Ένας Πάπας που αντιστέκεται

 

https://www.aljazeera.com/opinions/2026/4/16/the-pope-has-shown-the-world-how-to-stand-up-to-trump 

Andrew Mitrovica

Μερικές φορές, οι «καλοί» όντως φορούν λευκά καπέλα.

Ή, τέλος πάντων, κάτι παρόμοιο.

Ο «καλός» στον οποίο αναφέρομαι είναι ο αμερικανικής καταγωγής ηγέτης της Καθολικής Εκκλησίας, Πάπας Λέων ΙΔ΄, που ποιμαίνει μια κοινότητα 1,4 δισεκατομμυρίων πιστών.

Το «λευκό καπέλο» που φορά είναι ένα μικρό κρανιοκάλυμμα που λέγεται zucchetto – σύμβολο τόσο της εξουσίας όσο και της ταπεινότητας.

Τον τελευταίο καιρό, ο Λέων ασκεί την εξουσία του – διαποτισμένη από ήρεμη ταπεινότητα – για να αντιμετωπίσει έναν νταή που έπρεπε να είχε αντιμετωπιστεί εδώ και πολύ καιρό.

Ο νταής αυτός είναι, φυσικά, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ – του οποίου η ιδέα περί διπλωματίας είναι να περιφέρεται στον κόσμο εκτοξεύοντας παιδαριώδεις, χυδαίες απειλές, με σκοπό να φοβίσει ή να εκφοβίσει άλλους προέδρους και πρωθυπουργούς ώστε να υποχωρήσουν ή να υποταχθούν.

Για χρόνια, η μέθοδος του Τραμπ λειτουργούσε. Πολύ συχνά, πάρα πολλοί πρόεδροι και πρωθυπουργοί επέλεγαν να τον κατευνάσουν αντί να τον αμφισβητήσουν.

Η κοντόφθαλμη λογική τους – ότι αν χάιδευαν τον εγωισμό του θα ηρεμούσαν τα μικρόψυχα και εκδικητικά του ένστικτα – απλώς αποθράσυνε έναν πρόεδρο που, όπως κάθε νταής, αντλεί ιδιαίτερη ευχαρίστηση από το να εκμεταλλεύεται την αδυναμία για να ικανοποιεί μια ναρκισσιστική δίψα κυριαρχίας.

Είναι σαφές πως ο Λέων απορρίπτει τον κατευνασμό ως αντίδοτο στον εξαναγκασμό και το μίσος.

Σε αντίθεση με πλήθος άπειρων πολιτικών που ντύνουν τις επιφυλάξεις τους με προσεκτικά διατυπωμένες υπεκφυγές και γραφειοκρατική γλώσσα, ο Λέων, προς τιμήν του, πήρε δημόσια και ξεκάθαρη θέση εναντίον των οργισμένων και ανόητων αρχιτεκτόνων ενός καταστροφικού πολέμου.

Από αυτή την ευπρόσδεκτη άποψη, ο Λέων όχι μόνο υιοθέτησε την έντιμη ανυπακοή του προκατόχου του – του Πάπα Φραγκίσκου – απέναντι στον πόνο και την αδικία, αλλά την τελειοποίησε σε μια κοφτερή, αδιάλλακτη κριτική της αυταρχικής ύβρεως.

Ενώ οι περισσότεροι «ηγέτες» των δυτικών, «φιλελεύθερων» δημοκρατιών δίσταζαν να καταδικάσουν την απροκάλυπτη έκφραση γενοκτονικής πρόθεσης του Τραμπ, ο Λέων διατύπωσε καθαρά τις αντιρρήσεις του – χωρίς δισταγμό ή την παραμικρή επιφύλαξη.

«Όπως όλοι γνωρίζουμε, υπήρξε επίσης απειλή εναντίον ολόκληρου του λαού του Ιράν, και αυτό είναι πραγματικά απαράδεκτο», είπε ο Λέων στα ιταλικά. «Και θα ήθελα να καλέσω όλους να σκεφτούν βαθιά μέσα στην καρδιά τους... τους αθώους ανθρώπους που είναι επίσης θύματα αυτής της κλιμάκωσης του πολέμου».

Δεν προκαλεί έκπληξη ότι η επίπληξη και η έκκληση του Λέοντα ώθησαν τον Τραμπ και τους ευαγγελικούς υποστηρικτές του να επιβεβαιώσουν πως το να «σκέφτονται» για τη μοίρα των «αθώων» είναι γι’ αυτούς μια δυσάρεστη και ξένη έννοια.

Ο Τραμπ και η παρέα του που χαίρεται με τους βομβαρδισμούς παρουσίασαν την απρόκλητη επίθεση στο Ιράν ως αναγκαίο Ιερό Πόλεμο, εγκεκριμένο από έναν Κύριο στις διδασκαλίες του οποίου ισχυρίζονται – όχι πειστικά – ότι παραμένουν πιστοί.

Ο Λέων απέρριψε κατηγορηματικά αυτή την κατάφωρη βλασφημία.

Σε κήρυγμα κατά τη διάρκεια της κυριακάτικης λειτουργίας, ο Λέων αποκήρυξε την παράλογη ιδέα ότι ο Θεός που υπηρετεί και λατρεύει εισακούει την υστερική κραυγή των πολεμοκάπηλων.

Αντίθετα, επέμεινε ότι τα «χέρια τους είναι γεμάτα αίμα».

«Αδελφοί και αδελφές, αυτός είναι ο Θεός μας: ο Ιησούς, Βασιλιάς της Ειρήνης, που απορρίπτει τον πόλεμο, τον οποίο κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει για να δικαιολογήσει πόλεμο», είπε ο Λέων. «Δεν ακούει τις προσευχές εκείνων που διεξάγουν πόλεμο, αλλά τους απορρίπτει, λέγοντας: “Και αν ακόμη πληθύνετε τις προσευχές, δεν θα σας ακούσω· τα χέρια σας είναι γεμάτα αίμα.”»

Ο Λέων δεν τον κατονόμασε, όμως η αιχμηρή του επίθεση στρεφόταν αναμφίβολα προς τον Αμερικανό υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και το πλήθος των ψευδο-«χριστιανών» ιεροκηρύκων που επευφημούσαν έναν ολέθριο πόλεμο επιλογής.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επίσης δεν ξέφυγε από τη ράβδο του Λέοντα.

Αν και η καταστροφική περιπέτεια του Τραμπ ίσως βρισκόταν στην κορυφή της σκέψης του όταν ο Λέων τέλεσε προσευχή για την ειρήνη στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό το Σάββατο, είμαι πεπεισμένος ότι και ο Νετανιάχου βρισκόταν στο ρητορικό του στόχαστρο.

Ο Λέων χλεύασε την «ψευδαίσθηση παντοδυναμίας που μας περιβάλλει και γίνεται ολοένα πιο απρόβλεπτη και επιθετική».

Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου μοιάζουν με σιαμαία δίδυμα που μοιράζονται μια «ψευδαίσθηση παντοδυναμίας» και μια ακόρεστη δίψα για πόλεμο.

Ο Λέων τους κάλεσε να σταματήσουν τη σφαγή που εξαπέλυσαν – αυτή τη φορά στους Ιρανούς.

«Σε αυτούς φωνάζουμε: Σταματήστε. Είναι καιρός για ειρήνη. Καθίστε στο τραπέζι του διαλόγου και της διαμεσολάβησης – όχι στο τραπέζι όπου σχεδιάζεται ο επανεξοπλισμός και αποφασίζονται φονικές ενέργειες.

Αρκετά με την επίδειξη δύναμης! Αρκετά με τον πόλεμο! Η αληθινή δύναμη φαίνεται στην υπηρεσία της ζωής», πρόσθεσε.

Η απάντηση του καθεστώτος Τραμπ υπήρξε, προβλέψιμα, αντανάκλαση της χαρακτηριστικής βαρβαρότητας και μεγαλομανίας του αρχηγού του.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου μετέφερε μια όχι και τόσο συγκαλυμμένη απειλή σε μια «πικρή» συνάντηση με τον πρεσβευτή του Βατικανού στις ΗΠΑ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο καρδινάλιος Κριστόφ Πιερ προειδοποιήθηκε ότι η Ουάσιγκτον «έχει τη στρατιωτική δύναμη να κάνει ό,τι θέλει – και ότι η Εκκλησία καλά θα κάνει να πάρει το μέρος της».

Απέναντι στην ωμή, ανεξέλεγκτη εχθρότητα ενός προέδρου που απαιτεί ευλαβική αφοσίωση, ο Λέων προσέβαλε τον αλαζόνα νταή.

Η απάντηση του ποντίφικα ήταν μια απλή και ισχυρή δήλωση σπάνιας αποφασιστικότητας.

«Δεν φοβάμαι την κυβέρνηση Τραμπ ούτε το να διακηρύξω δυνατά το μήνυμα του Ευαγγελίου, που πιστεύω πως γι’ αυτό βρίσκομαι εδώ, γι’ αυτό υπάρχει η Εκκλησία», είπε ο Λέων.

Ενώ ένας πολιορκημένος πρόεδρος θρηνεί για την «αδυναμία», ο Λέων έδειξε – με τα συγκινητικά του λόγια και το παράδειγμά του – ότι η αληθινή δύναμη βρίσκεται στην ηθική διαύγεια, όχι στη φρενήρη και κενή αναζήτηση πλούτου και ηγεμονίας.

Η αποκαλυπτική διάσταση αυτής της σύγκρουσης ανάμεσα σε έναν δημαγωγό και έναν πάπα έγινε φανερή όταν ο Τραμπ ανήρτησε – και έπειτα διέγραψε – μια εικόνα που τον παρουσίαζε ως κυριολεκτική μορφή του Χριστού.

Ήταν ταυτόχρονα μια θλιβερή απόπειρα αυτοθέωσης και μια υπενθύμιση του εντυπωσιακού μεγέθους της καθοριστικής του ματαιοδοξίας.

Ήταν μια φτηνή αρπαγή αγιότητας από έναν άνθρωπο του οποίου η ζωή υπήρξε το ακριβώς αντίθετο των αξιών και των πεποιθήσεων που προσπάθησε να ιδιοποιηθεί για στενά πολιτικούς σκοπούς.

Σε αυτή τη σύγκρουση προσωπικοτήτων και βούλησης, το χάσμα είναι ξεκάθαρο: η μία πλευρά προσφέρει τα γνώριμα στερεότυπα του ισχυρού άνδρα, ενώ η άλλη μας θυμίζει ότι η αξιοπρέπεια είναι καρπός της ανεκτικότητας και της κατανόησης.

Ο νταής μπορεί να έχει πυραύλους και προεδρική σφραγίδα, αλλά επιτέλους συνάντησε έναν αρχών αντίπαλο που δεν θα εκφοβιστεί, δεν θα εξαγοραστεί και δεν θα εξαναγκαστεί σε συνενοχή ή σιωπή.

Και αυτό, φαίνεται, είναι η μία ιδέα που ο Ντόναλντ Τραμπ δεν μπορεί να ανεχθεί.