του Massimo Introvigne
Παραδόξως, γράφω από τον Μαυρίκιο ένα άρθρο για μια εξαιρετική τοπική μορφή, τον Malcolm de Chazal (1902–1981), του οποίου οι πίνακες εκτίθενται αυτή την περίοδο (μέχρι τις 19 Ιανουαρίου 2025) στο Παρίσι, στη Halle Saint Pierre. Στο κοντινό νησί Ρεϊνιόν, ωστόσο, έχει ανοίξει μέχρι το τέλος του 2024 μια άλλη έκθεση αφιερωμένη σε έναν εσωτεριστή συγγραφέα, που αποτελεί σημαντικό μέρος της εσωτερικής ιστορίας του Chazal, τον Jules Hermann (1845–1924).
Ο Malcolm de Chazal γεννήθηκε στο Vacoas του Μαυρικίου στις 12 Σεπτεμβρίου 1902, δέκατο τρίτο παιδί ενός δικηγόρου που καταγόταν από αριστοκρατική γαλλική οικογένεια, η οποία είχε μετακινηθεί στον Μαυρίκιο τον 18ο αιώνα. Ο Malcolm συγγένευε με τον François de Chazal de la Geneste (1731–1796), ο οποίος είχε μετακινηθεί στον Μαυρίκιο από την Οβέρν. Το αν ο Malcolm ήταν άμεσος απόγονός του αμφισβητείται, αλλά ανήκαν στην ίδια μεγάλη οικογένεια.
Το ζήτημα έχει ενδιαφέρον επειδή ο François ήταν θρυλική φιγούρα για τις πραγματικές ή φημολογούμενες εσωτερικές του συνδέσεις. Φημολογείται ότι υπήρξε μαθητής του Κόμητος του Σαιν-Ζερμέν (?–1784), πρώιμος τέκτονας και ροδοσταυρίτης, και ότι πειραματίστηκε με τον «lapis animalis» του γερμανικού Χρυσού Ροδοσταυρικού Σταυρού, μια αλχημική τεχνική που υποτίθεται ότι μπορούσε να μετατρέψει ένα πέτρινο ζώο σε ζωντανό ον και αντιστρόφως. Ο Malcolm αρχικά απέρριπτε τις φήμες για τον πρόγονό του, μέχρι που πείστηκε, μέσω αλληλογραφίας με τον Γάλλο εσωτεριστή René Guénon (1886–1951), να τις αποδεχτεί ως αληθινές.
Πιο τεκμηριωμένη είναι η σύνδεση του Malcolm de Chazal με την Εκκλησία του Swedenborg, που ιδρύθηκε μετά τον θάνατο του Σουηδού μυστικιστή Emanuel Swedenborg (1668–1772), βασισμένη στις ιδέες του. Ο θείος του Malcolm, Edmond de Chazal (1809–1879), ήρθε σε επαφή με τη «Νέα Εκκλησία» μέσω ενός άσημου ζωγράφου, του Louis-Émile Michel, ο οποίος είχε ασπαστεί τον Swedenborgισμό χάρη στον George Herbert Poole, καθηγητή αγγλικής φιλολογίας. Ο Poole είχε προσχωρήσει στη Νέα Εκκλησία στην Αδελαΐδα της Αυστραλίας και δίδαξε στον Μαυρίκιο μεταξύ 1846 και 1850, κερδίζοντας μερικούς προσήλυτους. Όμως μόνο όταν ο φτωχός Michel γνώρισε τον πλούσιο Edmond de Chazal δρομολογήθηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν το 1859 στην ίδρυση της «Εταιρείας της Νέας Ιερουσαλήμ» στον Μαυρίκιο. Μέχρι το 1863 αριθμούσε 75 μέλη και είχε αποκτήσει αμφιλεγόμενη φήμη για τις δηλητηριώδεις επιθέσεις της κατά της Καθολικής Εκκλησίας. Ένας ναός Swedenborgian χτίστηκε στο Port-Louis (κατεδαφίστηκε το 2023) και ακολούθησε ένας στο Curepipe, ο οποίος υπάρχει ακόμη και λειτουργεί.
Ο πρώτος ιστορικός που έδωσε προσοχή στη Νέα Ιερουσαλήμ του Μαυρικίου ήταν ο Jean-François Mayer (συνιδρυτής του CESNUR, μητρικού οργανισμού του «Bitter Winter») στη διδακτορική του διατριβή που εκδόθηκε το 1984. Τα παιδιά του Edmond de Chazal ήταν μεταξύ των ιδρυτών της Νέας Εκκλησίας στη Λωζάνη.
Και ο Malcolm ήταν μέλος της Νέας Εκκλησίας, αλλά εδώ η ιστορία περιπλέκεται, παρότι το έργο του Christophe Chabbert Malcolm de Chazal, l’avenir perdu (2001) έριξε λίγο φως. Η οικογένεια τον έστειλε να σπουδάσει Μηχανική Ζάχαρης στο Πανεπιστήμιο της Λουιζιάνα, στις ΗΠΑ, ώστε να εργαστεί στις φυτείες του νησιού. Όταν επέστρεψε, απογοητεύτηκε βλέποντας ότι οι προοδευτικές ιδέες του για την οικονομία δεν έγιναν αποδεκτές από το συντηρητικό περιβάλλον των γαιοκτημόνων. Έμεινε ενεργός στην πολιτική, συμμετέχοντας στους αγώνες για την ανεξαρτησία του νησιού και κατεβαίνοντας υποψήφιος (ανεπιτυχώς), αλλά προτίμησε μια ήσυχη εργασία στην τηλεφωνική εταιρεία του Μαυρικίου, απ’ όπου αποσύρθηκε το 1957 για να αφοσιωθεί στη συγγραφή.
Από το 1940 άρχισε να γράφει τόμους με κρυπτικούς και παραδοξολογικούς αφορισμούς, που προκάλεσαν αίσθηση τόσο στον Μαυρίκιο όσο και στη Γαλλία. Ο André Breton (1896–1966), πατέρας του Σουρεαλισμού, τον χαιρέτισε ως μεγάλο σουρεαλιστή συγγραφέα και τον σύστησε σε κορυφαίους Γάλλους δημιουργούς, όπως τον Georges Braque (1882–1963), που του πρότεινε να μετατρέψει τους αφορισμούς του σε ζωγραφική. Έτσι, χωρίς καλλιτεχνική εκπαίδευση, ξεκίνησε να ζωγραφίζει το 1950, στα 48 του, και από το 1958 αυτοπροσδιοριζόταν ως επαγγελματίας ζωγράφος.
Το 1947, το Sens Plastique (περισσότεροι από 2.000 αφορισμοί) ανακηρύχθηκε στο Παρίσι αριστούργημα του Σουρεαλισμού και εκδόθηκε από τον Gallimard, με προώθηση του σημαντικού διανοούμενου Jean Paulhan (1884–1968).
Όμως η αυξανόμενη φήμη του Malcolm έφερε στο φως τις Swedenborgικές του συνδέσεις. Το επόμενο βιβλίο του στον Gallimard, La Vie filtrée (1949), αποκάλυπτε πιο καθαρά τις πνευματικές του τάσεις. Αυτό οδήγησε στην «αφοριστική» απόρριψή του από τον άθεο Breton, που τον κατηγόρησε ότι προωθούσε τη θρησκεία μέσα από τα βιβλία του —βαρύ αδίκημα σε ορισμένους γαλλικούς κύκλους. Ο Gallimard έσπασε το συμβόλαιό του, και για είκοσι χρόνια δεν ξαναεκδόθηκε στη Γαλλία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο έγραψε στον Paulhan υποβαθμίζοντας τις θρησκευτικές και εσωτερικές του συνδέσεις, ισχυριζόμενος ότι υπήρξε μέλος της Νέας Εκκλησίας μόνο ως το 1927 και ότι οι ιδέες αυτές δεν επηρέασαν το έργο του. Δεν ήταν ανειλικρινής: πράγματι δεν ανήκε πια σε καμία εκκλησία. Παρέμενε όμως βαθιά ενδιαφερόμενος για τον εσωτερισμό και ήδη από το 1947 αλληλογραφούσε με τον Guénon. Οι Breton και Paulhan δεν τον πίστεψαν. Έτσι αποκλείστηκε από τον Σουρεαλισμό και την παρισινή πρωτοπορία και δημοσίευε μόνο στον Μαυρίκιο. Με την απόσταση, αυτό του χάρισε ελευθερία να αφεθεί πλήρως στην εσωτερική του έμπνευση.
Μέσα από τον φτωχό ποιητή του Μαυρικίου Robert Edward Hart (1891–1954), τον οποίο στήριξε οικονομικά, γνώρισε το έργο του συμβολαιογράφου της Ρεϊνιόν και εσωτεριστή συγγραφέα Jules Hermann (1845–1924), στον οποίο είναι αφιερωμένη η έκθεση στη Ρεϊνιόν. Ο Hermann, επηρεασμένος από θεοσοφικά κείμενα, έγραψε γύρω στο 1900 το Les Révélations du Grand Océan (δημοσιεύθηκε το 1927), όπου υποστήριζε ότι η Ρεϊνιόν και ο Μαυρίκιος ήταν απομεινάρια της Λεμουρίας, με τους ογκόλιθους τους να είναι γλυπτά Λεμούριων γιγάντων.
Οι θεωρίες του Hermann έγιναν γνωστές και στον Μαυρίκιο και στη Ρεϊνιόν, και τη δεκαετία του 1950 ο Malcolm τις αγκάλιασε με ενθουσιασμό. Απαλλαγμένος από τη γαλλική ορθολογιστική ορθοδοξία, έβλεπε παντού στον Μαυρίκιο απομεινάρια της Λεμουρίας, ιδιαίτερα γύρω από την αγαπημένη του Curepipe. Το 1951 εξέδωσε το εσωτερικό μυθιστόρημα Petrusmok, ενώ αργότερα έγραψε το θεατρικό επιστημονικής φαντασίας Le Concile des poètes, με θεοσοφικό κέντρο μια μυστική πόλη στο Θιβέτ.
Όσοι απεχθάνονταν τον εσωτερισμό του τον κατηγορούσαν για αφέλεια ή και έλλειψη ανδρισμού, καθώς δεν είχε γνωστά παιδιά. Αυτός απαντούσε ότι ασκούσε ταντρική «ερωτική εγκράτεια», πιστεύοντας ότι η ενέργεια ανυψώνεται στο κεφαλικό τσάκρα.
Ο Malcolm ήταν δύσκολη προσωπικότητα. Το 1962 έκαψε έργα του, φοβούμενος την εμπορευματοποίηση. Απέρριψε βραβεία, λέγοντας ότι μόνο το Νόμπελ θα δεχόταν. Παραποιούσε σκόπιμα στοιχεία της ζωής του και προειδοποιούσε πως δεν ήθελε να γραφτεί η βιογραφία του. Υπήρξε ένας ανυπότακτος ιδιοφυής—που πιθανόν πέθανε, την 1η Οκτωβρίου 1981, χωρίς να έχει βρει ολοκληρωτικά τον σκοπό του.
Για να δεις τον διάβολο πρέπει να φτιαχτείς σαν διάβολος, ύστερα να κοιταχτείς σ' ένα καθρέφτη....Κάθε επίκληση είναι μάταια αν ο μάγος δεν αρχίσει να καταδικάζει την καρδιά του θυσιάζοντας για πάντα τη λογική και την ελευθερία του...Για να δημιουργήσουμε μέσα μας το κτήνος πρέπει να σκοτώσουμε τον άνθρωπο και αυτό ακριβώς γίνεται με τη κατά πρώτον θυσία ενός παιδιού...
Υπάρχουν τέρατα στη φύση, όπως τα τυπογραφικά λάθη σ' ένα βιβλίο. Το αποδεικνύει αυτό, ότι η φύση όπως και το τυπογραφείο είναι τυφλά όργανα, τα οποία κατευθύνει η διάνοια. Αλλά θα μου πείτε ότι ένας καλός τυπογράφος διορθώνει τα δοκίμια. Ναι, βέβαια. Και μέσα στη φύση, σ' αυτό χρησιμεύει η πρόοδος. Ο Θεός, εαν μου συγχωρεθεί αυτή η σύγκριση, είναι ο διευθυντής του τυπογραφείου και ο άνθρωπος είναι ο πρώτος τυπογράφος του Θεού.
Οι ιερείς πάντοτε φώναζαν ότι οι θεομηνίες προξενούνται από τις αμαρτίες των ανθρώπων και αυτό είναι αλήθεια, γιατί η επιστήμη δόθηκε στους ανθρώπους για να προβλέπουν και να προλαβαίνουν τις θεομηνίες. Αν όπως ισχυρίζονται, η χολέρα προέρχεται από την αποσύνθεση των πτωμάτων που συσσωρεύονται στις εκβολές του Γάγγη, αν η πείνα από τη μονοπωλιακή κερδοσκοπία, αν η πανώλη προκαλείται από την ακαθαρσία, αν ο πόλεμος ξεκινάει τόσο συχνά από την ηλίθια υπερηφάνεια των βασιλέων και τις αναταραχές των λαών, δεν είναι μάλλον η κακία και η βλακεία των ανθρώπων που προκαλούν αυτές τις μάστιγες; Λένε ότι οι ιδέες βρίσκονται στον αέρα και μπορεί κανείς να πει αληθινά πως και τα ελαττώματα βρίσκονται κι αυτά εκεί. Κάθε διαφθορά προκαλεί σήψη και κάθε σήψη έχει τη δική της δομή. Η ατμόσφαιρα που περιβάλλει τους αρρώστους είναι μολυσμένη και η ηθική πανώλη έχει επίσης τη μολυσματική της ατμόσφαιρα.
Ελιφάς Λεβί, Το Μέγα Μυστήριον, εκδ. Υπατία Λυδία
Το παρακάτω κείμενο έχει προφανώς πολλές ελλείψεις και παραλείψεις. Άλλωστε θα χρειαζόταν βιβλίο ολόκληρο για το θέμα. Επίσης πρόκειται για κείμενο προσωπικών απόψεων και δεν έχει σκοπό να πείσει κανέναν και για τίποτα.
Ο μυστικός (κι εδώ θα βάλω μαζί και τους μυστικούς θεολόγους της Εκκλησίας μας αλλά και τους μυστικούς των άλλων θρησκειών) που από την επικράτηση του Διαφωτισμού και μετά αποκαλείται μειωτικά μυστικιστής απέχει πολύ από τον αποκρυφιστή με τον οποίο ταυτίστηκε κάποια στιγμή -δεν ξέρω πότε και δεν ξέρω γιατί, μάλλον για περεταίρω μείωση της αξίας των λόγων του. Ο μυστικός είναι αυτός ο οποίος ποθεί την ένωση, την βιωματική εμπειρία, την άμεση σχέση με το θείο. Κινείται εντός των ορίων της αντίστοιχης θρησκείας, αν και πολλές φορές προκαλεί τη καχυποψία αν όχι και τη δυσμένειά της αλλά εξίσου πολλές φορές έχει τον σεβασμό της. Αυτό οφείλεται στο ότι ο μυστικός χωρίς να παραβαίνει τα δόγματα της θρησκείας του, τα υπερβαίνει. Πάντως ο μυστικός είναι πάντα βαθιά θρησκευόμενος ενώ και ο κάθε πραγματικά θρησκευόμενος έχει μια, έστω άγνωστή του, ροπή στη μυστικότητα. Τα μέσα που συνήθως χρησιμοποιεί ο μυστικός είναι η αυτοσυγκέντρωση, η απάθεια, η προσευχή, η θεωρία και η έκσταση. Ο μυστικός δε κρύβει τη γνώση. Ονομάζεται έτσι γιατί αυτό που γνωρίζει δε διδάσκεται. Βλέπει αυτό που είναι σε κοινή θέα αλλά οι περισσότεροι αποτυγχάνουν να το δουν είτε από αδιαφορία είτε από άλλες αιτίες. Συνήθως οι μυστικοί, ιδιαίτερα αυτώ που αποκαλούμε θρησκείες του Αβραάμ, δηλ. του Χριστιανισμού, του Ισλαμισμού και του Εβραϊσμού, δεν καλλιεργούν ένα κλίμα απομόνωσης. Ίσα ίσα έχουν υψηλή την αίσθηση του κοινωνικού καθήκοντος και της κοινωνικής ευαισθησίας καθώς θεωρούν ότι η αγάπη είναι αυτή που οδηγεί στη τελειότητα και την αδελφοσύνη των ανθρώπων ως τέκνα του Θεού. Πολλές φορές κοινωνικές μεταρρυθμίσεις ή και επαναστάσεις ακόμα ξεκίνησαν από τη διδαχή των μυστικών των εκάστοτε θρησκειών. Ακόμα, ενώ οι μυστικοί της κάθε θρησκείας φαίνεται να έχουν πάρα πολλά κοινά μεταξύ τους(προσωπική μου άποψη είναι πως σοβαρός διαχριστιανικός ή και διαθρησκειακός διάλογος μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο ανάμεσα σε ανθρώπους που έχουν εντρυφήσει στο μυστικό βίωμα|) εντούτοις έχουν και πολλές και μεγάλες διαφορές. Τέλος, ο μυστικός δρόμος θέλει προσοχή γιατί πολύ συχνά μέσω οραμάτων, φαντασιώσεων και υιοθέτησης κάποιων μαγικών πρακτικών εκφυλίζεται σε αποκρυφισμό.
https://gizmodo.com/the-weird-but-true-history-of-sin-eaters-479990066
Στη Σκωτία του 18ου και του 19ου αιώνα, οι οικογένειες έβαζαν ένα κομμάτι ψωμί στο στήθος των αγαπημένων τους που πέθαιναν. Αυτό δεν είναι το περίεργο μέρος - οι οικογένειες προσλάμβαναν στη συνέχεια κάποιον για να φάει το ψωμί, πιστεύοντας ότι η πρακτική αυτή θα απάλλασσε κατά κάποιο τρόπο από τις αμαρτίες τον αποθανόντα. Από πού προήλθε αυτό το περίεργο τελετουργικό; Και τι είδους άνθρωποι ήταν αυτοί που δούλευαν ως αμαρτοφάγοι;
Θάνατος και δείπνο
Η κατανάλωση φαγητού σε μια κηδεία (ή λίγο μετά) δεν είναι ασυνήθιστο - μεγάλα οικογενειακά δείπνα συχνά ακολουθούν το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, ενώ το ποτό ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος των αγρυπνιών τους τελευταίους δύο αιώνες.
https://strangepress.gr/2021/12/05/to-paraxeno-biblio-pou-periegrafe-ti-zoi-ston-ari-to-1913/
Στις αρχές του 20 αιώνα, οι μυθιστοριογράφοι μιλούσαν πολύ για τον πλανήτη Άρη.
Ένας Θεοσοφιστής, όμως, ο Charles Webster Leadbeater, σε ένα βιβλίο του, που εκδόθηκε το 1913, ισχυριζόταν ότι είχε κάνει πολλές επισκέψεις στον πλανήτη αυτό. Το βιβλίο του Leadbeater, γραμμένο στα αγγλικά, είχε τότε ήδη μεταφραστεί σε περισσότερες από δέκα γλώσσες.
Υπήρχαν τότε στον κόσμο χιλιάδες Θεοσοφιστών, οι οποίοι φρονούσαν ότι ο Leadbeater δεν ήταν δυνατόν ούτε να εξαπατηθεί, αλλά ούτε και να τους εξαπατήσει.
Ο Leadbeater, ο οποίος ήταν ένας εκ των γνωστότερων Θεοσοφιστών, οι οποίοι συνδέονταν με το Ινδικό Κέντρο του Adyar, είχε γράψει πλήθος βιβλίων σχετικών με τη Μεταφυσική.
https://www.pemptousia.gr/2021/10/mia-morfi-pnevmatismou-ke-mantias/
Στις νεότερες αποκρυφιστικές πρακτικές, που συνδυάζουν τον Πνευματισμό και τη Μαντεία, αναμφιβόλως πρέπει να εντάξει κάποιος και τους λεγόμενους πίνακες OUIJA [1]. Η ονομασία τους είναι σύνθετη από δύο ξένες λέξεις, τη γαλλική λέξη Oui=ναί και τη γερμανική Jα=ναί αντιστοίχως.
Η ιστορική αφετηρία του πίνακα Ouija αρχίζει στα τέλη του 19ου αιώνα στις Η.Π.Α καθώς πρωτοεμφανίζεται σαν παιχνίδι· μ’ αυτή τη μορφή συνέχισε να πωλείται κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα. Πολύ γρήγορα χρησιμοποιήθηκε στις πνευματιστικές τεχνικές ως μέσο επίκλησης πνευμάτων, ενώ ταυτοχρόνως θεωρήθηκε και ως ένας νέος τρόπος μαντικής για την πρόγνωση γεγονότων του μέλλοντος.
https://www.pemptousia.gr/2021/10/i-kinisi-gkourtzief-ena-apokrifistiko-sistima-gnosis/
Ο ιδρυτής της κίνησης υπήρξε ο Γεώργιος Ιβάνοβιτς, που είχε γεννηθεί από Έλληνα πατέρα και Αρμένισσα μητέρα στο Γκούμριν της Αρμενίας το 1866. Το επώνυμο Γκουρτζίεφ ήταν η ρωσική εκδοχή του ελληνικού επώνυμου Γεωργιάδης. Από μικρός ασχολήθηκε με τον αποκρυφισμό, στον χώρο του οποίου τον εισήγαγε ο πατέρας του.
Ταξίδεψε σε πολλά μέρη του κόσμου, στην Αφρική και την Ασία, για να γνωρίσει, πάντα κατά τους ισχυρισμούς της κίνησης, τη γνώση που παραμένει έξω από τα αυστηρά ακαδημαικά πλαίσια, τα υπερβαίνει, και είναι καλά φυλαγμένη. Η περίοδος αυτή της ζωής του καλύπτεται από τον ίδιο με ένα μεγάλο πέπλο σιωπής. Καρπός αυτών των ταξιδίων του ήταν τελικά το ότι «σε κάποιο ταξίδι του στην Κεντρική Ασία ο Γκουρτζίεφ βρήκε τα ίχνη μιάς σπουδαίας σχολής εσωτερικής γνώσης, στην οποία έγινε δεκτός και μαθήτευσε για κάποια χρόνια» 1.
Το Ττ μου αρέσει. Βγάζει μια σταθερότητα. Μια κανονικότητα. Κάτι το τυπικό βρε παιδί μου. Μπορείς να σταθείς είτε δεξιά του είτε αριστερά ...
