και φανέρωσες αυτές σε απλοϊκούς και αφελείς ανθρώπους τους μαθητές μου, που φαίνονται σαν νήπια εμπρός στους σοφούς του κόσμου. Ναι Πάτερ, διότι αυτή ήταν η αγαθή και δίκαια θέλησή σου”. 

Οι αλήθειες οι υψηλές, λέει ο Κύριος, δεν φανερώνονται σε σοφούς και συνετούς. Και πράγματι, κάποιος που είναι σοφός και συνετός για τον κόσμο, δεν μπορεί να αντιληφθεί τη διδασκαλία του Χριστού. 

Αυτά αποκαλύπτονται μόνο σε αυτούς που δείχνουν απλοϊκοί και αφελείς. 

Ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Και τι έκανε; Έζησε πλουσιοπάροχα; Δίδαξε σε πανεπιστήμια; Κάθισε σε θρόνους; Συνέφαγε με αξιωματούχους και επιφανείς; Όχι. 

Βρέθηκε στο ίδιο τραπέζι με πόρνες, τελώνες και αμαρτωλούς, διδάσκοντάς τους τη μετάνοια. Δεν είχε που να μείνει και περιφερόταν από σπίτι σε σπίτι, διδάσκοντας την πτωχεία. Δίδαξε απλούς ανθρώπους συνήθως στην ύπαιθρο. 

Δε μίλησε με περίπλοκους όρους αλλά με παραβολές. Στις συναγωγές πήγε μόνο και μόνο για να αποκαλύψει την υποκρισία του τότε θρησκευτικού κατεστημένου, εκείνου των Φαρισαίων. 

Το Ευαγγέλιο δεν είναι μια συλλογή ιστοριών και θαυμάτων που αφορούν μια παλαιότερη εποχή. Είναι ο ζωντανός λόγος του Κυρίου που μιλά καθημερινά στα αυτιά όλων μας. Σε κάποιους φτάνει στην καρδιά, σε κάποιους δεν ξεπερνά την ακοή. 

Οι πρώτοι είναι αυτοί που σαν παιδιά, με ενθουσιασμό και άγνοια κινδύνου ακολουθούν τι διδασκαλίες του Κυρίου. Οι δεύτεροι είναι εκείνοι που δεν δέχονται να αφήσουν τη σοφία με την οποία έχουν περιζώσει τον εαυτό τους και να διακινδυνεύσουν τη σύνεσή τους. 

Ο Χριστιανός είναι για τον κόσμο μωρός, ανόητος. Είναι αντικείμενο κοροϊδίας και πολλές φορές πληγώνεται. Είναι κι αυτό κομμάτι της ζωής του. Δεν υπάρχει άνεση και ευκολία για τον χριστιανό. Υπάρχει μόνο ο δρόμος του Κυρίου. Ο δρόμος από την φάτνη στην Αίγυπτο, και από την Ιερουσαλήμ στον Γολγοθά, τη Σταύρωση και την Ανάσταση. 

Είναι ο δρόμος που μόνος ένας ανόητος θα έπαιρνε. Γιατί μόνο σε έναν ανόητο φανερώνονται οι ουράνιες αλήθειες. Και κοιτώντας το παραπάνω κείμενο, που μόλις διάβασα, λυπάμαι που δεν μπορώ κι εγώ να είμαι ένας τέτοιος ανόητος. Εσείς; 

Ἀποθανέτω ἡ ψυχή μου μετὰ τῶν ἀλλοφύλων

 

"καὶ εἶπεν Σαμψων Ἀποθανέτω ἡ ψυχή μου μετὰ τῶν ἀλλοφύλων· καὶ ἔκλινεν ἐν ἰσχύι, καὶ ἔπεσεν ὁ οἶκος ἐπὶ τοὺς σατράπας καὶ ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν τὸν ἐν αὐτῷ"

Τούτη η σκηνή για κάποιο λόγο πάντα μου μιλούσε περίεργα. Ο Σαμψών είναι για εμένα ο απόλυτος ρομαντικός ήρωας. Προδομένος και αδύναμος, αιχμαλωτισμένος και εξευτελισμένος, γνωρίζει πως δεν υπάρχει πια διέξοδος, δεν υπάρχει ελπίδα επιβίωσης. Αλλά δε σταματά να αγωνίζεται και να πολεμά. Και καταφέρνει το καίριο, το θριαμβευτικό πλήγμα στους εχθρούς του, τους οποίους και παίρνει μαζί του στον θάνατο. Εκείνος που είχε όλο το μέλλον μπροστά του, το οποίο φάνταζε λαμπρό, βρέθηκε σε ένα φρικτό αδιέξοδο. Και όμως το αντιμετώπισε με τέτοιο τρόπο που και την πρότερη περήφανη ζωή του να τιμήσει αλλά και τους εχθρούς του να εξαφανίσει. Επιπλέον δεν πρόκειται για έναν τέλειο ήρωα. Ξεμυαλίζεται από τη Δαλιδά, της αποκαλύπτει το μυστικό της δύναμής του και έτσι μόνος του φέρνει την αιχμαλωσία, την τύφλωση και το τέλος του. Ένα τέλος όμως που δεν έρχεται με κλάματα ή με δάκρυα ή θρήνους. Αλλά με μια πολεμική κραυγή. Τι έξοδος κι αυτή!

Εκκοσμίκευση

 

Εκκοσμίκευση εδώ, εκκοσμίκευση εκεί, πού είναι η εκκοσμίκευση; Σε ένα τραγούδι λαϊκό; Σε ένα σχόλιο κοινωνικό; Μη σας το χαλάσω. Εκκοσμίκευση είναι η δίψα για υποτακτικούς που υπηρετούν και προσκυνούν. Εκκοσμίκευση είναι το μανιώδες κυνήγι θέσεων και αξιωμάτων. Εκκοσμίκευση είναι η αδιαφορία για τον διπλανό μας με τη ψευδή -ως και βλάσφημη- δικαιολογία της ουράνιας πατρίδας. Εκκοσμίκευση είναι ο εναγκαλισμός με την εξουσία και τον πλούτο, όσα πέπλα θαυμάτων, εσχατολογίας και υψηλής θεολογίας κι αν ρίξουμε από πάνω. Εκκοσμίκευση είναι πολλά πράγματα που κάποιοι τα θεωρείτε (ή θέλετε να τα θεωρείτε) πνευματικά...

Παρακμή και ελπίδα

 

Η Εκκλησία γιατί δε μιλάει; Αυτό με ρωτούν συχνά πυκνά πολλοί άνθρωποι. Βλέπουμε, λένε, ένα σωρό άσχημα πράγματα και η Εκκλησία είναι άφωνη. Δεν ξέρω τι ακριβώς εννοούν ως Εκκλησία, αφού Εκκλησία είμαι εγώ, είστε κι εσείς και ο κάθε βαπτισμένος Ορθόδοξος Χριστιανός. Υποθέτω ότι εννοούν τους πιο επίσημους, τους ανώτερους κληρικούς. Η απάντηση είναι απλή. Σε μια κοινωνία που παρακμάζει και σέρνεται, η Εκκλησία δεν μπορεί να είναι διαφορετική. Γιατί; Γιατί οι άνθρωποι που την απαρτίζουν από την κοινωνία προέρχονται. Επιπλέον, μπαίνοντας σε αυτούς τους "κύκλους" τους αρχιερατικούς, η επαφή με τον έξω κόσμο είτε γίνεται προβληματική είτε χάνεται τελείως. Δεν είναι μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Δε διαφέρει ας πούμε πολύ από την εποχή του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Εκείνος όταν έγινε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης καθαίρεσε μια σειρά Αρχιερέων και ιερέων οι οποίοι είχαν γίνει κληρικοί μέσω της σιμωνίας. Πλήρωσαν και έγιναν δηλαδή για να απολαύσουν μεγαλύτερα κέρδη, προβολή κλπ. Αυτή ήταν η κοινωνία τότε, μια κοινωνία ατομικισμού, όπου ακόμα και η αυτοκράτειρα πήγε να κλέψει το χωράφι μιας χήρας, αυτή ήταν και η Εκκλησία. Αντί να επεμβαίνει στην παρακμή της κοινωνίας, ασχολιόταν με το να ράψει στολές, να πληρώσει για θέσεις και να τα έχει καλά με την εξουσία. Και τότε, βρέθηκε(ή τον έστειλε ο Θεός που λειτουργεί κάπως περίεργα για τη δική μας σκέψη) ένας "τρελός" τύπος, ο οποίος έγινε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης και έφερε τα πάνω κάτω. Και ναι, δεν έβαλε την "ενότητα και την αγάπη" πάνω από την αλήθεια. Θα βρεθεί ένας τέτοιος και τώρα; Δεν ξέρω. Αν δούμε την κατάσταση και τα δεδομένα, μάλλον όχι. Αλλά και τότε, την εποχή του Χρυσοστόμου, τα δείγματα μόνο θετικά δεν ήταν. Αλλά, να που τότε ήρθε ένας τύπος από τη Συρία και τα έκανε όλα "όπα"! Και φυσικά πλήρωσε το τίμημα. Πέθανε εξόριστος στον Καύκασο. Αλλά αν δεν είσαι έτοιμος να πληρώσεις το τίμημα, μη ξεκινάς κανέναν αγώνα. 

Τσαρλατάνοι

 

Η αγιότητα δεν είναι κάτι που επιδεικνύεται. Ο άγιος δε μαζεύει γύρω του ακολούθους και οπαδούς και φυσικά δεν αυτοανακηρύσσεται άγιος. Αν περάσει μια νύχτα από το Άγιο Όρος ή το Σινά ή τον Άγιο Τάφο δε γίνεται ούτε Αγιορείτης ούτε Σιναϊτης ούτε Αγιοταφίτης. Μένει αυτό που είναι πραγματικά. Περαστικός. Και όσο αφορά την αγιότητα, ένας απλός τσαρλατάνος. 

Αλλά εδώ που τα λέμε, δε φταίνε αυτοί. Βρίσκουν και τα κάνουν. Όταν οι άνθρωποι δεν έχουν σκοπό να προσπαθήσουν να βελτιώσουν τη ζωή τους αλλά περιμένουν να βρέξει η αλλαγή από τον ουρανό, τότε έχουμε αυτά τα αστεία φαινομενικά αλλά πολύ σοβαρά φαινόμενα. 

Ουσιαστικά έναν γκουρουισμό ντυμένο με ορθόδοξο ράσο. Και φυσικά τούτοι οι "ορθόδοξοι" γκουρού δε θα δυσκολευτούν να εντοπίσουν και ανθρώπους απελπισμένους και κουρασμένους που θα τους προσεγγίσουν, με όπλο εντυπωσιασμού τον πλήθος των ανόητων οπαδών που αναφέρθηκαν παραπάνω, θα τους πουλήσουν ελπίδα και θα τους εντάξουν στις τάξεις των υπολοίπων οπαδών τους. 

Ε, αυτό είναι έγκλημα ενώπιον του Θεού. 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΘ΄ (Δ΄ ΛΟΥΚΑ)

 

"Με το σπόρο που έπεσε στο γόνιμο έδαφος, εννοούνται όσοι άκουσαν το λόγο με καλή και αγαθή καρδιά, τον φυλάνε μέσα τους και καρποφορούν με υπομονή".

Η υπομονή είναι το κλειδί για να να αποδώσει καρπούς ο σπόρος του λόγου του Θεού. Η υπομονή είναι το κλειδί για πολλά πράγματα που συνδέονται είτε με την πνευματική είτε με την πρακτική ζωή. 

Συνήθως ως υπομονή, ορίζουμε την παθητική αντιμετώπιση των καταστάσεων γύρω μας. Έναν κακό γείτονα, έναν κακό προϊστάμενο στη δουλειά, έναν κακό συνεργάτη, έναν κακό συγγενή ακόμα, να τους αντιμετωπίζουμε με τέτοιον τρόπο, σαν να περιμένουμε να αλλάξουν χαρακτήρα ή να φύγουν από μόνοι τους. Ομοίως και άλλες καταστάσεις, όπως η φτώχεια, η ασθένεια ή η καταπίεση. 

Υπομονή όμως δε σημαίνει ανοχή στον κάθε έναν που θα μας κάνει τη ζωή δύσκολη ούτε να τον αφήνουμε να αλωνίζει μέχρι να βαρεθεί,. Σημαίνει σταθερότητα, σημαίνει ορισμός ορίων και οξυδέρκεια στα προβλήματα που μας δημιουργεί. 

Η υπομονή δεν περιορίζεται στην παθητικότητα. Υπομονή σημαίνει αντοχή ώστε να μην υποχωρούμε. Σημαίνει σύνεση ώστε να μη κάνουμε βιαστικές ή σπασμωδικές κινήσεις. Σημαίνει επιμονή ώστε να μην απωλέσουμε την αίσθηση του σωστού και του λάθους. 

Δε σημαίνει πως σκύβουμε το κεφάλι και ιδιωτεύουμε περιμένοντας να αλλάξουν οι άσχημες συνθήκες. Σημαίνει πως συνεχίζουμε την πορεία μας παρά τις δυσκολίες. 

Αλλά και στα πνευματικά: Όλοι έχουμε πειρασμούς, όλοι έχουμε στεναχώριες, δυσκολίες και όλοι αντιμετωπίζουμε καθημερινά ένα πλέγμα αμαρτιών που περιμένει να μας αρπάξει. Και πολλές φορές πέφτουμε μέσα σε αυτό το δίχτυ. 

Εκεί χρειάζεται η υπομονή, ώστε να ξεμπλεχτούμε από αυτή τη παγίδα, να σηκωθούμε και να συνεχίσουμε τον δρόμο προς την αρετή κι έπειτα τη σωτηρία, ο οποίος είναι πάντα ανηφορικός. 

Δεν περιμένουμε όμως ούτε να ξεμπλεχτούμε εκ θαύματος ούτε ο δρόμος από ανηφορικός να γίνει ίσιος. Εμείς ξεμπλεκόμαστε, με τη βοήθεια του Χριστού, εμείς ανεβαίνουμε την ανηφοριά με συνοδοιπόρο τον Κύριο. 

Άλλωστε ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της προσευχής είναι η υπομονή καθώς η απάντηση του Κυρίου σε αυτήν είτε έρχεται αργά -για τα δικά μας ανθρώπινα δεδομένα- είτε έρχεται με τρόπους που αν είμαστε βιαστικοί δεν θα κατορθώσουμε να αντιληφθούμε. 

Δε σημαίνει ότι κάνουμε  πως δε βλέπουμε τα κακώς κείμενα, σημαίνει πως αναλαμβάνουμε να τα αλλάξουμε και πως οι δυσκολίες και οι συνέπειες δεν μας πτοούν. 

Ο σπόρος έπεσε κι εμείς τον δεχτήκαμε. Τώρα χρειάζεται να εργαστούμε με συνέπεια και υπομονή μέχρι να ανθίσει. Και ναι, θα ανθίσει. 

Ελευθερία

 

Να τα πούμε λίγο ωμά, επειδή κάτι ελιτίστικα και βαθυστόχαστα τα ψιλοχοντροσιχαίνομαι. Στην Εκκλησία προσερχόμαστε ώστε να απελευθερωθούμε από τα δεσμά της αμαρτίας και τα πάθη μας. Έτσι, πραγματικά ελεύθεροι πλέον, να μπορέσουμε να αφιερωθούμε στον Θεό και το θέλημά Του να γίνει θέλημά μας. Δεν προσερχόμαστε για να υποδουλωθούμε στον κάθε κληρικό που νομίζει ότι ο κόσμος περιστρέφεται γύρω του ή που θεωρεί πως όλοι πρέπει να τον προσκυνάνε ή που θέλει να καλύψει τα προσωπικά του κενά αποκτώντας οπαδούς και ακολούθους ή τέλος πάντων στον κάθε μεγαλομανή μωροφιλόδοξο. Προσέχετε τους εξομολόγους σας, προσέχετε τους πνευματικούς σας, προσέχετε ποιους διαλέγετε για να σας καθοδηγούν στην πνευματική σας ζωή. Και να ξέρετε ότι δεν τους χρωστάτε τίποτα. Ούτε δώρα, ούτε μεταφορές, ούτε χαμαλίκια ούτε ό,τι άλλη βλακεία μπορεί να σας ζητήσουν να κάνετε. Άλλο να βοηθήσετε, μια -δυο φορές άλλο να γίνετε υπηρέτες. Και όχι, δε θα πάτε σε κανέναν παράδεισο επειδή κουβαλούσατε τη τσάντα του α ή του β κληρικού όποια θέση κι αν έχει αυτός. Δε μας ελευθέρωσε ο Χριστός για να πάμε να σκλαβωθούμε χειρότερα εμείς στον κάθε προβληματικό τύπο. Γιατί αυτός που δεν είναι προβληματικός δε θα ζητήσει τίποτα τέτοιο. Και ό,τι κάνετε θα είναι σε πλαίσια αμοιβαίας εκτίμησης και αγάπης. Η ελευθερία είναι ένα πολύτιμο δώρο που ούτε ο Θεός εν το καταπατά. Δε κάνει να το πετάμε στα σκουπίδια...

Πώς;

 

Ποιος να οδηγήσει τον κόσμο στον Χριστό, όταν εκείνοι που είναι υποτίθεται ταγμένοι σε αυτόν τον σκοπό προτιμούν τους κοσμικούς άρχοντες από τον Κύριο; Όταν ξεστομίζουν γλοιώδεις και ανόητες κολακείες σωρηδόν προς κάθε πολιτικάντη -που πιθανότατα θα τους προωθήσει σε κάποια θέση όπως ελπίζουν- και αδειάζουν σειρές ολόκληρες καθισμάτων(όταν δεν ετοιμάζουν και κανέναν θρόνο) για τους "αξιότιμους άρχοντες" ; Πώς να μιλήσεις για τον Χριστό όταν στηρίζεσαι σε κάθε είδους κοσμική εξουσία για να ικανοποιήσεις τη μωροφιλοδοξία σου; Πώς να μιλήσεις τελικά για Ανάσταση όταν κοιτάς να τα έχεις καλά με τους σταυρωτές; Δε γίνεται. Δεν μπορεί να γίνει...

Κυριακή Β Λουκά

 

Να είστε συμπονετικοί με τους ανθρώπους γύρω σας όπως είναι συμπονετικός ο Θεός με σας. Αυτή είναι η κατακλείδα του σημερινού ευαγγελικού αποσπάσματος. 

Συμπόνια...αυτό είναι που λείπει σήμερα από τον κόσμο. Συμπόνια. Να αισθανόμαστε τον πόνο και τα βάσανα του άλλου, να κατανοούμε τις ανάγκες του και να συμπαραστεκόμαστε. 

Και αυτή η συμβουλή είναι το κλειδί για να αλλάξουμε τον κόσμο. 

Αν κοιτάξουμε γύρω μας τι βλέπουμε; Συμφεροντολογία και ναρκισσισμό. Εγωπάθεια και αυτοαποθέωση. 

Κοιτάξτε πόσα πράγματα κάνουν οι άνθρωποι για να προβάλλουν τον εαυτό τους ή να κερδίσουν μια θέση. Δείτε πόσα χρήματα και προσπάθεια κατασπαταλούνται και πόσοι άνθρωποι αντιμετωπίζονται ως αντικείμενα προς εκμετάλλευση- για το ατομικό κέρδος κάποιων. Πάρα πολλά...

Ας δούμε και πόσα πράγματα γίνονται ανιδιοτελώς με διάθεση για προσφορά και μόνο χωρίς κάποιο αντάλλαγμα, χωρίς κάποιο κέρδος. Ελάχιστα. Τόσο λίγα που όταν τα συναντάμε μας κάνουν τόση εντύπωση που τα συζητάμε για καιρό. 

Λέμε πως θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Πόσοι όμως θέλουμε να αλλάξουμε τον εαυτό μας; Πόσοι θέλουμε να παραμερίσουμε τα δικά μας κέρδη, τη δική μας προβολή, την ανέλιξή μας ώστε να βοηθήσουμε το σύνολο; Τους ανθρώπους της κοινωνίας μας, ανεξάρτητα αν αυτοί είναι συμπαθείς ή αντιπαθείς; 

Ένας κόσμος εγωισμού δεν είναι παρά μια πρόγευση της κόλασης. Ένας κόσμος αλληλεγγύης είναι μια πρόγευση του Παραδείσου. Συνήθως ζητάμε έναν Παράδεισο με τα στοιχεία της Κόλασης. Αυτό όμως δε γίνεται. 

Ο Χριστός σήμερα μας δείχνει το δρόμο για τον Παράδεισο. όχι για να πάμε εκεί μετά θάνατον αλλά για να τον φέρουμε εδώ στη γη, σε κάποιο βαθμό. Αλλά είναι δρόμος δύσκολος. 

Η επιλογή αφήνεται σε μας. Είτε αλλάζουμε και αλλάζουμε τον κόσμο ή ένα μέρος του ή παραμένουμε σε αυτή τη κατάσταση που βλέπουμε συχνά. 

Όνειρο σεπτεμβριανής νυχτός!

Καθώς κοιμόμουν είδα όνειρο τρελό! Έναν δεσπότη παρδαλό από το θρόνο του λόγο να βγάζει μα αντί να βγαίνουν λέξεις, αυτός κοάζει! Από κάτω λίγοι μα οπαδοί φανατικοί να τον κοιτούν μ' ορθάνοιχτο το στόμα και κάθε κοασμό να βαλσαμώνουν και κειμήλιο να τον κάνουν. Και δώσ'  του να τον ντύνουν με υφάσματα χρωματιστά βαριά γυαλιστερά κι επιταγές του κόβουν! Στου λόγου το τέλος κατέβηκε από το θρόνο του κι έπεσε με πάθος σ' ενός υπουργού την αγκαλιά ζητώντας ασφάλεια να βρει και θαλπωρή περισσή. Και είδα - στον ύπνο μου πάλι - κόσμο πολύ ν' απομακρύνεται και να πηγαίνει για πίτσα και σουβλάκια. Στης εκκλησίας τη σκεπή να κάθονται κοράκια. Και σε μια γωνιά λίγο πιο 'κει είδα έναν διάβολο να κλαίει. "Γιατί κλαις εσύ;" τον ρώτησα με κάποιο φόβο. "Με τέτοιους ιερείς πες μου, τι μένει εγώ να κάνω; Θα ξεμείνω από δουλειά, της πείνας θα πεθάνω! Γυναίκαι έχω και παιδιά, δαίμονες είναι σκέτοι, άνεργο δε με θέλουνε, στο δρόμο θα με πετάξουν". "Ε κι εσύ" του λέω" μη πολυσκάς, γύρνα το στην εστίαση! Εκεί θα βρεις πελάτες πιο πολλούς, σε μας μείναν κοράκια μόνο!". Και λέγοντας αυτά ξύπνησα, καταϊδρωμένος! Τι όνειρο ήταν κι αυτό στη μέση αυτής της νύχτας...

Θα ανοίξει η γη...

 

Οι τραγουδιστές είναι ιεραπόστολοι και οι εφοπλιστές και λοιποί επιχειρηματίες είναι αγαθοποιοί. Οι υπουργοί κι οι βουλευτές άγγελοι επί της γης. Υψηλόβαθμοι κληρικοί ντύνονται με ταπετσαρίες για καναπέδες και φοράνε πιο φανταχτερά κοσμήματα κι από παλιές ντίβες του Χόλιγουντ αλλά ενοχλούνται από το ντύσιμο των νέων. Το γαϊδουράκι του Χριστού ήταν η Μερσεντές της εποχής και το ένδυμα του Ιωάννη του Προδρόμου, καμηλό. Οι Πατέρες της Εκκλησίας ήταν υπερβολική που ήθελαν να ζήσουν την ιδανική Εκκλησία. Ουτοπιστές σαν να λέμε (έχουν ειπωθεί αυτά από κληρικούς). Μετά αναρωτιόμαστε γιατί ανοίγουν οι θρόνοι και μας καταπίνουν. Η γη ολόκληρη θα ανοίξει όπως το πάμε αδέρφια!

Ωρίμανση

 

Τελικά το σημαντικότερο και το δυσκολότερο είναι να ωριμάσουμε. Να πάψουμε να φερόμαστε σαν κακομαθημένα παλιόπαιδα όταν δε γίνεται το δικό μας. Όταν δε νικά η ομάδα μας, όταν δεν κυβερνά το κόμμα μας, όταν η ζωή μας δεν ανταποκρίνεται στο θέλημά μας. Υπάρχουν κι άλλες ομάδες, κι άλλα κόμματα και άλλοι άνθρωποι που θέλουν διαφορετικά πράγματα. Δεν μπορούμε να σταυρώνουμε τα χέρια και να κατεβάζουμε τα μούτρα κάθε φορά που δε γίνεται το δικό μας. O κήπος της Γεθσημανής είναι το παράδειγμα της ωρίμανσης. Ο Χριστός άφησε το θέλημά Του και αφουγκράστηκε το θέλημα του Πατέρα Του,  και πέρασε βασανισμούς και σταύρωση. Εμείς απαιτούμε ο Θεός να υπηρετήσει κάθε μας "ανάγκη" αλλιώς τον απορρίπτουμε. Ο Θεός ευτυχώς δεν απορρίπτει τους ανθρώπους. Περιμένει να ωριμάσουμε και από παιδιά κακομαθημένα να γίνουμε άνθρωποι ολοκληρωμένοι ώστε να μπορέσουμε να Τον πλησιάσουμε και αντί να θέλουμε να πραγματοποιηθεί το θέλημά μας, να κάνουμε δικό μας το δικό Του θέλημα. 

Ανάπτυξη!

 

Αφού ψωνίζετε για να φάτε, έχετε λεφτά(Αδ.Γεωργιάδης). Ειδικά εσύ που διαβάζεις τώρα, σε έχω δει να αγοράζεις κρουασάν. Είναι πρώτης ανάγκης το κρουασάν; Αφού ο δρόμος είναι γεμάτος ΙΧ έχετε και βενζίνη. Αν δεν έχετε, να πάρετε και κανένα λεωφορείο(Κουλκοδίνας, βουλευτής ΝΔ). Που μου μάθατε όλοι με ένα αμάξι κι ένα μηχανάκι. Άντε. Να είστε με τους νοικοκυραίους, όχι με του κακομοιραίους(Θεοχάρης, υφυπουργός εξωτερικών). Είδατε ωραία που σας τα λένε από τη κυβέρνηση; Α! Κι αν ζείτε σε καμιά Πλάκα, σε τίποτα Πετράλωνα ή κατά Κυψέλη μεριά, να κοιμάστε με τα ρούχα σας. Μπορεί να χρειαστεί να εγκαταλείψετε άμεσα μη σας έρθει στο κεφάλι.

Και ένα μπόνους: Ο αποδεκατισμός της κτηνοτροφίας συνεχίζεται.

Ανάπτυξη για...τους δικούς τους!

Κυριακή Α Λουκά

 

Η σημερινή ευαγγελική περικοπή κλείνει με μια συγκλονιστική φράση: "καὶ εἶπε πρὸς τὸν Σίμωνα ὁ Ἰησοῦς· Μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν.  καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν, ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ". Δηλαδή: Ο Ιησούς τότε είπε στο Σίμωνα: «Μη φοβάσαι, από τώρα θα ψαρεύεις ανθρώπους». Ύστερα, αφού τράβηξαν τα ψαροκάικα στη στεριά, άφησαν τα πάντα και τον ακολούθησαν.

Το πέρασμα από ένα τρόπο ζωής στηριγμένο σε υπολογισμούς και προγράμματα σε έναν τρόπο ζωής βασισμένο στη πίστη. 

Η Αγία Μαρία Σκομπτσόβα έλεγε πως "υπάρχουν δύο τρόποι να ζήσεις. Εντελώς νόμιμα και αξιοπρεπώς μπορείς να περπατάς πάνω στη γη: να μετράς, να ζυγίζεις και να προγραμματίζεις για το μέλλον. Aλλά είναι εξίσου δυνατό να περπατάς επί των υδάτων. Τότε είναι αδύνατο να μετράς και να προγραμματίζεις το μέλλον. Το μόνο πράγμα που είναι απαραίτητο είναι να πιστεύεις διαρκώς. Μια στιγμή ολιγοπιστίας κι αρχίζεις να βυθίζεσαι. Οι δια Χριστόν σαλοί ήταν οι άγιοι της ελευθερίας. Η ελευθερία μας καλεί, ενάντια σ’ όλο τον κόσμο, ενάντια όχι μόνο στους ειδωλολάτρες, αλλά και σε πολλούς που αρέσκονται να λέγονται Χριστιανοί, να αναλάβουμε το έργο της Εκκλησίας σ’ αυτό το δρόμο ο οποίος είναι και ο πιο δύσκολος. Και θα γίνουμε σαλοί δια Χριστόν, γιατί γνωρίζουμε όχι μόνο τη δυσκολία αυτού του δρόμου, αλλά και την απέραντη ευτυχία του να νιώθουμε το χέρι του Θεού σε ό,τι κάνουμε."

Οι μαθητές υπερβαίνουν κάθε δικό τους υπολογισμό και μέτρημα, αφήνουν τα καϊκια και τα ψάρια στην ακτή και αφήνονται να τους οδηγήσει η πίστη. 

Τα παραπάνω δε σημαίνουν πως θα ζούμε σπάταλα ή χωρίς να σκεφτόμαστε τους λογαριασμούς που έχουμε να πληρώσουμε για παράδειγμα. Αλλά δε θα είναι αυτά που θα οδηγούν τη ζωή μας. Η πίστη είναι αυτή που θα μας οδηγεί. 

Προφανώς δεν είναι εύκολο κάτι τέτοιο. Είναι τέτοιες οι συνθήκες που μας δυσκολεύουν μια τέτοια πορεία. Αλλά είναι αυτό που η Αγία Μαρία μας λέει που πρέπει να μας κλονίσει: "γνωρίζουμε όχι μόνο τη δυσκολία αυτού του δρόμου, αλλά και την απέραντη ευτυχία του να νιώθουμε το χέρι του Θεού σε ό,τι κάνουμε".

Το ταξίδι μας στη πίστη είναι δύσκολο και επικίνδυνο, σαν να περπατάμε στο νερό αλλά η χαρά που μας δίνει η παρουσία του Κυρίου μας σε κάθε τέτοιο βήμα είναι που μας ωθεί να ακολουθήσουμε μια τέτοια πορεία. 

Και επειδή όλα αυτά φαντάζομαι πως ακούγονται κάπως δύσκολα και πολύ μυστικιστικά ίσως, να σας πω αυτό κλείνοντας. Είστε σήμερα εδώ στην εκκλησία αυτή αντί να κοιμάστε ή να πίνετε καφέ σε κάποια καφετέρια ή στο μπαλκόνι του σπιτιού σας. Αυτό είναι ακριβώς που συζητάμε τόση ώρα. Δεν επικράτησε η ανάγκη για ξεκούραση. Δεν σας κράτησε στο κρεβάτι η κούραση της εβδομάδας. Όχι. Επικράτησε η  πίστη  και αυτή σας οδήγησε εδώ. 

Και αν αυτό σας φαίνεται μικρό, να θυμάστε ότι από τα μικρά και καθημερινά πράγματα μόνο μπορούμε να φτάσουμε στα μεγάλα. Γι' αυτό, ας κρατήσουμε αυτό το σημερινό μικρό βήμα και να δούμε αν θα καταφέρουμε να κάνουμε και δεύτερο και τρίτο και αν τελικά θα μπορέσουμε και να ανοίξουμε τον βηματισμό μας. 

Όπως και να 'χει, σε κάθε βήμα, μικρό ή μεγάλο, ο Χριστός θα είναι δίπλα μας. 

Ο άδειος λογαριασμός

 

Κάποτε, μιλούσα με κάποιο τραπεζιτικό στέλεχος. Ναι, συναναστρέφομαι και τέτοιους στυγνούς καπιταλιστές. Καθώς λέγαμε διάφορα εκκλησιαστικά για κληρικούς-πρίγκηπες και τα γνωστά που γράφω συχνά πυκνά, μου λέει: "Υπάρχει ένας λογαριασμός που μέσα έχει τώρα 3.60 ευρώ". Μου είπε ότι ήταν ο λογαριασμός του Τάδε μητροπολίτη. Δε λέω το όνομά του γιατί ξέρω ότι δε θέλει. Μου είπε πως έτσι γινόταν συνέχεια. Δεν έβγαινε ο μήνας. Τα μοίραζε. Και δεν είχε άλλον λογαριασμό. Και αυτό ήταν αλήθεια. Γιατί εκτός του ότι ήμουν μπροστά όταν έστελνε οικονομική βοήθεια λίγες μέρες πριν σε κάποιο ίδρυμα ή κάποια οικογένεια(δεν κατάλαβα καλά), ήμουν κι ένας από τους ανθρώπους που είχε βοηθήσει εκείνος ο Μητροπολίτης σε μια δύσκολη στιγμή. Και ξέρω ότι ο συγκεκριμένος έτρωγε φαγητά που του ετοίμαζε συγγενικό του πρόσωπο και του το άφηνε στην κατάψυξη σε ταπεράκια για έναν ή δύο μήνες. Αυτός απλά τα ζέσταινε. Δεν έτρωγε έξω και όλα κερασμένα. Αυτά, για να λέμε και για τους μητροπολίτες που έχουν αίσθηση του βάρους της θέσης τους.