Dalit, οι "Ανέγγιχτοι" της Ινδίας

 

https://minorityrights.org/communities/dalits/

Προφίλ

Ο όρος Dalit σημαίνει «καταπιεσμένος», «σπασμένος» ή «συντετριμμένος» σε βαθμό απώλειας της αρχικής ταυτότητας. Ωστόσο, αυτό το όνομα έχει υιοθετηθεί από τους ανθρώπους που αλλιώς αποκαλούνται Harijans ή «Ανέγγιχτοι», και έχει καταλήξει να συμβολίζει για αυτούς ένα κίνημα αλλαγής και εξάλειψης της προαιώνιας καταπίεσης υπό το σύστημα των καστών. Σε νομικούς και συνταγματικούς όρους, οι Dalits είναι γνωστοί στην Ινδία ως «προγραμματισμένες κάστες» (scheduled castes). Σήμερα υπάρχουν περίπου 166,6 εκατομμύρια Dalits στην Ινδία. Το Σύνταγμα απαιτεί από την κυβέρνηση να ορίσει έναν κατάλογο (schedule) των κατώτερων καστών που έχουν ανάγκη από προγράμματα αποκατάστασης. Αυτές οι κάστες περιλαμβάνουν προσηλυτισμένους στον Σιχισμό, αλλά εξαιρούν όσους ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό και το Ισλάμ· οι ομάδες που εξαιρούνται και συνεχίζουν να αντιμετωπίζονται ως «ανέγγιχτοι» αποτελούν πιθανώς ένα επιπλέον 2% του πληθυσμού.

Ιστορικό πλαίσιο

Οι ρίζες της καταπίεσης των Dalits ανάγονται στην προέλευση του συστήματος των καστών στην ινδουιστική θρησκεία. Η φιλοσοφία των καστών περιέχεται στο Manusmriti, ένα ιερό ινδουιστικό κείμενο που χρονολογείται από τον 2ο αιώνα π.Χ. Στις κοινότητες των «ανέγγιχτων» απαγορευόταν η συμμετοχή στη θρησκευτική και κοινωνική ζωή της κοινότητας και περιορίζονταν σε ταπεινές εργασίες που θεωρούνταν «μολυσματικές», όπως η σφαγή ζώων και η κατεργασία δέρματος.

Η εισαγωγή του Ισλάμ στην Ινδία από τον 13ο αιώνα μ.Χ. οδήγησε σε ευρείς προσηλυτισμούς πολλών ομάδων χαμηλής κάστας και «ανέγγιχτων», και μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού ήταν Μουσουλμάνοι.

Κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ινδική ανεξαρτησία, εμφανίστηκαν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις για τη βελτίωση της κατάστασης των ανθρώπων που σήμερα είναι γνωστοί ως Dalits:

Η πρώτη είχε επικεφαλής τον Μαχάτμα Γκάντι, ο οποίος πίστευε στην αναβάθμιση του καθεστώτος των Dalits (τους οποίους προτιμούσε να αποκαλεί Harijans), διατηρώντας στοιχεία του παραδοσιακού συστήματος καστών αλλά αφαιρώντας το εξευτελιστικό στίγμα και τις εκδηλώσεις της «ανεγγιχτικότητας».

Η άλλη προσέγγιση καθοδηγήθηκε από τον Δρ. Ambedkar, δικηγόρο και ο ίδιος «ανέγγιχτο», ο οποίος πίστευε ότι μόνο με την καταστροφή του συστήματος των καστών θα μπορούσε να εξαλειφθεί η «ανεγγιχτικότητα». Ο Ambedkar έγινε ο κύριος εκπρόσωπος εκείνων που απαιτούσαν χωριστή νομική και συνταγματική αναγνώριση. Μετά την απόρριψη των ινδουιστικών αξιών, το 1956 ασπάστηκε τον Βουδισμό, ακολουθούμενος αργότερα από μεγάλο αριθμό πιστών.

Μετά την ανεξαρτησία, το ινδικό Σύνταγμα κατήργησε την «ανεγγιχτικότητα» διά νόμου. Σήμερα, η πολιτική των Dalits επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στη δίκαιη κατανομή των οφελών της θετικής διάκρισης (στην απασχόληση, την εκπαίδευση και την εκλογική εκπροσώπηση). Ωστόσο, η εφαρμογή των σχετικών νόμων παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματική λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης, απουσίας δέσμευσης από ανώτερες κάστες γραφειοκρατών και της σύνδεσης της κάστας με τη φτώχεια.

Η καταστροφή του Τσουνάμι (2004)

Ένα αποκαλυπτικό παράδειγμα του κοινωνικού αποκλεισμού σημειώθηκε μετά το Τσουνάμι του 2004. Στο κρατίδιο Ταμίλ Ναντού, οι Dalits αποκλείστηκαν από καταυλισμούς ανακούφισης, ενώ τους απαγορεύτηκε ακόμα και η χρήση δεξαμενών πόσιμου νερού που είχαν δωρίσει διεθνείς οργανισμοί, λόγω του φόβου των ανώτερων καστών για «μόλυνση» του νερού από την επαφή με τους Dalits.

Τρέχοντα ζητήματα

Παρά τις πολιτικές θετικών διακρίσεων, οι Dalits παραμένουν η πιο μειονεκτούσα τάξη της ινδικής κοινωνίας. Περίπου το 80% ζει σε αγροτικές περιοχές, όπου η οικονομική εκμετάλλευση είναι οξεία.

Χρεωστική δουλεία: Πολλοί αναγκάζονται να εργάζονται ως δέσμιοι εργάτες για να ξεπληρώσουν χρέη προς γαιοκτήμονες, μια πρακτική που, αν και παράνομη από το 1976, παγιδεύει γενιές ολόκληρες σε έναν αέναο κύκλο χρέους.

Γυναίκες Dalit: Αντιμετωπίζουν τριπλή διάκριση (λόγω φύλου, κάστας και οικονομικής κατάστασης). Το Διεθνές Δίκτυο Αλληλεγγύης Dalit (IDSN) αναφέρει ότι λιγότερο από το 2% των περιπτώσεων βιασμού κατά γυναικών Dalit καταλήγει σε καταδίκη, έναντι 25% για τον γενικό πληθυσμό των γυναικών στην Ινδία.

Παρά τις δυσκολίες, η μετανάστευση στις πόλεις και η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση έχουν δημιουργήσει μια αναδυόμενη μεσαία τάξη Dalits. Καθώς οι ευκαιρίες αυξάνονται, οι Dalits θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια ισχυρή δύναμη αλλαγής για την Ινδία τις επόμενες δεκαετίες.