https://oceanographicmagazine.com/features/last-of-their-kind/
Είναι περίπου 6 το πρωί ενός πρωινού του Μαρτίου και περιμένω να επιβιβαστώ σε ένα σκάφος που θα μεταφέρει εμένα και μια ομάδα δεκαπέντε έμπειρων γυναικών δυτριών στην Ανατολική Σινική Θάλασσα, ανοιχτά των ακτών του νησιού Τζέτζου. Καθώς περιμένουμε το σκάφος, οι ηλικιωμένες κυρίες γελούν, συζητούν μεταξύ τους στα κορεατικά και ετοιμάζουν τον εξοπλισμό τους για την επερχόμενη κατάδυση. Κάνω το ίδιο με τον φωτογραφικό μου εξοπλισμό. Το βλέμμα μου συναντά εκείνο μιας συγκεκριμένης δύτριας και εκείνη μορφάζει δυσαρεστημένη, μουρμουρίζοντας κάτι κάτω από την ανάσα της. Δεν της αρέσει καθόλου που η ομάδα και ο καπετάνιος επέτρεψαν να τους συνοδεύσω.
Όταν επιβιβαζόμαστε, κάθεται επιδεικτικά δίπλα μου, σαν να θέλει να με παρακολουθεί μήπως έχω κακές προθέσεις. Λίγο αργότερα φτάνουμε στο σημείο κατάδυσης και οι γυναίκες βουτούν μία-μία στα παγωμένα νερά. Πριν η δυσαρεστημένη δύτρια εγκαταλείψει το σκάφος, καταφέρνω να τραβήξω ένα πορτρέτο της. Επιστρέφω στην ακτή με τον καπετάνιο, οδηγώ το σκούτερ μου μέχρι το κατάλυμά μου και τυπώνω ένα αντίγραφο της φωτογραφίας. Όταν αργότερα επιστρέφουμε για να παραλάβουμε τις δύτριες, της προσφέρω την εικόνα. Το πρόσωπό της φωτίζεται και για πρώτη φορά μου χαμογελά. Είχα καταφέρει να κερδίσω τη συμπάθεια μιας Χαενιό.
Οι Χαενιό, ή «γυναίκες της θάλασσας», αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της Νότιας Κορέας. Πρόκειται για μια μοναδική παράδοση του νησιού Τζέτζου, όπου οι γυναίκες έχουν αναλάβει από τον 17ο αιώνα την κατάδυση για τη συλλογή θαλασσινών, προκειμένου να συντηρούν τις οικογένειές τους. Την εποχή εκείνη πολλοί άνδρες είχαν επιστρατευθεί ή είχαν χάσει τη ζωή τους στη θάλασσα ως ψαράδες. Επιπλέον, ο κορεάτης ηγεμόνας είχε επιβάλει βαριά φορολογία στα εισοδήματα των ανδρών, ενώ η εργασία των γυναικών εξαιρούνταν από τους φόρους. Έτσι, οι γυναίκες του νησιού αναγκάστηκαν να γίνουν οι βασικοί τροφοδότες των οικογενειών τους.
Με τον καιρό εξελίχθηκε ένα σύστημα στο οποίο μόνο τα κορίτσια εκπαιδεύονταν για να εκτελούν το επικίνδυνο έργο της ελεύθερης κατάδυσης, συλλέγοντας από τον βυθό αμπαλόνες, κοχύλια, φύκια, αχινούς και χταπόδια.
Το να γίνει κανείς Χαενιό είναι ένας δύσκολος και επικίνδυνος δρόμος. Οι γυναίκες αυτές εκπαιδεύονται από την ηλικία των δέκα ετών ή και νωρίτερα, ώστε να καταδύονται σε βάθη έως και 20 μέτρων και να κρατούν την αναπνοή τους για μέχρι δύο λεπτά κάτω από το νερό. Καταδύονται χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό πέρα από τη στολή νεοπρενίου, τα πέδιλα, τα γυαλιά κατάδυσης και τα βαρίδια που τις βοηθούν να κατεβαίνουν βαθύτερα. Κατά τη διάρκεια αυτών των καταδύσεων έχουν χαθεί ζωές — ανάμεσά τους και Χαενιό που γνώρισα και φωτογράφισα προσωπικά.
Η επικίνδυνη και απαιτητική φύση του επαγγέλματος έχει προκαλέσει μεγάλη μείωση στον αριθμό των Χαενιό τις τελευταίες δύο δεκαετίες, καθώς ολοένα λιγότερες γυναίκες του Τζέτζου επιθυμούν να συνεχίσουν την παράδοση. Οι νεότερες γενιές έχουν πλέον περισσότερες δυνατότητες να εξασφαλίσουν τα προς το ζην με ασφαλέστερους τρόπους, είτε εργαζόμενες σε άλλους κλάδους είτε μετακομίζοντας στην ηπειρωτική Κορέα. Άλλωστε, ο δρόμος της Χαενιό γεννήθηκε από την ανάγκη και την αγωνιώδη προσπάθεια επιβίωσης σε δύσκολες συνθήκες. Ως αποτέλεσμα, οι περισσότερες Χαενιό που εξακολουθούν να καταδύονται επαγγελματικά σήμερα είναι ηλικίας από 50 έως 80 ετών. Πολλές από αυτές θεωρούν πως αποτελούν τις τελευταίες του είδους τους.
Πριν γίνω επαγγελματίας φωτογράφος, ήμουν αθλητής τριάθλου και συμμετείχα σε αγώνες σε ολόκληρο τον κόσμο. Πάντα είχα ενδιαφέρον για τη φωτογραφία και αξιοποιούσα τον χρόνο ανάμεσα στις προπονήσεις και τους αγώνες για να βελτιώνω τις δεξιότητές μου. Όποτε ταξίδευα στο εξωτερικό για κάποιον αγώνα, έπαιρνα μαζί μου τη φωτογραφική μηχανή για να απαθανατίζω τοπία και ανθρώπους, καταγράφοντας τις εμπειρίες μου σε διαφορετικές χώρες.
Όταν δήλωσα συμμετοχή σε έναν αγώνα 50 χιλιομέτρων στο νησί Τζέτζου, αποφάσισα να μάθω περισσότερα για τον τόπο και τα αξιοθέατά του. Ανάμεσα στις εικόνες με πορτοκαλεώνες, καταπράσινα τοπία, καταρράκτες και παρθένες παραλίες, εκείνο που τράβηξε το βλέμμα μου ήταν η φωτογραφία μιας ηλικιωμένης γυναίκας. Το πρόσωπό της, μισοκρυμμένο πίσω από τα γυαλιά κατάδυσης, ήταν γεμάτο ρυτίδες και σημάδια από τον ήλιο και τη θάλασσα. Το σώμα της μαρτυρούσε εξάντληση καθώς έβγαινε από το νερό. Κι όμως, παρά την προχωρημένη ηλικία της, εξέπεμπε δύναμη και αντοχή. Με γοήτευσε αμέσως.
Εκείνη τη στιγμή αποφάσισα να μάθω περισσότερα για τις Χαενιό. Μετά τον αγώνα μου επέστρεψα στο Τζέτζου άλλες δύο φορές για να περάσω χρόνο μαζί τους. Σιγά-σιγά γνώρισα δύτριες από διάφορα χωριά και κέρδισα την εμπιστοσύνη τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου